Położenie i granice
Terran Hebrydowy (ang. Hebridean terrane) jest jednym z terranów, które tworzą część kaledońskiego pasa orogennego w północno-zachodniej Szkocji. Jego wschodnią i północną granicę wyznacza strefa silnego zrębowania i przesunięć tektonicznych, znana jako pas Moine Thrust Belt, który oddziela go od sąsiednich strukturalnych jednostek Highlands. Granice te są efektem silnych ruchów ścinających i fałdowania podczas zderzenia kontynentalnego w Kaledonii.
Skała piwniczna i sekwencje osadowe
Skałę piwniczną tworzą archeologiczne i paleoproterozoiczne gnejsy kompleksu Lewisian, czyli bardzo stare, wysokometamorfizowane skały krystaliczne będące fundamentem terranu. Na tym podłożu spoczywają w sposób niekontrolowany neoproterozoiczne osady torridońskie. Osady torridońskie to zazwyczaj gruboziarniste utwory osadowe (zlepieńce, piaskowce, mułowce) związane z peryferyjnym środowiskiem lądowo-morskim i rejestrowane są jako ważna część historii sedymentacyjnej zachodniej Szkocji.
Na te jednostki nakłada się w sposób niezgodny sekwencja osadów kambrowo-ordowickich, które reprezentowały fazę transgresji morskiej na obrzeżu kontynentu. Wszystkie te jednostki razem tworzyły część krawędziowego cypla Laurenta w czasie kaledońskiej orogenezy, kiedy to doszło do kolizji z innymi blokami tektonicznymi i związanej z tym deformacji, metamorfizmu i przesunięć tektonicznych.
Zasięg, dowody i współczesne interpretacje
Terran Hebrydowy obejmuje największą część zachodniej litosfery kontynentalnej Szkocji — obejmuje większość Hebrydów Wewnętrznych oraz wszystkie Hebrydy Zewnętrzne. Podobne kompleksy skał występują również na Szetlandach, co wskazuje na kontynuację strukturalną i litologiczną na północnym przedłużeniu kaledońskiego pasa. Występowanie tych starych jednostek geologicznych zostało potwierdzone także poza powierzchnią przez płytkie odwierty prowadzone przez BGS oraz przez odwierty poszukiwawcze węglowodorów na zachód i północ od Hebrydów Zewnętrznych.
Pełny zasięg i charakter terranu na zachód od wybrzeża są jednak częściowo przesłonięte przez późniejsze procesy tektoniczne i sedymentacyjne — m.in. przez efekt szczelinowania i riftingu mezozoicznego. To utrudnia bezpośrednie mapowanie podłoża bez pomocy geofizyki i odwiertów. Mimo to kombinacja badań terenowych, map geologicznych, odwiertów i danych geofizycznych pozwala dziś odtwarzać historię tego fragmentu krawędzi Laurentii oraz jego rolę w kaledońskiej orogenezie.
Znaczenie: Terran Hebrydowy dostarcza kluczowych informacji o wczesnej historii prekambryjskiej północno-zachodniej Europy, o procesach denudacji i sedymentacji przed orogenezą oraz o przebiegu kaledońskiej kolizji. Jest też istotny z punktu widzenia badań nad potencjałem surowcowym (np. złoża mineralne, badania węglowodorów) oraz dla zrozumienia ewolucji krawędzi kontynentalnej.
