Drozd śpiewak (zwykle drozd, Turdus philomelos) jest członkiem rodziny ptaków pieśniowych Turdidae. Występuje na dużej części Eurazji. W dialekcie angielskim bywa też nazywany throstle lub mavis. Ma brązowe górne części ciała i kremowe lub rdzawo-bufałkowe spodnie z ciemnymi, wyraźnymi plamkami. Istnieją trzy uznane podgatunki, różniące się nieznacznie wielkością i odcieniem upierzenia. Charakterystyczna, melodyjna pieśń drozda — budowana z powtarzających się fraz muzycznych — była często przywoływana w poezji i literaturze.

Wygląd i wymiary

Dorosły drozd śpiewak mierzy zwykle około 20–23 cm długości i waży przeciętnie 60–100 g. Górna część ciała ma odcienie brązu, skrzydła są ciemniejsze, natomiast spód ciała jest jasny z wyraźnymi, ciemnymi plamami. Dziób jest zwykle żółtawy z ciemniejszą końcówką, nogi różowe. Młode mają bardziej matowe, mniej kontrastowe upierzenie.

Występowanie i migracje

Gatunek ten zasiedla głównie lasy liściaste i mieszane, zadrzewienia, las, ogrody i parki. Jest częściowo wędrowny: wiele ptaków zimuje w południowej Europie, Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie. Został również introdukowany do Nowej Zelandii i Australii, gdzie zadomowił się w wielu środowiskach. Rozmieszczenie i stopień migracji zależą od warunków klimatycznych i dostępności pokarmu.

Gniazdowanie i rozmnażanie

Gatunek ten buduje schludne, kielichowate gniazdo w krzewie lub na drzewie. Gniazdo jest wyściełane miękkimi materiałami i często wzmacniane błotem. Samica zwykle składa 4–5 niebieskich, ciemno nakrapianych jaj. Lęgi odbywają się przeważnie od wiosny do lata (często od kwietnia do lipca), a para może mieć 1–3 lęgi w sezonie, zależnie od warunków. Okres inkubacji wynosi około 12–14 dni, a pisklęta opuszczają gniazdo po około 12–15 dniach od wyklucia.

Dieta i zwyczaje pokarmowe

  • Wszechstronny pokarm: drozd jest wszystkożerny — zjada dżdżownice, ślimaki, owady, jagody i inne owoce.
  • Używanie "kowadła": ma zwyczaj używania ulubionego kamienia jako „kowadła”, na którym rozbija skorupki ślimaków, aby wydobyć mięso.
  • Metody zdobywania pokarmu: często przesiewa opadłe liście, przeszukuje ściółkę leśną i kopać w ziemi w poszukiwaniu bezkręgowców.

Zachowanie i głos

Drozdy są zwykle terytorialne w okresie lęgowym; samce intensywnie śpiewają z wystających punktów (gałęzi, dachów) by oznaczać terytorium i przyciągać samice. Pieśń składa się z powtarzających się fraz melodycznych, często złożonych z tych samych motywów powtarzanych kilkakrotnie — cecha ta sprawiła, że śpiew drozda jest łatwo rozpoznawalny i często cytowany w kulturze.

Zagrożenia i ochrona

Na poziomie globalnym drozd śpiewak nie jest obecnie zagrożony (status IUCN: Least Concern), jednak w niektórych częściach Europy obserwowano znaczące spadki populacji. Do przyczyn należą zmiany w praktykach rolniczych (utrata miedz i zadrzewień, intensyfikacja upraw, stosowanie pestycydów), degradacja siedlisk oraz drapieżnictwo ze strony kotów i większych ptaków drapieżnych. Ponadto ptaki te są narażone na pasożyty zewnętrzne i wewnętrzne (wróblowate i inne drobne ptaki grzędowe też doświadczają podobnych zagrożeń).

Środki ochrony obejmują zachowanie i odtwarzanie zadrzewień śródpolnych i miedz, ograniczenie stosowania pestycydów oraz edukację właścicieli domów w zakresie ograniczania zagrożeń ze strony wolno biegających kotów.

Ciekawostki

  • Drozd potrafi wykorzystywać trwałe punkty do rozbijania ślimaków, co jest uznawane za przykład prostego użycia narzędzi przez ptaki.
  • Mimo że wiele źródeł podaje istnienie trzech podgatunków, ich granice i liczba mogą być różnie interpretowane przez ornitologów ze względu na stopień zmienności geograficznej.
  • Średnia długość życia w naturze bywa krótka (zwykle kilka lat), ale pojedyncze osobniki mogą dożyć ponad 10 lat.

Drozd śpiewak pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych ptaków leśnych i miejskich — zarówno ze względu na urodę upierzenia, jak i charakterystyczny, powtarzalny śpiew.