Przejdź do treści
Strona główna

Kazimierz Malewicz — twórca suprematyzmu i pionier geometrycznej abstrakcji

Kazimierz Malewicz (1879–1935) — malarz i teoretyk sztuki, inicjator suprematyzmu. Tekst przedstawia życie, główne dzieła, zasady ruchu i wpływ na sztukę XX wieku.

Autor: Utworzono: Zaktualizowano:

Kazimierz Malewicz (ur. 23 lutego 1879 w Kijowie, zm. 15 maja 1935 w Leningradzie) był jednym z najważniejszych artystów awangardy początku XX wieku. Wywodził się z rodziny polskiego pochodzenia i działał przede wszystkim w Rosji oraz w środowiskach europejskich. Jego twórczość zrewolucjonizowała rozumienie malarstwa przez odrzucenie przedstawienia na rzecz czystej formy i koloru.

Galeria obrazów

10 Obrazy
Self-Portrait (1908 or 1910-1911) (Kazimir Malevich)
simple.wikipedia.org · Public domain

Życie i droga artystyczna

Malewicz rozpoczął edukację artystyczną w realiach kultury rosyjsko-ukraińskiej i w młodości przyswajał wpływy impresjonizmu, symbolizmu, a następnie kubizmu i futuryzmu. W 1913 roku uczestniczył w projektach teatralnych, najbardziej znana jest jego scenografia do opery Zwycięstwo nad słońcem, która stała się ważnym wydarzeniem łączącym awangardę wizualną z eksperymentami scenicznymi. W latach po rewolucji bolszewickiej zaangażował się w działalność pedagogiczną i organizacyjną, współpracując z warsztatami i grupami artystycznymi, m.in. w Witebsku.

Suprematyzm — idea i charakterystyka

Wokół Malewicza rozwinął się ruch, który nazwał suprematyzmem — doktryną opartą na przekonaniu, że w malarstwie liczy się absolutna wartość formy i koloru ponad odtwarzaniem rzeczywistości. Jego obrazy z tego okresu wykorzystują proste kształty geometryczne (kwadraty, koła, krzyże), ograniczoną paletę barw i silny kontrast. Najsłynniejszym przykładem jest Czarny kwadrat — płótno, które stało się symbolem radykalnego przejścia do abstrakcji, oraz późniejsze eksperymenty jak Białe na białym.

Wybrane prace i działalność wystawiennicza

  • Czarny kwadrat — ikoniczne dzieło suprematyzmu, prezentowane podczas wystaw awangardowych.
  • Białe na białym — dalszy etap redukcji formy i koloru.
  • Scenografie do awangardowych przedstawień teatralnych i opera Zwycięstwo nad słońcem (1913).
  • Aktywność pedagogiczna i współpraca z grupami artystycznymi w okresie po I wojnie światowej.

Znaczenie i wpływ

Malewicz miał duży wpływ na rozwój sztuki abstrakcyjnej i awangardy europejskiej. Jego idee inspirowały artystów szukających języka pozbawionego realistycznego przedstawienia. Suprematyzm bywa zestawiany z konstruktywizmem i kubizmem, ale wyróżnia się radykalnym odwołaniem do duchowej i autonomicznej wartości formy. Po śmierci jego dorobek był przedmiotem intensywnych analiz historyków sztuki oraz licznych wystaw retrospektywnych na całym świecie.

Odsyłacze i materiały uzupełniające

Poniżej znajdują się odniesienia do dalszych źródeł i opracowań dotyczących życia oraz twórczości Malewicza. Każdy link prowadzi do oddzielnej pozycji informacyjnej lub archiwalnej:

Artykuł przedstawia zarys życia i idei Malewicza, podkreślając jego rolę jako innowatora formy i estetyki w sztuce nowoczesnej. Dalsze lektury i katalogi wystaw pozwolą zgłębić szczegóły dotyczące poszczególnych obrazów, technik malarskich oraz recepcji jego pracy w różnych krajach.

Głowa chłopki autorstwa Malewicza, 1912/13, abstrakcyjna i kubistyczna
Głowa chłopki autorstwa Malewicza, 1912/13, abstrakcyjna i kubistyczna
Krowa i skrzypce Malewicza, 1913. Wpływ Braque'a i kubizmu.
Krowa i skrzypce Malewicza, 1913. Wpływ Braque'a i kubizmu.
Czarny kwadrat , 1915, olej na płótnie, Państwowe Muzeum Rosyjskie, Sankt Petersburg. Jedna z wczesnych prac suprematystów; geometryczna i abstrakcyjna.
Czarny kwadrat , 1915, olej na płótnie, Państwowe Muzeum Rosyjskie, Sankt Petersburg. Jedna z wczesnych prac suprematystów; geometryczna i abstrakcyjna.
To właśnie ten obraz został sprzedany za 60 milionów dolarów: Suprematystyczna Kompozycja (niebieski prostokąt nad czerwoną belką) Malewicz, 1916.
To właśnie ten obraz został sprzedany za 60 milionów dolarów: Suprematystyczna Kompozycja (niebieski prostokąt nad czerwoną belką) Malewicz, 1916.

Suprematyzm

W 1915 roku Malewicz stworzył podstawy suprematyzmu. Opublikował manifest Od kubizmu do suprematyzmu. W latach 1916-1917 brał udział w wystawach grupy Jack of Diamonds w Moskwie. Wystawiono tam słynne przykłady jego suprematystycznych dzieł, m.in. Czarny kwadrat (1915) i Białe na białym (1918).

Po rewolucji październikowej Malewicz został członkiem Kolegium Sztuk Pięknych w Narkomprosie, komisji ochrony zabytków i komisji muzeów (wszystkie w latach 1918-1919).

Uczył w Witebskiej Praktycznej Szkole Sztuk Pięknych w ZSRR (obecnie część Białorusi) (1919-1922), w Leningradzkiej Akademii Sztuk Pięknych (1922-1927), w Kijowskim Państwowym Instytucie Sztuki (1927-1929) i w Domu Sztuki w Leningradzie (1930). Napisał książkę The World as Non-Objectivity (Monachium 1926; tłum. angielskie 1959), w której zawarł swoje suprematystyczne teorie.

W 1927 roku pojechał na wystawę retrospektywną do Warszawy, a następnie do Berlina i Monachium. Przyniosło mu to międzynarodowe uznanie.

Malewicz postanowił pozostawić większość obrazów po powrocie do Związku Radzieckiego, bo widział, co się stanie.

Malewicz sądził, że po śmierci Lenina nastąpi zmiana nastawienia władz radzieckich do modernistycznego ruchu artystycznego. Okazało się to słuszne. W ciągu kilku lat reżim stalinowski zwrócił się przeciwko formom abstrakcjonizmu, uznając je za rodzaj sztuki "burżuazyjnej", która nie może wyrażać rzeczywistości społecznej. W konsekwencji wiele z jego prac zostało skonfiskowanych, a jemu samemu zakazano tworzenia i wystawiania podobnej sztuki.

Krytycy szydzili z Malewicza, że "neguje wszystko, co dobre i czyste: miłość do życia i miłość do natury". Malewicz odpowiadał, że sztuka może iść naprzód i rozwijać się dla samej sztuki, niezależnie od jej przyjemności: sztuka nas nie potrzebuje i nigdy nie potrzebowała.

Twórczość Malewicza dopiero niedawno, po długiej nieobecności, pojawiła się ponownie na wystawach sztuki w Rosji. Od tego czasu zwolennicy sztuki pracują nad ponownym przybliżeniem artysty rosyjskim miłośnikom malarstwa. Ukazała się książka z jego pracami teoretycznymi oraz antologia wspomnień i pism.

Obecna wycena

3 listopada 2008 roku dzieło Malewicza zatytułowane Kompozycja suprematystyczna z 1916 roku ustanowiło światowy rekord dla każdego rosyjskiego dzieła sztuki i każdego dzieła sprzedanego na aukcji w tym roku. Sprzedano ją w Sotheby's w Nowym Jorku za nieco ponad 60 milionów dolarów amerykańskich (znacznie przekraczając poprzedni rekord, ustanowiony w 2000 roku, wynoszący 17 milionów dolarów).

Wybrane prace

  • 1912 - Poranek na wsi po burzy śnieżnej
  • 1912 - Drwal
  • 1912-13 - Kosiarz na czerwonym tle
  • 1914 - Lotnik
  • 1914 - Anglik w Moskwie
  • 1914 - żołnierz 1. dywizji
  • 1915 - Czarny kwadrat
  • 1915 - Plac Czerwony †
  • 1915 - Czarny kwadrat i czerwony kwadrat ††
  • 1915 - Kompozycja suprematystyczna
  • 1915 - Suprematyzm (1915)
  • 1915 - Malarstwo suprematystów: Lecący samolot
  • 1915 - Suprematyzm: Autoportret w dwóch wymiarach
  • 1915-16 - Malarstwo suprematystyczne (Ludwigshafen)
  • 1916 - Malarstwo suprematystyczne (1916)
  • 1916 - Supremus nr 56
  • 1916-17 - Suprematyzm (1916-17)
  • 1917 - Malarstwo suprematystyczne (1917)
  • 1918 - Białe na białym
  • 1919-26 - Bez tytułu (Kompozycja suprematystyczna)
  • 1928-32 - Złożone przedstawienie: Półpostać w żółtej koszuli
  • 1932-34 - Biegacz

† Znany również jako Plac Czerwony: Malarski realizm chłopskiej kobiety w dwóch wymiarach.
†† Znany również jako Czarny kwadrat i Czerwony kwadrat: Malarski realizm chłopca z plecakiem - masy barwne w czwartym wymiarze.

Pytania i odpowiedzi

P: Kim był Kazimierz Malewicz?

O: Kazimierz Malewicz był rosyjskim malarzem i teoretykiem sztuki urodzonym na Ukrainie z polskich rodziców.

P: Jaki był wkład Malewicza w sztukę?

O: Malewicz był pionierem geometrycznej sztuki abstrakcyjnej i twórcą awangardowego ruchu suprematyzmu.

P: Gdzie osiedlił się Malewicz podczas rozbiorów Polski?

O: Malewicz osiedlił się w pobliżu Kijowa w guberni kijowskiej Imperium Rosyjskiego podczas rozbiorów Polski.

P: Która wystawa miała wpływ na twórczość Malewicza?

O: Wystawa obrazów Arystarcha Lentułowa w Moskwie w marcu 1913 roku wpłynęła na twórczość Malewicza.

P: Do czego służyła scenografia Malewicza?

O: Scenografia Malewicza była przeznaczona do kubistyczno-futurystycznej opery Zwycięstwo nad słońcem.

P: Kiedy Malewicz wystawił swoje prace na Salonie Niezależnych w Paryżu?

O: Malewicz wystawił swoje prace na Salonie Niezależnych w Paryżu w 1914 roku.

P: Kto jeszcze przyswoił sobie zasady kubizmu po wystawie obrazów Arystarcha Lentułowa w Moskwie?

O: Wszyscy główni rosyjscy artyści awangardowi tamtych czasów, w tym Malewicz, przyswoili sobie zasady kubizmu po wystawie obrazów Arystarcha Lentułowa w Moskwie.

Powiązane artykuły

Autor

AlegsaOnline.com Kazimierz Malewicz — twórca suprematyzmu i pionier geometrycznej abstrakcji

URL: https://pl.alegsaonline.com/art/123462

Udostępnij

Źródła