Splądrowanie Lawrence miało miejsce 21 maja 1856 roku, kiedy to pro-niewolniczy tłum oraz uzbrojone oddziały zebrane m.in. po drugiej stronie granicy stanu Missouri wtargnęły do Lawrence w stanie Kansas i zaatakowali miasto. Lawrence było wówczas jednym z głównych ośrodków ruchu antyniewolniczego w regionie — miasto założyła m.in. grupa emigrantów z Nowej Anglii wspierana przez New England Emigrant Aid Company. Na czele atakujących stał szeryf hrabstwa Douglas Samuel J. Jones. W wyniku najazdu zniszczono mienie publiczne i prywatne, splądrowano drukarnie i biura prasowe oraz dokonano licznych aktów wandalizmu. Atak zaostrzył nieregularny konflikt w Kansas Territory i stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych epizodów okresu znanego jako "Krwawiące Kansas".

Tło polityczne

Zdarzenie należy rozumieć w kontekście napięć wywołanych ustawą Kansas-Nebraska z 1854 roku, która wprowadzała zasadę suwerenności ludności (popular sovereignty) — decyzję o przyszłym statusie niewolnictwa w terytorium Kansas mieli podjąć sami osadnicy. To spowodowało masowy napływ zwolenników i przeciwników niewolnictwa (w tym tzw. „Border Ruffians” z Missouri), sfałszowane wybory i tworzenie rywalizujących ze sobą organów władzy. Lawrence powstało jako silny ośrodek Free-State (wolnostanowców), co czyniło je celem dla sił pro-niewolniczych.

Przebieg ataku

W dniu 21 maja uzbrojone siły pro-niewolnicze, dowodzone przez szeryfa Samuela J. Jonesa, wkroczyły do miasta. Najbardziej spektakularnym skutkiem ataku było zniszczenie dwóch gazet wolnostanowychKansas Free State i Herald of Freedom — w tym zdemontowanie i zniszczenie pras drukarskich oraz zdewastowanie pomieszczeń redakcyjnych. Ponadto plądrowano domy, sklepy i inne instytucje. W wyniku napaści zginęła tylko jedna osoba, a jej śmierć uznawana jest za przypadkową; na szczęście masowego zabijania nie było, ale szkody materialne i psychiczne dla mieszkańców były znaczne.

Skutki i znaczenie

Splądrowanie Lawrence wywołało silne oburzenie wśród przeciwników niewolnictwa i przyczyniło się do dalszej eskalacji przemocy w Kansas. Już kilka dni później, w odwecie za napaść i inne akty przemocy, radykalny abolicjonista John Brown przeprowadził atak znany jako masakra w Pottawatomie (24–25 maja 1856), w którym zginęli pro-niewolniczy osadnicy. Seria takich wydarzeń zyskała rozgłos na szczeblu krajowym i pogłębiła podziały między Północą a Południem, umacniając konflikt, który ostatecznie doprowadził do wojny secesyjnej. Splądrowanie Lawrence pozostaje ważnym symbolem konfliktów politycznych i społecznych lat 50. XIX wieku oraz ilustracją, jak lokalne spory o niewolnictwo przeradzały się w przemoc o zasięgu narodowym.