Zachodnia echidna długodzioba (Zaglossus bruijni) — Nowa Gwinea, opis i ochrona

Wygląd i biologia

Zaglossus bruijni jest większa od echidny krótkodziobej i ma charakterystyczny, wydłużony dziób („długodzioby”), wykorzystywany do poszukiwania pokarmu w glebie i próchnie. Gatunek różni się od innych echidn także liczbą i układem pazurów na kończynach — zazwyczaj ma trzy (sporadycznie cztery) pazury na przednich łapach, co jest cechą używaną do identyfikacji wśród przedstawicieli rodzaju. Jak wszystkie echidny, jest owłosiony i posiada kolce, które pełnią funkcję ochronną.

Siedlisko i zasięg

Występuje głównie w górskich regionach Nowej Gwinei, na wysokościach od około 1300 do 4000 metrów nad poziomem morza. Zasiedla alpejskie łąki, wrzosowiska oraz wilgotne lasy górskie — środowiska o chłodniejszym klimacie i bogatej warstwie próchnicznej, sprzyjającej występowaniu jego głównego pożywienia.

Pożywienie i zachowanie

W odróżnieniu od echidny krótkodziobej, która żywi się głównie mrówkami i termitemi, echidna długodzioba poluje przede wszystkim na dżdżownice i inne bezkręgowce żyjące w glebie. Poszukiwaniu pokarmu towarzyszy intensywne kopanie dziobem i pazurami. Podobnie jak inne monotremy, rozmnaża się przez składanie jaj; samica ma tymczasową kieszonkę, w której rozwija się jajko i młode.

Status i ochrona

Gatunek jest uważany za zagrożony — według ocen międzynarodowych (IUCN) znajduje się wśród gatunków o wysokim ryzyku wyginięcia. Główne zagrożenia to utrata i fragmentacja siedlisk spowodowana działalnością człowieka (m.in. wypas, rolnictwo, eksploatacja surowców), a także polowania. Mięso echidn jest cenione lokalnie jako pożywienie, co dodatkowo wpływa na presję na populacje. Choć polowanie komercyjne jest zabronione przez rządy Indonezji i Papui Nowej Gwinei, tradycyjne polowania przez społeczności tubylcze często nadal występują i są w niektórych rejonach dozwolone.

W odpowiedzi na zagrożenia podejmuje się działania ochronne: objęcie gatunku ochroną prawną, tworzenie i zarządzanie obszarami chronionymi, badania populacyjne oraz inicjatywy z udziałem lokalnych społeczności mające na celu ograniczenie polowań. Konieczne są dalsze badania dotyczące rozmieszczenia, liczebności i ekologii tego gatunku oraz programy edukacyjne i współpracy z mieszkańcami terenów górskich.

Przykładem odkryć terenowych była ekspedycja organizowana przez Conservation International: w lutym 2006 r. odnaleziono populacje echidn w tak zwanym „straconym świecie” w górach Foja w prowincji Papua w Indonezji, co podkreśliło znaczenie eksploracji i badań terenowych dla poznania stanu populacji rzadkich gatunków.

Echidny i Plamiaki są monotremami, jedynymi ssakami, które składają jaja. Po wykluciu młode (tzw. puggle) przebywają przez pewien czas w kieszeni matki, gdzie karmione są mlekiem aż do osiągnięcia samodzielności.