Orkiestra Symfoniczna Madrytu (Orquesta Sinfónica de Madrid) — historia

Historia Orkiestry Symfonicznej Madrytu (Orquesta Sinfónica de Madrid) — od 1903, słynne premiery, wybitni dyrygenci, wpływ wojny i rozwój sceny muzycznej Madrytu.

Madrycka Orkiestra Symfoniczna (hiszp. Orquesta Sinfónica de Madrid) jest orkiestrą z siedzibą w Madrycie, stolicy Hiszpanii. Została założona w 1903 roku i od początku miała istotny udział w życiu muzycznym stolicy.

Początki i rozwój repertuaru

Pierwszy publiczny koncert orkiestry pod dyrekcją Alonso Cordelása odbył się 7 lutego 1904 roku w Teatro Real. W następnym roku dyrygentem orkiestry został Enrique Fernández Arbós, który pozostał z nią przez ponad 30 lat i nadał jej rozpoznawalny charakter artystyczny. Pod jego kierunkiem orkiestra rozwijała repertuar obejmujący zarówno muzykę hiszpańską, jak i dzieła kompozytorów z innych krajów europejskich. W tym okresie gościnnie z orkiestrą pracowali wybitni twórcy i dyrygenci, tacy jak Igor Strawiński czy Richard Strauss.

Orkiestra brała udział w ważnych prawykonaniach: między innymi wykonała Noce w ogrodach Hiszpanii Falli (1916) oraz uczestniczyła w prawykonaniu II Koncertu skrzypcowego Prokofiewa (1935), co podkreślało jej znaczenie jako instytucji promującej nowe dzieła.

Okres wojny i trudności powojenne

W czasie hiszpańskiej wojny domowej trudno było utrzymać regularną działalność koncertową — wiele wystąpień zostało odwołanych, a członkowie orkiestry znaleźli się w trudnej sytuacji. W czerwcu 1939 roku zmarł Arbós, a wielu muzyków opuściło kraj w wyniku politycznych zmian związanych z dojściem do władzy gen. Francisco Franco. W kolejnych latach orkiestrę prowadził m.in. Enrique Jordá, który sprawował funkcję dyrygenta utrzymując działalność zespołu do połowy lat 40., kiedy sytuacja międzynarodowa i wewnętrzna zaczęły się stabilizować.

Zarzuela, nagrania i działalność krajowa

Od końca lat 50. orkiestra coraz częściej angażowała się w przedstawienia gatunku zwany zarzuelą — hiszpańską formę muzyczno-dramatyczną łączącą śpiew, recytację i elementy spektaklu scenicznego. W 1958 roku rozpoczęła intensywną współpracę z teatrami wykonującymi zarzuele i inne dzieła sceniczne. Wykonania i nagrania z lat 60. i 70. przyczyniły się do odtworzenia i popularyzacji repertuaru hiszpańskiego; choć nagrania te były wysoko oceniane artystycznie, częste zaangażowania operowo-sceniczne ograniczały czas orkiestry przeznaczony na typowe koncerty symfoniczne.

W 1965 roku powstanie Orquesta Sinfónica de RTVE oraz rozwój innych instytucji muzycznych zwiększyły konkurencję na rynku i w pewnym stopniu utrudniły działalność Madryckiej Orkiestry Symfonicznej, która musiała dostosować program i sposoby działania do zmieniającej się sytuacji kulturalnej.

Rezydencje, tournée i programy edukacyjne

Orkiestra często koncertowała w różnych częściach Hiszpanii oraz odbywała tournée zagraniczne, w tym do Portugalii i Ameryki Łacińskiej. Po okresie podporządkowania działalności operowej, po śmierci Franco zespół umocnił swoją pozycję jako jedna z głównych orkiestr Madrytu i został oficjalną orkiestrą Teatro de la Zarzuela.

Otwarcie nowego Auditorio Nacional de Música dało orkiestrze więcej możliwości występowania w sali skonstruowanej specjalnie do koncertów symfonicznych. W 1997 roku orkiestra przeniosła część swojej działalności do Teatro Real, gdzie występowała w kolejnych sezonach. Równocześnie rozwijane były programy edukacyjne — orkiestra prowadzi zajęcia i projekty mające na celu wprowadzenie dzieci i młodzieży w świat muzyki klasycznej, zachęcanie do aktywnego słuchania i nauki gry na instrumentach.

Dyrygenci, goście i nagrania

Na przestrzeni historii orkiestra współpracowała z wieloma znanymi dyrygentami i solistami. Wśród wyróżniających się postaci można wymienić już wspomnianych Igora Strawińskiego i Richarda Straussa. W późniejszych latach gościnnie i w roli dyrygentów związanych z orkiestrą pojawiali się także inni wybitni muzycy — w przeszłości orkiestrą dyrygowali m.in. Jesús López Cobos, co podkreślało jej atrakcyjność artystyczną dla wybitnych interpretatorów.

Orquesta Sinfónica de Madrid ma na swoim koncie liczne nagrania, szczególnie cenne z punktu widzenia dokumentowania repertuaru hiszpańskiego — od zarzueli, przez opery hiszpańskie, aż po repertuar symfoniczny. Te wydawnictwa przyczyniły się do rozpropagowania hiszpańskiej muzyki poza granicami kraju.

Znaczenie i współczesność

Madrycka Orkiestra Symfoniczna pozostaje ważną instytucją kulturalną Madrytu i Hiszpanii. Dzięki historycznemu dorobkowi, działalności koncertowej, nagraniom oraz programom edukacyjnym orkiestra przyczynia się do utrzymania i rozwoju tradycji muzyki symfonicznej oraz promowania twórczości hiszpańskiej w kraju i za granicą.

Pytania i odpowiedzi

P: Czym jest Madrycka Orkiestra Symfoniczna?

P: Kto był pierwszym dyrygentem orkiestry?

P: Jak długo Enrique Fernández Arbós pracował z orkiestrą?

P: Jakie słynne piosenki zostały po raz pierwszy wykonane przez tę orkiestrę?

P: Co wydarzyło się podczas hiszpańskiej wojny domowej, co utrudniło kontynuowanie koncertów?

P: Co się stało w 1965 roku, kiedy powstała nowa orkiestra, Orquesta Sinfónica de RTVE?

P: W jaki sposób ich program nauczania pomógł małym dzieciom słuchać muzyki i zachęcił je do gry na instrumentach?

Szukaj według litery