The Civil Rights Cases 109 U.S. 3 (1883), były grupą pięciu podobnych spraw połączonych w jedno zagadnienie do rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych. Trybunał orzekł, że Kongresowi brakuje konstytucyjnego autorytetu w ramach Czternastej Poprawki do zakazu dyskryminacji rasowej przez osoby i organizacje prywatne, a nie przez władze stanowe i lokalne.

Trybunał orzekł, że Ustawa o Prawach Obywatelskich z 1875 r., która stanowiła, że "wszystkie osoby podlegające jurysdykcji Stanów Zjednoczonych będą miały prawo do pełnego i równego korzystania z zakwaterowania, przywilejów, udogodnień i przywilejów karczm, publicznych środków transportu na lądzie lub wodzie, teatrów i innych miejsc rozrywki publicznej; z zastrzeżeniem jedynie warunków i ograniczeń ustanowionych przez prawo i mających zastosowanie zarówno do obywateli każdej rasy i koloru skóry, niezależnie od wszelkich wcześniejszych warunków sprawowania służby", jest niezgodna z konstytucją.

Co orzekł Sąd i jakie były argumenty

W wyroku z 1883 r. Sąd Najwyższy, w opinii większości napisanej przez sędziego Josepha P. Bradleya, uznał, że Czternasta Poprawka ogranicza uprawnienia Kongresu do działania przeciwko dyskryminacji tylko wtedy, gdy pochodzi ona od państwa lub jego organów — innymi słowy, dotyczy tzw. state action (działania państwa). Według większości, prywatne osoby i przedsiębiorstwa nie były objęte zakazem narzucanym przez Czternastą Poprawkę, dlatego przepisy Ustawy o Prawach Obywatelskich z 1875 r. wykraczały poza konstytucyjne uprawnienia Kongresu.

Przeciwne stanowisko przedstawił w słynnym odrębnym zdaniu (dissent) sędzia John Marshall Harlan. Harlan argumentował, że zakazy wynikające z 13. i 14. Poprawki należy odczytywać szerzej — 13. Poprawka likwidująca niewolnictwo i jego „znaki i pozostałości” daje Kongresowi uprawnienie do zwalczania wszelkich form rasowego ucisku, także ze strony podmiotów prywatnych. Harlan przewidywał też negatywne społeczne skutki ograniczonej wykładni Czternastej Poprawki.

Skutki wyroku

  • Utrata skutecznej federalnej ochrony przed dyskryminacją w miejscach publicznych: decyzja umożliwiła swobodniejsze stosowanie segregacji rasowej i przyczyniła się do rozwoju systemu segregacyjnego znanego jako Jim Crow.
  • Długotrwała doktryna „state action”: przez dziesięciolecia sądy federalne powoływały się na granicę między działaniem państwa a działaniem prywatnym przy ocenie roszczeń wynikających z Czternastej Poprawki.
  • Presja na uchwalenie nowych środków prawnych i reinterpretację uprawnień Kongresu: doprowadziło to ostatecznie do poszukiwania innych podstaw konstytucyjnych (np. klauzuli handlu międzystanowego) do zwalczania dyskryminacji prywatnej.

Późniejszy rozwój prawa

Wyrok z 1883 r. nie pozostał ostatecznym słowem w walce z segregacją. W XX wieku nastąpiły istotne zmiany:

  • Brown v. Board of Education (1954) – Sąd uchylił zasadę "separate but equal" w szkolnictwie publicznym, stosując Czternastą Poprawkę przeciwko dyskryminacji pochodzącej od władz stanowych i lokalnych.
  • W połowie XX wieku Kongres i rząd federalny przyjęły nowe akty prawne. Najważniejszym był Civil Rights Act z 1964 r., który opierał część swojej podstawy prawnej na klauzuli regulującej handel między stanami, co umożliwiło objęcie zakazem dyskryminacji wielu przedsiębiorstw świadczących usługi międzystanowe. Orzeczenia takie jak Heart of Atlanta Motel v. United States i Katzenbach v. McClung potwierdziły konstytucyjność tych działań.
  • W 1968 r. w Jones v. Alfred H. Mayer Co. Sąd Najwyższy wykorzystywał 13. Poprawkę do uzasadnienia możliwości zakazu prywatnej dyskryminacji w obrocie nieruchomościami, zyskując nowe narzędzie poza ograniczeniem "state action".

Znaczenie historyczne

„Civil Rights Cases” z 1883 r. miały dalekosiężne konsekwencje — osłabiły federalne możliwości ochrony przed segregacją w okresie następującym po Rekonstrukcji i przyczyniły się do utrwalenia systemu segregacyjnego w USA. Jednocześnie spowodowały, że reformatorzy i prawnicy szukali innych środków prawnych do zwalczania dyskryminacji, co w końcu doprowadziło do rozwoju prawa antydyskryminacyjnego w XX wieku.

Podsumowanie

Wyrok w Civil Rights Cases 109 U.S. 3 (1883) był kluczowym punktem w historii amerykańskiego prawa konstytucyjnego. Orzeczenie to potwierdziło ograniczoną wykładnię Czternastej Poprawki w odniesieniu do prywatnych aktorów i miało wpływ na rozwój segregacji rasowej w praktyce. Jego konsekwencje były ostatecznie korygowane przez późniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego i działania ustawodawcze Kongresu, które poszukiwały innych konstytucyjnych podstaw do przeciwdziałania dyskryminacji.