Żółw karetta (Caretta caretta): opis, występowanie i lęgowiska
Poznaj żółwia karetta (Caretta caretta): wygląd, zasięg występowania i główne lęgowiska — Floryda, Oman, Australia i inne kluczowe plaże.
Żółw karetta lub loggerhead, (Caretta caretta), jest gatunkiem żółwia, który żyje w morzu. Należy do rodziny Cheloniidae. Dorosłe osobniki mają masywną głowę z silnymi szczękami przystosowanymi do kruszenia muszli i pancerzy skorupiaków. Karapaks (grzbietowy pancerz) jest zwykle rdzawobrązowy, a spód ciała jaśniejszy; młode osobniki bywają bardziej oliwkowozielone. Długość karapaksu dorosłych osobników zazwyczaj mieści się w przedziale około 70–95 cm, a masa może sięgać od kilkudziesięciu do ponad stu kilogramów. Żółwie te mogą dożyć kilku dekad — wiele osobników osiąga wiek powyżej 50 lat.
Występowanie i lęgowiska
Karetty występują w morzach na całym świecie, preferując ciepłe i umiarkowane wody przybrzeżne oraz szelfy kontynentalne. Większość plaż, na których karetty składają jaja, znajduje się na wybrzeżach Stanów Zjednoczonych w Ameryce Północnej (głównie na Florydzie), Omanu w Azji i Australii na Oceanie Spokojnym. Niektóre karetty żyją również w pobliżu innych krajów, takich jak Chile, Grecja i Indonezja. Dokładne miejsca lęgów oraz terminy sezonów rozrodczych różnią się lokalnie — w cieplejszych rejonach lęgi mogą występować przez dłuższy okres roku, w strefie umiarkowanej są bardziej sezonowe.
Lęgowiska i rozwój młodych
Samice kopią na plaży dołki, w które składają jednorazowo od kilkudziesięciu do ponad stu jaj (zwykle 80–130), i mogą powtarzać zniesienie kilka razy w ciągu sezonu lęgowego. Inkubacja trwa zwykle od około 45 do 75 dni, w zależności od temperatury piasku — wyższe temperatury skracają okres inkubacji i determinują większy odsetek samic (mechanizm temperatury determinującej płeć). Młode wykluwają się w nocy lub o świcie i kierują się ku morzu, korzystając z naturalnych wskaźników świetlnych; sztuczne oświetlenie oraz bariery na plażach znacząco zwiększają śmiertelność młodych.
Dieta i zachowanie
Karetty są głównie drapieżnikami denno-przybrzeżnymi — żywią się mięczakami, skorupiakami, jeżowcami, miękkimi rybami i meduzami. Posiadają silne szczęki przystosowane do miażdżenia twardych pancerzy. Młode osobniki przez dłuższy czas mogą prowadzić życie pelagiczne, korzystając z prądów oceanicznych, zanim osiedlą się w przybrzeżnych żerowiskach.
Rozmnażanie i migracje
Dojrzałość płciową karetty osiągają stosunkowo późno — zwykle po kilkunastu latach życia (szacunkowo 17–30 lat, zależnie od populacji). Samce i samice często odbywają dalekie migracje między żerowiskami a plażami lęgowymi; wiele samic wraca na plaże, na których same się wykluły (fenotypowa wierność miejscu lęgowemu). Kopulacje odbywają się na wodach przybrzeżnych; po składaniu jaj samice nie sprawują opieki nad potomstwem.
Zagrożenia i ochrona
Karetty są narażone na wiele zagrożeń powodowanych przez działalność człowieka: przypadkowe odławianie w rybołówstwie (bycatch), zanieczyszczenia (w tym plastik połykany przez żółwie), degradacja i zabudowa plaż lęgowych, sztuczne oświetlenie nocne, kłusownictwo jaj i dorosłych, a także zmiany klimatu wpływające na temperaturę inkubacji i wzrost poziomu morza. Globalny status IUCN wskazuje na istotne zagrożenia dla wielu populacji karetty; niektóre populacje mają status bardziej krytyczny lokalnie.
Ochrona obejmuje monitorowanie lęgowisk, ochronę plaż i ograniczanie sztucznego oświetlenia, stosowanie urządzeń zmniejszających przyłów w rybołówstwie (np. specjalnych kratek włożonych do sieci), programy hodowli i reintrodukcji, a także edukację i działania prawne chroniące gatunek. Satelitarne znakowanie osobników pomaga w identyfikacji kluczowych tras migracyjnych i obszarów żerowania, co umożliwia lepsze planowanie działań ochronnych.
Ważne jest, by lokalne społeczności, turyści i użytkownicy plaż współpracowali przy ochronie lęgowisk — ograniczanie świateł nocnych, sprzątanie plaż z odpadów i przestrzeganie stref wyłączeń w sezonie lęgowym znacząco zwiększa szanse na przeżycie młodych karett.
Jak żyją
Loggerheads jedzą ryby, kałamarnice, meduzy, kraby i inne małe zwierzęta morskie. Loggerheady łączą się w pary podczas ich przemieszczania się w morzach głównie od marca do czerwca co 2 lub 3 lata. Kiedy są gotowe do złożenia jaj, samice loggerheads zawsze wracają na tę samą plażę, na której wyszły z jaj jako niemowlęta. Większość loggerheadów składa jaja w czerwcu i lipcu. Większość z nich składa od 100 do 126 jaj. Jaja wyglądają jak piłeczki ping-pongowe.
Kiedy wychodzą z jaj, młode loggerheads nazywane są pisklętami. Zwykle wychodzą one w nocy, aby inne zwierzęta, takie jak ptaki i kraby, nie zjadły ich. Wylęgarnie podążają za światłem z porannego słońca do morza. Wypływają do części oceanu, które mają wodorosty (rośliny, które rosną w morzu), aby ukryć się przed innymi zwierzętami, gdy rosną.
Większość loggerheads przenieść do ciepłych wód podczas miesięcy, które są chłodniejsze, ale niektóre hibernacji, lub spać przez długi czas, gdy jest zimno. Kiedy hibernują, mogą pozostać pod wodą nawet do siedmiu godzin, zanim wyjdą na powietrze.
Loggerheady żyją od 30 do 50 lat lub dłużej.
Chroniąc je przed ludźmi
W przeszłości żółwie morskie były polowane przez ludzi na mięso i jaja. Ponadto ich tłuszcz i skorupy były używane do produkcji leków, grzebieni i innych rzeczy. Obecnie liczba żółwi błotnych jest niewielka, dlatego rządy wielu krajów wprowadziły przepisy, które nie pozwalają już na polowania na nie.
Głównym zagrożeniem dla loggerheads są sieci używane przez rybaków, które mogą przypadkowo zabić żółwie. Są one również zabijane przez łodzie, haczyki rybackie i inne niebezpieczeństwa ze strony ludzi.
Cywilizacja szkodzi cyklowi reprodukcyjnemu loggerhead, z powodu budowy plaży.
Powiązane strony
- Żółw morski
- Żółw jastrzębiowaty
Żółw loggerhead
Przeszukaj encyklopedię