Kadłub to wieloznaczne słowo używane w różnych dziedzinach. Może oznaczać zarówno elementy konstrukcyjne i powłoki, jak i pojęcia abstrakcyjne w matematyce czy nazwy miejsc i osób. Poniżej zebrano i rozszerzono najważniejsze znaczenia.
Ogólna definicja
W najprostszym sensie kadłub to główny, nośny korpus czegoś — część zewnętrzna lub wewnętrzna tworząca zasadniczą strukturę. W zależności od kontekstu kadłub może pełnić funkcję nośną, ochronną lub określać zbiór elementów uporządkowanych według pewnych reguł (np. w matematyce).
Kadłub w budowie statków i pojazdów
- Kadłub jednostki pływającej — zewnętrzna, wodoodporna powłoka statku lub łodzi, tworząca kształt i zapewniająca wyporność oraz stateczność. Kadłub obejmuje stępkę, wręgi, burty i dno; wykonuje się go z drewna, stali, aluminium bądź kompozytów. Wyróżnia się typy kadłubów: jednokadłubowe (monohull), wielokadłubowe (np. katamarany, trimarany), wypornościowe i planujące.
- Kadłub okrętu podwodnego — często rozdzielony na kadłub ciśnieniowy i zewnętrzną powłokę hydrodynamiczną; kadłub ciśnieniowy chroni załogę przed ciśnieniem zewnętrznym.
- Kadłub czołgu — główny korpus pojazdu pancernego, mieszczący załogę, silnik, przekładnie i systemy pomocnicze; do kadłuba mocowane są wieża i pancerze.
Kadłub w biologii i rolnictwie
- Łuska, łupina, okrywa nasienna — potocznie nazywana kadłubem; zewnętrzna powłoka owocu, nasienia lub warzywa (np. łuski zbóż, łupiny orzechów). Pełni funkcję ochronną i może wpływać na techniki przetwarzania i przechowywania.
Kadłub w ekonomii i finansach
- Model Hull–White — popularny model stóp procentowych używany do wyceny instrumentów pochodnych i zarządzania ryzykiem. Nazwany od nazwisk twórców modelu; model opisuje ewolucję krótkoterminowej stopy procentowej z użyciem procesu stochastycznego z czasowo zmiennym parametrem dopasowującym krzywą terminową.
Kadłub w matematyce
- Kadłub afiniczny (affine hull) — najmniejsza przestrzeń afiniczna zawierająca dany zbiór punktów; można go uzyskać jako zbiór wszystkich kombinacji afinicznych punktów ze zbioru.
- Kadłub wypukły (convex hull) — najmniejszy zbiór wypukły zawierający dany zbiór punktów; równoważnie zbiór wszystkich kombinacji wypukłych punktów ze zbioru. Jest pojęciem podstawowym w geometrii obliczeniowej i analizie wypukłej.
- Twierdzenie Carathéodory’ego dla kadłubów wypukłych — klasyczne twierdzenie mówiące, że w przestrzeni R^d każdy punkt w kadłubie wypukłym zbioru można zapisać jako kombinację wypukłą co najwyżej d+1 punktów ze zbioru.
- Holomorficznie wypukły kadłub — w analizie zespolonej pojęcie kadłuba wypukłego względem funkcji holomorficznych (np. holomorficzny hull analitycznego zbioru funkcji); dotyczy zagadnień przedziałów restrykcji holomorficznych i teorii funkcji wielu zmiennych zespolonych.
- Kadłub iniekcyjny modułu (injective hull) — w teorii modułów najmniejszy moduł injektywny zawierający dany moduł jako podmoduł; użyteczny w homologicznym opisie struktur algebraicznych.
- Kadłub Skolema (Skolem hull) — w logice matematycznej i teorii modeli: najmniejszy podmodel zamknięty względem pewnych funkcji Skolema; narzędzie przy konstrukcji i analizie modeli formalnych.
Miejsca na świecie nazwywane "Hull"
Poniższa lista zawiera ważniejsze miejscowości i nazwy geograficzne związane z nazwą „Hull”. Zachowano oryginalne odnośniki do haseł.
- Kingston upon Hull (Zwykle w skrócie Hull), miasto w Anglii nazwane na cześć rzeki Hull.
- Hull, dawne miasto w Québec, Kanada (obecnie część miasta Gatineau)
- Orona, wyspa w Kiribati była wcześniej nazywana Hull Island.
- Hull, Tuscaloosa County, Alabama, USA
- Hull, Walker County, Alabama, USA
- Hull, Floryda, USA
- Hull, Georgia, USA
- Hull, Illinois, USA
- Hull, Iowa, USA
- Hull, Massachusetts, USA
- Hull, Minnesota, USA
- Hull, North Dakota, USA
- Hull, Ohio, USA
- Hull, Texas, USA
- Hull, West Virginia, USA
- Hull, Marathon County, Wisconsin, USA
- Hull, Portage County, Wisconsin, USA
Osoby o nazwisku Hull
Poniżej krótkie informacje o wybranych postaciach noszących nazwisko Hull.
- Blair Hull — amerykański biznesmen i polityk, znany z działalności w sektorze finansowym i handlu elektronicznego oraz z udziału w życiu politycznym.
- Hull, Bobby, były hokeista kanadyjski, uznawany za jednego z najlepszych snajperów w historii NHL; członek Hali Sławy hokeja.
- Hull, Brett, były hokeista (syn Bobby’ego Hulla), również uznany za jednego z czołowych strzelców, zdobywca wielu nagród i członek Hali Sławy.
- Hull, Cordell, sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych w latach 1933–1944 pod przewodnictwem Franklina Delano Roosevelta, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1945 r. za wkład w tworzenie Organizacji Narodów Zjednoczonych i działania na rzecz pokoju.
- Isaac Hull — wczesny oficer marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych, kapitan konstytucji USS podczas bitwy z HMS Guerriere; zasłużony dowódca w początkach floty amerykańskiej.
- John Hull — profesor instrumentów pochodnych i zarządzania ryzykiem na Uniwersytecie w Toronto, autor popularnych podręczników z zakresu wyceny instrumentów pochodnych i modelowania ryzyka finansowego.
- Merlin Hull — amerykański polityk, kongresmen; pełnił różne funkcje publiczne, m.in. reprezentował swój stan w Kongresie.
- William Hull — amerykański generał podczas rewolucyjnej wojny amerykańskiej i wojny z 1812 roku; postać historyczna o mieszanym dorobku wojskowym.
Inne znaczenia i uwagi
- Kontekst potoczny: w języku potocznym „kadłub” może odnosić się do jakiegokolwiek głównego korpusu urządzenia, maszyny lub konstrukcji (np. kadłub samolotu).
- W informatyce pojęcia „kadłub” występują rzadziej, częściej używa się określeń takich jak „rdzeń”, „kernel” czy „core”.
- Etymologia: angielski wyraz "hull" ma podobne znaczenia (kadłub statku, łupina, obudowa) i wiele wymienionych nazw miejscowych oraz nazwisk pochodzi od tego rdzenia.
Jeżeli chcesz, mogę rozwinąć któreś z powyższych znaczeń bardziej szczegółowo — np. opisać konstrukcję kadłuba statku, przedstawić algorytmy wyznaczania kadłuba wypukłego w geometrii obliczeniowej albo dodać bardziej rozbudowane biogramy wymienionych osób.