Idrija (włoski: Idria, niemiecki: Idria) to małe słoweńskie miasto, które jest centrum administracyjnym gminy Idrija (słoweński: Občina Idrija). Znane jest z kopalni rtęci i produkcji koronek.
Gmina Idrija została założona 10 marca 1994 roku. W 2011 roku Idrija otrzymała nagrodę Alpejskiego Miasta Roku.
Położenie i krajobraz. Idrija leży w zachodniej części Słowenii, w kotlinie przeciętej doliną rzeki Idrijca. Miasto otaczają zalesione wzgórza i pagórki, co sprzyja turystyce pieszej i rowerowej oraz pozwala łączyć zwiedzanie zabytków z aktywnym wypoczynkiem w przyrodzie.
Historia górnictwa i znaczenie. Odkrycie złóż rtęci w rejonie Idriji sięga końca XV wieku; przez kolejne stulecia kopalnia była jednym z najważniejszych ośrodków wydobywczych rtęci w Europie. Działalność górnicza ukształtowała tkankę miejską, infrastrukturę i tradycje miejscowej społeczności. Po zamknięciu wydobycia obiekty kopalniane zostały przekształcone w muzea i atrakcje turystyczne: udostępnione są fragmenty podziemnych wyrobisk, dawne zabudowania techniczne oraz wystawy poświęcone historii górnictwa.
Dziedzictwo UNESCO. Ze względu na unikatowe wartości techniczne i kulturowe dawnej eksploatacji rtęci, obiekty związane z wydobyciem w Idriji (w zestawieniu z kopalnią w hiszpańskim Almadén) zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako przykład przemysłowego dziedzictwa związanego z wydobyciem rtęci.
Koronkarstwo. Obok górnictwa jedną z najbardziej rozpoznawalnych tradycji miasta jest koronkarstwo - ręczne wykonywanie koronek (tzw. koronki idrijskie). Tradycja ta jest ważnym elementem lokalnej tożsamości: działa szkoła koronki, organizowane są warsztaty i pokazy, a wyroby z koronek są pamiątkami charakterystycznymi dla Idriji.
Atrakcje turystyczne i kultura. Do najchętniej odwiedzanych miejsc należą zabytkowe obiekty związane z górnictwem, muzea prezentujące historię kopalni i życia górników, a także dawne zabudowania miejskie. W mieście odbywają się imprezy kulturalne i rzemieślnicze poświęcone koronce oraz wydarzenia popularyzujące historię górnictwa. Lokalna oferta turystyczna obejmuje także ścieżki przyrodnicze, punkty widokowe i możliwości aktywnego wypoczynku w okolicy.
Praktyczne informacje. Idrija to dobry punkt wypadowy dla osób zainteresowanych historią przemysłu, sztuką ludową oraz turystyką przyrodniczą. Miasto dysponuje bazą noclegową, restauracjami serwującymi lokalne potrawy oraz zapleczem dla zwiedzających (muzea, centra informacji turystycznej). Dzięki położeniu w zachodniej części Słowenii łatwo je połączyć z innymi atrakcjami regionu.
