Ból gardła — co to jest, przyczyny, objawy i leczenie
Ból gardła — przyczyny, objawy i skuteczne leczenie. Dowiedz się, jak rozpoznać przyczynę, złagodzić ból domowymi sposobami i kiedy szukać pomocy medycznej.
Ból gardła to uczucie bólu lub dyskomfortu w gardle, które zwykle nasila się przy połykaniu, mówieniu lub przełykaniu śliny. Może mieć różne natężenie — od lekkiego drapania do silnego, uniemożliwiającego jedzenie i picie bólu.
Około 7,5% lub 3⁄40 osób doświadcza bólu gardła w okresie trzech miesięcy. W większości przypadków jest on spowodowany wirusowym zapaleniem gardła. Inne częste przyczyny to uszkodzone migdałki, urazy gardła (urazy), bakteryjne zakażenia takie jak angina, a także guzy i różne stany zapalne. Dodatkowo ból gardła może wywoływać alergia, refluks żołądkowo-przełykowy, suche powietrze, palenie tytoniu czy spływanie wydzieliny z zatok (postnasal drip).
Objawy
- Ból lub drapanie w gardle, nasilające się przy przełykaniu
- Trudności w przełykaniu
- Gorączka i ogólne złe samopoczucie
- Obrzęk i tkliwość węzłów chłonnych szyi
- Chrypka lub utrata głosu
- Białe lub żółtawe naloty na migdałkach (może sugerować zakażenie bakteryjne)
- Kaszlująca lub kapiąca wydzielina z nosa
Diagnostyka
Rozpoznanie zwykle opiera się na badaniu fizykalnym i wywiadzie. Lekarz może obejrzeć gardło, sprawdzić węzły chłonne i zmierzyć temperaturę. W podejrzeniu zakażenia bakteryjnego wykonuje się szybki test na paciorkowca (test antygenowy) lub wymaz z gardła do posiewu. W przypadku podejrzenia poważniejszych schorzeń (np. guza) konieczne bywają badania obrazowe i laryngologiczne.
Leczenie i domowe sposoby
Leczenie zależy od przyczyny bólu. W infekcjach wirusowych terapia jest zwykle objawowa, w zakażeniach bakteryjnych stosuje się antybiotyki. Bolesne objawy można łagodzić za pomocą:
- odpoczynku i nawadniania organizmu;
- środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych (np. paracetamol, ibuprofen);
- rozgrzewających płynów (herbaty z miodem — nie podawać miodu niemowlętom), ciepłych bulionów;
- ssania pastylek przeciwbólowych lub nawilżających (pastylki do gardła);
- płukania gardła roztworem ciepłej wody z solą (sól fizjologiczna);
- nawilżania powietrza i unikania dymu tytoniowego;
- w przypadku bólu spowodowanego refluksem — zmiany diety i leki obniżające kwaśność żołądka.
Leki mogą pomóc złagodzić objawy — leki dostępne bez recepty (przeciwbólowe, przeciwzapalne, pastylki, syropy) i leki na receptę w zaleceniach lekarza. W niektórych kulturach stosuje się tradycyjne środki — na przykład, w Chinach popularne są cukierki z syropu gruszkowego jako środek łagodzący kaszel i ból gardła.
Kiedy zgłosić się do lekarza
- jeśli ból gardła jest bardzo silny lub nie pozwala pić i jeść;
- gdy występuje wysoka gorączka, duszności lub trudności w oddychaniu;
- gdy pojawiają się trudności w otwieraniu ust, wydzielina z krwią lub uporczywe chrypienie;
- jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 7–10 dni lub nawracają wielokrotnie;
- jeżeli podejrzewasz bakteryjne zakażenie — konieczna jest ocena i ewentualne leczenie antybiotykiem.
Zapobieganie
- częste mycie rąk i unikanie bliskiego kontaktu z chorymi;
- szczepienia przeciw grypie i innym chorobom zgodnie z zaleceniami;
- unikanie dymu tytoniowego i innych drażniących substancji;
- utrzymywanie odpowiedniej wilgotności powietrza w pomieszczeniach;
- dbałość o nawadnianie organizmu i higienę jamy ustnej.
Podsumowując, ból gardła to częsta dolegliwość o wielu przyczynach — najczęściej wirusowa. Większość przypadków mija samoistnie przy leczeniu objawowym, jednak przy nasilonych objawach lub podejrzeniu zakażenia bakteryjnego warto skonsultować się z lekarzem.
Przeszukaj encyklopedię