Kuoka krótkoogonowa, Setonix brachyurus, to niewielki ssak torbaczy o kompaktowej budowie przypominającej rozmiarami dużego kota. Należy do grupy torbaczy i jest jedynym znanym przedstawicielem rodzaju Setonix. Często określa się ją potocznie po angielsku jako quokka; zwierzę wyróżnia się krótkim ogonem i krępą sylwetką oraz cechami wspólnymi dla makropodów, takimi jak kangury czy walabie.
Charakterystyka
Kuoki mają gęste, brązowo-szare futro i zaokrąglone uszy. Są przystosowane do chodzenia skokami i krótkimi susami, ale nie osiągają rozmiarów większych makropodów. W wielu opisach zwraca się uwagę na ich „uśmiechnięty” wygląd twarzy, który sprawił, że zyskały popularność w kontaktach z ludźmi. Typowe cechy:
- krótki, gruby ogon
- krępa sylwetka i mocne tylne kończyny
- roślinożerny pokarm — trawy, liście i pędy
- aktywność głównie nocna
Siedlisko i rozprzestrzenienie
Naturalne zasięgi kuoki ograniczone są do fragmentów południowo-zachodniej części kontynentu i niewielu wysp u wybrzeży Australii Zachodniej. Najbardziej znane populacje występują na wyspie Rottnest niedaleko Perth oraz na Bald w pobliżu Albany. Nieliczne osobniki zamieszkują też fragmenty stałego lądu, np. w rezerwacie Two Peoples Bay. Kuoki preferują zarośla, wydmy i obszary z dostępem do wody, gdzie znajdują schronienie w ciągu dnia.
Zachowanie i dieta
Kuoka jest głównie nocna, chociaż można ją obserwować także o zmierzchu i wczesnym rankiem. Żywi się głównie roślinami — trawami, liśćmi i drobnymi pędami — i rzadko poluje lub zjada pokarm zwierzęcy. Podobnie jak inne makropody, posiada torbę lęgową do wychowywania młodych, a młode pozostają przy matce w torbie przez pierwsze tygodnie życia.
Historia, ochrona i zagrożenia
Kuoka od dawna była znana rdzennym mieszkańcom Australii, a dla współczesnych turystów stała się symbolem wysp zachodnioaustralijskich. Jej populacje były jednak narażone na utratę siedlisk, pożary, wprowadzone drapieżniki i presję turystyczną. W wielu rejonach objęto je ochroną prawną, a na wyspach prowadzi się programy zarządzania populacją i edukacji odwiedzających. W interakcjach z ludźmi ważne jest unikanie dokarmiania — zmiana diety i utrata naturalnego lęku przed człowiekiem mogą zaszkodzić gatunkowi.
Znaczenie i ciekawostki
Kuoki stały się rozpoznawalne na całym świecie dzięki fotografiom i „selfie” z turystami, co zwiększyło zainteresowanie ochroną ich siedlisk. Jednocześnie ich wizerunek przypomina o potrzebie odpowiedzialnej turystyki i poszanowania dzikiej przyrody. Dla naukowców kuoka jest ciekawym przykładem lokalnego endemizmu i adaptacji do specyficznych warunków wyspiarskich.
Więcej informacji o biologii i ochronie gatunku można znaleźć w źródłach naukowych i materiałach organizacji zajmujących się ochroną przyrody (kangury — przykład innych makropodów, walabie — pokrewne gatunki, torbacze — ogólny przegląd). Przy planowaniu odwiedzin miejsc z kuokami warto zapoznać się z lokalnymi zasadami ochrony i zachowania.
