Szyny, lub Rallidae, są duże rodziny małych i średnich ptaków. Szyny są związane z żurawiami, a oba są w porządku Gruiformes.

Rodzina ta jest zróżnicowana i obejmuje kraski, łyski i kszyki. Wiele gatunków związanych jest z terenami podmokłymi, choć rodzina ta występuje w każdym siedlisku lądowym z wyjątkiem suchych pustyń, regionów polarnych i obszarów alpejskich powyżej linii śniegu. Rallidae występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Istnieją liczne gatunki wyspiarskie. Najczęstsze siedliska to bagna lub gęsty las. Lubią gęstą roślinność.<Hor/>

Na wyspach występuje wiele szyn, często są one bezlotne.

Charakterystyka

Szyny to zwykle drobne lub średniej wielkości ptaki o krępym, niekiedy wydłużonym ciele, krótkich zaokrąglonych skrzydłach i stosunkowo długich palcach, które ułatwiają poruszanie się po miękkim podłożu i gęstej roślinności. Większość gatunków ma barwy maskujące — brązy, rudości i szarości — choć niektóre, np. kraski czy łyski, wykazują bardziej jaskrawe ubarwienie. Wiele szyn jest skrytych i trudnych do obserwacji; częściej je słychać niż widzieć, ponieważ wydają charakterystyczne głosy.

Występowanie i siedliska

Choć wiele gatunków preferuje terenów podmokłych, rodzina Rallidae zasiedla szeroki wachlarz siedlisk: trzcinowiska i bagna, brzegi jezior i rzek, wilgotne łąki, a także gęste zarośla i podszyt leśny. Jak wspomniano powyżej, unika suchych pustyń, obszarów polarnych i terenów powyżej linii śniegu. Rallidae występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, a wiele gatunków wyspiarskich ewoluowało niezależnie w oddzielnych częściach świata.

Gatunki i rodzaje

Do rodziny należą liczne rodzaje i gatunki, w tym m.in.:

  • Rallus — np. wodnik/wodnik zwyczajny (Rallus spp.), typowe „szyny” charakterystyczne dla trzcinowisk;
  • Porzana — drobne kszyki i krętogłowy, często trudne do zauważenia;
  • Porphyrio — kraski i kurkołazy o bardziej jaskrawym upierzeniu;
  • Gallinula i Fulica — łyski i brodzice (np. łyska zwyczajna Fulica atra), związane z otwartymi wodami i brzegami;
  • Crex — kszyk (Crex crex), gatunek wędrowny znany z charakterystycznego głosu.

Zachowanie i rozmnażanie

Szyny bywają monogamiczne lub sezonowo dobierające się w pary; gniazda zakładają zwykle nisko, schowane w zaroślach lub na podłożu między trzcinami. Jaja z reguły składane są w lęgach po kilka (zwykle 4–12), a oba rodzice często uczestniczą w wychowywaniu piskląt. Dieta jest zróżnicowana — od owadów i bezkręgowców, przez nasiona i części roślinne, po drobne kręgowce w zależności od gatunku i dostępności pokarmu.

Bezlotność na wyspach i wrażliwość

Na wyspach wiele szyn przystosowało się do życia bez lotu — skrzydła ulegały zredukowaniu, co ułatwiało poruszanie się po lądzie. Takie adaptacje, choć sprzyjały eksploracji nisz ekologicznych, czyniły gatunki wysoce wrażliwymi na drapieżniki wprowadzone przez człowieka (np. szczury, koty) oraz na utratę siedlisk. W wyniku tych czynników wiele wyspiarskich gatunków wymarło po kontakcie z ludźmi.

Ochrona

Główne zagrożenia dla szyn to osuszanie i niszczenie terenów podmokłych, utrata i fragmentacja siedlisk, introdukcja obcych drapieżników na wyspy oraz polowania. Niektóre gatunki są powszechne i stabilne, inne — zwłaszcza endemity wyspiarskie — są zagrożone lub krytycznie zagrożone. Ochrona obejmuje zachowanie i odtwarzanie mokradeł, kontrolę gatunków inwazyjnych oraz programy reintrodukcji i ochrony gatunków zagrożonych.

Na wyspach występuje wiele szyn, często są one bezlotne.