Bitwa o Reading została stoczona w 871 roku w Reading i jest jednym z ważniejszych epizodów serii starć między najeźdźcami wikingami a Anglikami z Wessex. Armia wikingów (często określana też jako duńska) była prowadzona przez Bagsecga i Halfdana Ragnarssona. Była to znaczna, połączona siła, która dążyła do opanowania terytoriów zachodniosaksońskich. Siły Wessex dowodzili król Athelred z Wessex oraz jego brat Alfred.

Tło

Wydarzenia te są częścią kampanii Wielkiej Armii Duńskiej, która od połowy IX wieku prowadziła walki i osiedlała się na terytorium Anglii. Relację o bitwie oraz o całej kampanii zachowało Kronice Anglo-Saksońskiej, stanowiącej główne źródło pisane dla tego okresu. Notka o bitwie o Reading jest zarazem najwcześniejszym znanym pisemnym świadectwem istnienia osady Reading.

Przebieg kampanii i bitwy

  • Wikingowie rozbili obóz w okolicach Reading. Obóz korzystał z naturalnych przeszkód: był osłonięty przez rzekę Tamizę i Kennet od północy i wschodu, natomiast od zachodu zabezpieczał go wał ziemny (dodatkowa linia obronna).
  • Trzy dni po przybyciu do obozu niewielka grupa Duńczyków wyruszyła na pobliskie Englefield. Tam została napotkana przez zachodniosaksońskie zgrupowanie dowodzone przez ealdormana Athelwulfa. W bitwie pod Englefield Duńczycy ponieśli duże straty i wycofali się do obozu w Reading.
  • Cztery dni później do Athelwulfa dołączyły główne siły zachodniosaksońskie pod dowództwem króla Athelreda i jego brata Alfreda. Cała armia Wessex ruszyła przeciwko obozowi wikingów.
  • W pojedynku, który nastąpił, wojska Wessex zostały pokonane i zmuszone do odwrotu. W starciu zginął wspomniany ealdorman Athelwulf; Kronika opisuje to jako znaczną klęskę dla Anglosasów tego dnia.

Skutki i znaczenie

Bitwa o Reading była jednym z kilku szybkich i krwawych starć w początkowym okresie kampanii w 871 roku. Choć Wessex doznał tu porażki, walka ta nie przesądziła o upadku królestwa — wkrótce miały miejsce inne potyczki (m.in. zwycięstwo Saksonów pod Ashdown oraz dalsze starcia, w których losy kampanii zmieniały się kilkakrotnie). W ciągu roku 871 zmarł król Athelred, a na tron wstąpił jego brat Alfred, później znany jako Alfred Wielki — wydarzenia te miały dalekosiężne konsekwencje dla oporu przeciwko najazdom skandynawskim.

Źródła i badania

Głównym źródłem dla rekonstrukcji tych wydarzeń jest Kronika Anglo-Saksońska, która przekazuje krótkie, roczne noty o kampanii. Informacje uzupełniają późniejsze źródła i analizy historyków, natomiast dane archeologiczne dotyczące samego obozu w Reading są ograniczone — jego istnienie i położenie rekonstruuje się głównie na podstawie relacji pisanych oraz topografii terenu (rzeki Tamiza i Kennet oraz wzmiankowany wał), a także badań krajobrazowych.

Wnioski

Bitwa o Reading ukazuje charakter wczesnośredniowiecznej wojny w Anglii: szybkie manewry, wykorzystanie naturalnych przeszkód do obrony obozów i kampanie prowadzone seriami potyczek. Dla historii Reading wydarzenie to ma dodatkowe znaczenie jako najwcześniejsza wzmianka o osadzie w źródłach pisanych oraz jako część ciągu wydarzeń, które doprowadziły do umocnienia oporu Wessex i ostatecznie do panowania Alfreda.