Crelle's Journal, lub po prostu Crelle, to czasopismo, które było wydawane co miesiąc dla artykułów matematycznych. Został założony przez Augusta Leopolda Crelle w 1826 roku w Berlinie. Pełny niemiecki tytuł to Journal für die reine und angewandte Mathematik (w języku angielskim: Journal for Pure and Applied Mathematics).
Historia
Czasopismo powstało z inicjatywy przemysłowca i matematyka-amatora Augusta Leopolda Crelle, który chciał stworzyć stałe forum publikacji dla prac z różnych działów matematyki. Crelle ukazywało się regularnie od 1826 roku i szybko zdobyło renomę jako jedno z wiodących europejskich czasopism matematycznych XIX wieku. Po śmierci Crelle’a w 1855 roku redakcję przejął Carl Wilhelm Borchardt (lata 1856–1880), w tym okresie periodyk bywał nazywany Borchardt's Journal.
Znaczenie i wpływ naukowy
W Crelle opublikowano wiele prac, które miały trwały wpływ na rozwój matematyki. Publikowano tam zarówno artykuły z czystej matematyki, jak i prace o zastosowaniach; zakres tematyczny obejmował m.in. analizę matematyczną, teorię liczb, algebrę, geometrię i teorię funkcji.
- W czasopiśmie ukazywały się znaczące teksty takich naukowców jak Niels Henrik Abel, Georg Cantor i Gotthold Eisenstein. Prace Abla dotyczyły m.in. teorii równań i funkcji eliptycznych, Cantor tu opublikował fundamentalne artykuły zapoczątkowujące teorię mnogości (m.in. słynny artykuł z 1874 r.), a prace Eisensteina miały duże znaczenie w teorii liczb i funkcjach eliptycznych.
- Wiele artykułów z XIX i początku XX wieku publikowanych w Crelle do dziś jest cytowanych jako klasyczne dzieła, które wprowadziły nowe pojęcia i metody badawcze.
Redakcja, język i dostępność
Pierwotnie artykuły w Journal für die reine und angewandte Mathematik były publikowane niemieckojęzycznie; z upływem XX wieku wzrosła rola języka angielskiego i dziś wiele prac ukazuje się po angielsku. Czasopismo nadal istnieje i jest uznawane za jedno z najstarszych regularnie wydawanych periodyków matematycznych na świecie.
Obecnie redaktorem naczelnym jest Rainer Weissauer (Ruprecht-Karls-University, Heidelberg), a wydawnictwa naukowe zapewniają dostęp do bieżących i archiwalnych numerów, także w formie zdigitalizowanej. Dzięki temu historyczne numery z XIX wieku są dostępne dla badaczy i studentów, co ułatwia śledzenie rozwoju idei matematycznych na przestrzeni czasu.
Podsumowanie: Crelle odegrało i nadal odgrywa ważną rolę w komunikacji naukowej w matematyce — zarówno jako miejsce publikacji przełomowych prac XIX wieku, jak i jako współczesne forum dla istotnych wyników w czystej i stosowanej matematyce.