Hasekura Tsunenaga (1571–1622) — pierwszy japoński poseł w Europie

Tło i cel wyprawy

Hasekura Tsunenaga był wasalem daimyo z północnej Japonii, księcia Date Masamune, władcy prowincji Sendai. Wczesny XVII wiek to czas początków rządu Tokugawa i jednoczesnych napięć wokół rosnącego wpływu chrześcijańskich misjonarzy i kontaktów handlowych z Europą. Date Masamune wysłał wyprawę dyplomatyczną, znaną jako ambasada Keichō (1613–1620), aby nawiązać stosunki handlowe z Hiszpanią i Nową Hiszpanią (Ameryka Środkowa), uzyskać wsparcie dla misji katolickich oraz zyskać międzynarodowe uznanie swojego państwa.

Przebieg podróży

Wyprawa wyruszyła w 1613 r. na okręcie San Juan Bautista, zbudowany specjalnie do dalekomorskich rejsów. Trasa miała charakter międzykontynentalny: z Japonii przez Pacyfik do Nowej Hiszpanii (m.in. do portu Acapulco), następnie delegacja przebyła część drogi przez Amerykę lub rejony międzykontynentalne, by dotrzeć do Hiszpanii i dalej do Włoch.

• Ambasada odwiedziła m.in. Hiszpanię i Francję, a centralnym punktem była podróż do Rzymu.
• W Rzymie Hasekura spotkał się z papieżem Pawłem V, a misja przedstawiała prośby dotyczące handlu i działalności misyjnej.

Pobyt w Europie i chrzest

W czasie pobytu w Europie delegacja była oficjalnie przyjmowana przez władze hiszpańskie i papieskie. Hasekura został ochrzczony i przyjął imię chrześcijańskie (w źródłach pojawia się forma Felipe/Filip Franciszek), co było elementem ówczesnej praktyki dyplomatycznej i religijnej. Jego gesty i oficjalne wystąpienia zyskały duże zainteresowanie ówczesnych dworów i kronikarzy.

Powrót do Japonii i skutki misji

Mimo oficjalnych przyjęć i nadania honorów (w tym — jak wspomniano — obywatelstwa rzymskiego i tytułu patrycjusza), ambasada nie przyniosła trwałych efektów gospodarczego otwarcia dla Sendai. W 1614 r. szogunat Tokugawa wydał edykt zakazujący chrześcijaństwa i ograniczający kontakty zagraniczne, co w praktyce przekreśliło możliwości powrotnego, regularnego handlu z Hiszpanią i Nową Hiszpanią. Hasekura powrócił do Japonii około 1620 r.; źródła różnie podają szczegóły jego późniejszego życia — część historyków wskazuje na możliwe ukrywanie praktyk religijnych albo konwersję z powrotem do buddyzmu ze względu na represje państwowe.

Dziedzictwo i pamięć

• Misja Hasekury pozostaje symbolem pierwszych oficjalnych kontaktów Japonii z Europą i jest unikatowym przykładem wczesnego japońskiego poselstwa transoceanicznego.
• W Hiszpanii, we włoskim Rzymie i w Japonii zachowały się pamiątki, wzmianki i lokalne tradycje związane z wyprawą; w hiszpańskim mieście Coria del Río do dziś żyją rodziny, które według tradycji potomków wyprawy mają nazwisko „Japón”.
• Hasekura bywa przedstawiany w literaturze, sztuce i badaniach jako postać łącząca epoki: samuraj, podróżnik i dyplomata, którego wyprawa ukazuje skomplikowaną relację między polityką, handlem i religią w XVII-wiecznej Azji i Europie.

Hasekura Tsunenaga zmarł około 1622 r. i pozostaje w historii zapamiętany jako pierwszy znany japoński poseł, który osobiście reprezentował swoje państwo na dworach europejskich.