Dwudziesta siódma poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych (poprawka XXVII) dotyczy wynagrodzeń wypłacanych członkom Kongresu Stanów Zjednoczonych.

Kongres składa się z dwóch "Izb", a członkowie każdej z nich sprawują swoje funkcje przez różną ilość czasu. Członkowie Senatu Stanów Zjednoczonych pełnią swoje funkcje przez sześć lat, a członkowie Izby Reprezentantów przez dwa lata. Dwudziesta siódma poprawka mówi, że żadna ustawa nie może zmienić pensji kongresmenów, dopóki nie rozpocznie się nowa dwuletnia kadencja reprezentantów.

Od 2020 roku, dwudziesta siódma poprawka jest ostatnią poprawką dodaną do Konstytucji. Ratyfikacja tej poprawki zajęła stanom więcej czasu niż jakakolwiek inna w historii. Pierwszy Kongres Stanów Zjednoczonych wysłał proponowaną poprawkę do stanów do zatwierdzenia 25 września 1789 roku. Dopiero 7 maja 1992 roku wystarczająca liczba stanów ratyfikowała poprawkę, aby mogła ona zostać dodana do Konstytucji. Proces ratyfikacji trwał 202 lata, 7 miesięcy i 12 dni - najdłużej w historii Stanów Zjednoczonych.

Treść i sens prawny

Pełne brzmienie dwudziestej siódmej poprawki w języku angielskim jest krótkie i precyzyjne: „No law, varying the compensation for the services of the Senators and Representatives, shall take effect, until an election of Representatives shall have intervened.” W wolnym tłumaczeniu oznacza to, że żadna ustawa zmieniająca wynagrodzenie senatorów lub przedstawicieli nie może wejść w życie, dopóki nie odbędzie się najbliższe wyborcze głosowanie do Izby Reprezentantów.

Główny cel tej poprawki to ograniczenie możliwości ustalania natychmiastowych podwyżek pensji przez samych zainteresowanych — członkowie Kongresu nie mogą głosować za podwyżką, która zacznie obowiązywać przed następnymi wyborami do Izby Reprezentantów, kiedy wyborcy będą mieli możliwość ocenić ich decyzję.

Historia ratyfikacji i nietypowy proces

Poprawka została zaproponowana przez Pierwszy Kongres w 1789 roku jako część pakietu poprawek, z których większość utworzyła Kartę Praw. Jednak ta konkretna propozycja nie została od razu ratyfikowana przez wystarczającą liczbę stanów i przez długi czas pozostawała „w toku”. W XIX i XX wieku kilka stanów stopniowo ją ratyfikowało, a proces ratyfikacji został wznowiony i zakończony dopiero w 1992 roku.

Ożywienie zainteresowania poprawką przypisuje się m.in. działaniom pojedynczych osób i lokalnych kampanii na rzecz ratyfikacji. Istotne znaczenie miało też to, że propozycja nie zawierała terminu ważności; zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (m.in. w sprawie Coleman v. Miller z 1939 r.) Kongres ma szeroką władzę w kwestii uznawania, czy późne ratyfikacje są dopuszczalne, co otworzyło możliwość długotrwałego procesu ratyfikacyjnego.

Znaczenie współczesne

Choć poprawka ma prosty mechanizm, jej praktyczne znaczenie pozostaje istotne dla przejrzystości życia publicznego. Zapobiega możliwości natychmiastowego stosowania ustaw podnoszących wynagrodzenia członków Kongresu bez uprzedniej reakcji wyborców. Współcześnie kwestia wynagrodzeń kongresmenów jest również przedmiotem publicznych debat dotyczących etyki, przejrzystości i konfliktu interesów, a poprawka XXVII pozostaje jednym z konstytucyjnych zabezpieczeń w tym obszarze.

Dwudziesta siódma poprawka, będąc ostatnią dodaną do Konstytucji (na stan z 2020 r.), jest także ciekawostką historyczną — ilustruje, że proces konstytucyjny w USA może czasem przebiegać w sposób rozciągnięty w czasie i zostać zamknięty dopiero po znacznym upływie lat.

Przykłady i kontrowersje

  • Poprawka jest przywoływana w debatach, gdy Kongres rozważa podwyżki lub mechanizmy automatycznej korekty wynagrodzeń (np. wskaźniki inflacji) — jej istnienie utrudnia wprowadzenie natychmiastowych zmian.
  • Pojawiają się spory prawne i polityczne dotyczące interpretacji, np. jakie konkretnie zmiany wynagrodzeń są objęte poprawką oraz czy i jak zastosować ją do różnych form rekompensaty i dodatków.

Dwudziesta siódma poprawka jest przykładem, jak krótki, prosty zapis konstytucyjny może mieć długotrwałe konsekwencje dla relacji między reprezentacją a wyborcami oraz dla zasad odpowiedzialności politycznej.