Order Wschodzącego Słońca (旭日章) — japońskie odznaczenie państwowe od 1875

Order Wschodzącego Słońca (旭日章) — historia i znaczenie prestiżowego japońskiego odznaczenia od 1875 roku; klasy, laureaci i współczesne przyznawanie.

Order Wschodzącego Słońca (旭日章, Kyokujitsu-shō) to japońskie odznaczenie państwowe ustanowione w 1875 roku przez cesarza Meiji. Order był pierwszym odznaczeniem państwowym przyznawanym przez rząd japoński. Został ustanowiony 10 kwietnia 1875 roku dekretem Rady Państwa.

Współczesna wersja tego wyróżnienia przyznawana jest od 1981 roku osobom spoza Japonii.

Przyznawaniem Orderu zajmuje się Biuro Odznaczeń Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Jest on nadawany w imieniu Cesarza.

Historia i cel nadawania

Order Wschodzącego Słońca powstał w okresie modernizacji Japonii w epoce Meiji jako część nowoczesnego systemu odznaczeń wzorowanego na europejskich orderach. Jego celem jest uhonorowanie osób, które wniosły znaczący wkład w rozwój Japonii lub w promocję stosunków międzynarodowych, postęp nauki i kultury, działalność społeczną oraz zasługi w dziedzinie gospodarki i administracji.

Klasy i forma odznaczenia

Order występuje w kilku klasach, które różnią się wyglądem insygniów i ceremonialnym sposobem noszenia. Historycznie system klasowy obejmował osiem klas, z których najwyższą była wielka wstęga (Grand Cordon). Wyróżnienia w wyższych klasach zawierają dodatkowe elementy dekoracyjne, takie jak liście paulowni.

• Najwyższe klasy: wielka wstęga (noszona na szarfie i ze gwiazdą) oraz klasy noszone na łańcuchu lub na wstędze wokół szyi.
• Niższe klasy: odznaki noszone przy piersi lub w formie orderów o mniejszych rozmiarach.

Wygląd i symbolika

Insignia Orderu przedstawia promienie wschodzącego słońca wychodzące z centralnego dysku – odniesienie do symboliki kraju Japonii jako „Kraju Wschodzącego Słońca”. W wyższych klasach elementom promieni towarzyszą stylizowane liście paulowni i bogatsze zdobienia. Wstążka odznaczenia ma charakterystyczne kolory: dominują barwy czerwone z jasnymi (najczęściej białymi lub srebrnymi) paskami, przy czym układ pasków zależy od klasy.

Procedura nadawania i ceremonia

Nadawanie Orderu odbywa się na wniosek odpowiednich instytucji i po rozpatrzeniu rekomendacji przez Biuro Odznaczeń Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Formalne nadanie następuje w imieniu Cesarza. Ceremonie wręczenia odbywają się zazwyczaj w ustalonych terminach, a odznaczenia są wręczane przez przedstawicieli państwa. Order może być przyznawany zarówno obywatelom Japonii, jak i osobom zagranicznym.

Zastosowania i odbiorcy

Otrzymują go politycy, dyplomaci, urzędnicy państwowi, naukowcy, artyści, filantropi oraz osoby prywatne i przedstawiciele sektora gospodarczego, którzy w znaczący sposób przyczynili się do rozwoju stosunków międzynarodowych, postępu cywilizacyjnego i społecznego bądź promocji Japonii za granicą. Order jest także przyznawany za wybitne zasługi w administracji publicznej i pracy społecznej.

Uwagi praktyczne i prawne

System odznaczeń japońskich jest regulowany przepisami administracyjnymi i zwyczajami protokolarnymi. Odznaczenia mogą być przyznawane za życia oraz, w określonych okolicznościach, pośmiertnie. Szczegóły dotyczące kryteriów i procedury można znaleźć w materiałach Biura Odznaczeń Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Znaczenie kulturowe: Order Wschodzącego Słońca jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych japońskich odznaczeń i ma duże znaczenie symboliczne — łączy tradycyjną symbolikę słońca z nowoczesnym systemem honorowym państwa.

Szukaj według litery