ISO 639-2 — 3-literowe kody języków: definicja i pełna lista

ISO 639 to zestaw międzynarodowych standardów, które zawierają listę krótkich kodów dla nazw języków. Na początku było ISO 639-1. Aby wymienić więcej języków, stworzono ISO 639-2. Późniejsze wersje zawierają ISO 639-3 i ISO 639-5.

Każdy język ma swój 3-literowy kod. Poniższa lista przedstawia wszystkie kody w ISO 639-2.

Spis treści

Czym jest ISO 639-2?

ISO 639-2 to część rodziny standardów ISO 639, która definiuje trzyliterowe kody języków. Standard ten został wprowadzony, aby rozszerzyć zakres języków obejmowanych przez krótsze, dwuliterowe kody ISO 639-1. ISO 639-2 zawiera kody dla większej liczby języków, w tym dla języków regionalnych, historycznych i wielu innych, które nie mają dwu-literowych odpowiedników.

Budowa i warianty kodów

Kody ISO 639-2 składają się z trzech małych liter (np. eng dla angielskiego). Dla niektórych języków istnieją dwa równorzędne kody:

• wersja bibliograficzna (B) — często historycznie używana w katalogach bibliotecznych (pochodząca m.in. z zasobów Library of Congress),
• wersja terminologiczna (T) — zgodna z nazwami języków w języku angielskim (przyjęta przez ISO).

Przykłady par B/T: fre/fra (francuski), ger/deu (niemiecki), alb/sqi (albański). Wiele języków ma tylko jeden kod (np. eng dla angielskiego).

Ile jest kodów w ISO 639-2?

ISO 639-2 obejmuje około 487 trójliterowych kodów (liczba może się zmieniać wraz z aktualizacjami). Standard uwzględnia zarówno pojedyncze języki, jak i niektóre kategorie zbiorcze (np. grupy językowe) oraz kody specjalne opisane dalej.

Kody specjalne i zarezerwowane zakresy

• und — language undetermined (język nieokreślony),
• mul — multiple languages (wiele języków),
• zxx — no linguistic content (brak treści językowej),
• mis — miscellaneous/uncoded (języki nieujęte w standardzie),
• zakres qaa–qtz — zarezerwowany do użytku prywatnego (można go wykorzystać lokalnie, np. w systemach wewnętrznych).

Gdzie i jak się stosuje ISO 639-2?

Kody ISO 639-2 są powszechnie używane w bibliotekarstwie (np. format MARC), w metadanych dokumentów (Dublin Core), w systemach zarządzania treścią oraz w oprogramowaniu, które potrzebuje rozpoznania języka, kiedy dwuliterowe kody ISO 639-1 są niewystarczające. W sieci HTML atrybut lang zwykle preferuje dwu-literowe kody ISO 639-1, lecz trzyliterowe kody ISO 639-2 również są rozpoznawane przez niektóre narzędzia.

Różnice między ISO 639-1, ISO 639-2, ISO 639-3 i ISO 639-5

• ISO 639-1 — dwuliterowe kody dla najważniejszych języków (np. en, pl).
• ISO 639-2 — trójliterowe kody obejmujące znacznie większą liczbę języków; zawiera też kody B i T dla niektórych pozycji.
• ISO 639-3 — rozszerza listę do kilku tysięcy języków mówionych (kodowanie indywidualnych języków, makrojęzyków, dialektów w sensie katalogowym).
• ISO 639-5 — kody dla rodzin językowych i grup językowych (np. indo-europejskie, afroazjatyckie).

Gdzie znaleźć pełną, aktualną listę?

Pełna i aktualizowana lista kodów ISO 639-2 jest dostępna na stronach organizacji utrzymujących standardy, m.in. na stronie Library of Congress oraz w publikacjach ISO. Jeśli potrzebujesz pełnej tabeli kodów (z nazwami języków w języku angielskim i lokalnymi nazwami), warto sięgnąć do oficjalnych źródeł, gdzie można pobrać kompletny wykaz i informacje o zmianach.

Jak korzystać z tej strony

Powyższy "Spis treści" umożliwia szybkie przejście do sekcji z kodami zaczynającymi się od danej litery. Poniższa część artykułu (lista alfabetyczna) zawiera wpisy w formacie: kod (ewent. B/T) — nazwa języka (w języku angielskim i lokalna nazwa, jeżeli dostępna). Możesz użyć tej listy do mapowania nazw języków na jednoznaczne kody w systemach informatycznych, katalogach bibliotecznych i metadanych.

Uwaga: Standardy językowe są aktualizowane od czasu do czasu — przed wdrożeniem kodów w produkcji warto sprawdzić najnowszą wersję listy w oficjalnych źródłach.