Joanna d'Arc (Jeanne d'Arc) — święta katolicka i bohaterka Francji
Joanna d'Arc — święta katolicka i bohaterka Francji. Historia chłopki z wizjami, zwycięstw w Wojnie Stuletniej, procesu i męczeństwa, ikona kultury europejskiej.
Święta Joanna d'Arc (Jeanne d'Arc, ok. 1412 – 30 maja 1431) to bohaterka narodowa Francji i jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci średniowiecznej Europy. Pochodziła z chłopskiej rodziny z wioski Domrémy na wschodzie Francji; w źródłach nazywana bywała po prostu prostą chłopką. Joanna twierdziła, że od dzieciństwa doświadczała wizji i głosów świętych (między innymi św. Michała, św. Katarzyny i św. Małgorzaty), które, jak utrzymywała, pochodziły od Boga. W tych wizjach miała otrzymać misję: dopomóc Francji w odzyskaniu niezależności i sprowadzić na tron prawowitego władcę. Według relacji, Bóg kazał jej odbić swój kraj spod panowania angielskim pod koniec wojny stuletniej. Jej wejście do działań militarnych i wsparcie wojskowe dały początek serii szybkich zwycięstw, które przyniosły jej sławę i nadzieję dla Francuzów. W 1430 r. została pojmana przez żołnierzy Burgundii i później wydana swoim angielskim przeciwnikom; ostatecznie w 1431 r. trafiła na proces i została skazana.
Działalność wojskowa i koronacja
W 1429 r. Joanna udała się do dworu przyszłego króla Karola VII i uzyskała pozwolenie na udział w kampanii przeciw Anglikom. Najsłynniejszym jej osiągnięciem było zduszenie oblężenia Orléans (kwiecień–maj 1429), gdzie jej przybycie i działania podniosły morale obrońców i doprowadziły do odwrócenia losów oblężenia. Po serii zwycięstw towarzyszyła Karolowi VII na drodze do koronacji – uroczystość odbyła się w katedrze w Reims 17 lipca 1429 r., co było aktem o dużym znaczeniu symbolicznym i politycznym dla legitymizacji władzy Karola.
Pojmanie, proces i śmierć
W maju 1430 r. Joanna została pojmana podczas obrony Compiègne przez wojska Burgundii. Następnie została sprzedana Anglikom i osadzona w Rouen, gdzie odbył się jej proces kanoniczny prowadzony pod nadzorem władz kościelnych sprzyjających Anglikom. Zarzucano jej herezję, bluźnierstwo i noszenie męskiego ubrania; proces był politycznie naładowany i wiele jego elementów uznaje się dziś za niesprawiedliwe. Joanna została skazana i 30 maja 1431 r. spalona na stosie na rynku w Rouen. Miała wówczas około 19 lat. Po jej śmierci zyskała status męczennicy i symbolu oporu przeciw okupacji.
Rehabilitacja, kult i kanonizacja
W latach po śmierci Joanny, reputacja jej osoby zmieniała się wraz z politycznymi potrzebami Francji. W 1456 r. na wniosek rodziny i króla Karola VII przeprowadzono tzw. proces rehabilitacyjny, który unieważnił wcześniejsze orzeczenia i formalnie oczyścił ją z zarzutów. W wiekach następnych Joanna stała się jednym z głównych symboli francuskiego patriotyzmu i tożsamości narodowej. Kościół katolicki beatyfikował ją w 1909 r., a kanonizował 16 maja 1920 r., uznając ją za świętą i męczennicę; jej wspomnienie liturgiczne przypada na 30 maja.
Znaczenie kulturowe
Joanna d'Arc pozostała ważną postacią w cywilizacji zachodniej. Jej losy inspirowały literaturę, muzykę i sztukę na przestrzeni wieków — pisali o niej tacy twórcy jak Szekspir, Czajkowski, Mark Twain i Voltaire. Pojawia się w grach wideo, telewizji, filmach, piosenkach i tańcach. Wizerunek Joanny bywa wykorzystywany w sztuce, literaturze i polityce — zarówno jako symbol religijny, jak i narodowy. W ikonografii przedstawiana jest najczęściej jako młoda kobieta w zbroi z proporcem lub mieczem, często także jako męczennica i patronka Francji.
Jej życie i tragiczna śmierć pozostają przedmiotem badań historyków, teologów i kulturoznawców. Joanna d'Arc stała się postacią wielowymiarową: świętą, bohaterką narodową, symbolem odwagi i ofiary oraz inspiracją dla kolejnych pokoleń artystów i działaczy.
Śmierć Joanny d'Arc na stosie , autorstwa Hermanna Stilke (1843)
Wizje Joanny d'Arc
Kiedy Joanna d'Arc została postawiona przed sądem, odmówiła zwyczajowym zasadom sali sądowej dotyczącym przysięgi świadka. Powiedziała, że nie będzie odpowiadać na każde pytanie dotyczące jej wizji. Skarżyła się, że normalna przysięga świadka nie byłaby właściwa, ponieważ miała przysięgę, którą złożyła królowi. Nie wiadomo, jak bardzo zapis, który o tym informuje, został zmieniony przez nieuczciwych urzędników sądowych lub jej ewentualne kłamstwa w celu ochrony tajemnicy państwowej. Niektórzy historycy twierdzą po prostu, że jej wiara w swój obowiązek była ważniejsza niż to, skąd pochodziły wizje.
Większość ludzi twierdzi, że była zdrowa i że nie była szalona. Ostatnio ludzie próbowali tłumaczyć jej wizje takimi rzeczami jak epilepsja, migrena, gruźlica i schizofrenia. Żadne z tych przypuszczeń nie znalazło większego poparcia. Dzieje się tak dlatego, że chociaż widzenie wizji może być spowodowane różnymi chorobami, inne fakty z życia Joanny nie zgadzają się z tymi pomysłami. Dwaj eksperci, którzy badali hipotezę teberculoma w czasopiśmie medycznym Neuropsychobiology powiedzieli:
"Trudno jest wyciągnąć ostateczne wnioski, ale wydaje się mało prawdopodobne, że szeroko rozpowszechniona gruźlica, poważna choroba, była obecna u tego 'pacjenta', którego styl życia i działalność z pewnością byłyby niemożliwe, gdyby tak poważna choroba była obecna."
Ralph Hoffman, profesor psychologii na Uniwersytecie Yale, zwraca uwagę, że wizje, podobnie jak "słyszenie głosów", nie zawsze są oznakami choroby psychicznej. Mówi, że być może powodem była jej inspiracja religijna. Nie podaje jednak żadnych innych powodów.
Mimo to dwór Karola VII miał obsesję na punkcie jej zdrowia psychicznego.
Wykonanie
Joanna była sądzona przez francuski trybunał inkwizytorski pod kontrolą angielską. Kościół twierdził, że Joanna powinna zostać zabita za noszenie męskich strojów, nawet po ostrzeżeniu, by tego nie robiła. Joanna zgodziła się nosić kobiece ubrania. Ponownie nosiła męskie ubrania. Mogło to mieć na celu uchronienie się przed atakami. Mogło to być również, jak powiedział Jean Massieu, ponieważ jej suknia została skradziona i nie miała nic innego do ubrania.
Została spalona na stosie 30 maja 1431 r., w wieku 19 lat. Po jej śmierci Anglicy pokazali ludziom jej spalone ciało, aby nikt nie mógł powiedzieć, że uciekła żywa. Następnie spalili ciało jeszcze dwa razy, aby zamienić je w popiół. To, co z niej zostało, wrzucili do Sekwany. Kat, Geoffroy Therage, powiedział później, że "...bardzo bał się być potępionym".
Pytania i odpowiedzi
P: Kim jest święta Joanna d'Arc?
O: Święta Joanna d'Arc, znana również jako Dziewica Orleańska, jest narodową bohaterką Francji i świętą katolicką.
P: Gdzie urodziła się święta Joanna d'Arc?
O: Święta Joanna d'Arc urodziła się we wschodniej Francji.
P: Co twierdziła święta Joanna d'Arc?
O: Święta Joanna d'Arc twierdziła, że miała wizje od Boga.
Joanna d'Arc twierdziła, że Bóg kazał jej coś zrobić?
Joanna d'Arc twierdziła, że Bóg kazał jej odzyskać swój dom, który znajdował się wówczas pod panowaniem angielskim pod koniec wojny stuletniej.
P: W jaki sposób święta Joanna d'Arc stała się sławna?
O: Święta Joanna d'Arc stała się sławna dzięki wielu szybkim zwycięstwom wojskowym.
P: Jak historia świętej Joanny d'Arc wpłynęła na zachodnią cywilizację?
Joanna d'Arc pozostała ważną postacią w zachodniej cywilizacji, inspirując znanych pisarzy i pojawiając się w różnych mediach, takich jak gry wideo, telewizja, filmy, piosenki i tańce.
P: Co stało się ze świętą Joanną d'Arc po tym, jak została pojmana przez żołnierzy Burgundii?
O: Po schwytaniu przez żołnierzy Burgundii, święta Joanna d'Arc została wydana swoim angielskim wrogom.
Przeszukaj encyklopedię