Rząd Hamburga jest podzielony na władzę wykonawczą, ustawodawczą i sądowniczą. Hamburg jako państwo federalne (oficjalnie „Wolne i Hanzeatyckie Miasto Hamburg”) łączy kompetencje typowe zarówno dla gminy, jak i dla kraju związkowego, toteż administracja miejska dysponuje szerokim zakresem odpowiedzialności — m.in. w obszarach policji, edukacji, planowania przestrzennego, transportu publicznego i finansów.
Poziomy administracji
Istnieją dwa podstawowe poziomy rządu:
- W całym mieście — władze kraju związkowego Hamburga, odpowiedzialne za politykę ogólnomiejską i zadania państwowe.
- Administracja lokalna — oparta na gminach/dzielnicach Hamburga, które zajmują się sprawami lokalnymi i usługami dla mieszkańców.
Administracja lokalna opiera się na siedmiu okręgach (Bezirke), z własnymi radami dzielnicowymi, które reprezentują interesy mieszkańców na szczeblu lokalnym. Główne dzielnice Hamburga to m.in. Altona, Bergedorf, Eimsbüttel, Hamburg-Mitte, Hamburg-Nord, Harburg i Wandsbek.
Władza wykonawcza
Na czele administracji miejskiej i państwowej stoi pierwszy burmistrz (Erster Bürgermeister), wybierany przez parlament krajowy. Pierwszy burmistrz kieruje rządem krajowym, zwanym Senatem, i reprezentuje miasto na zewnątrz. Poszczególne resorty nazywane są Behörde (urzędy/biura), a ich szefowie — zamiast „ministra” — pełnią w Hamburgu funkcję senatorów (senator).
Senat podejmuje decyzje kolegialnie i jest odpowiedzialny przed parlamentem krajowym; zwykle składa się z senatorów kierujących poszczególnymi wydziałami administracji miejskiej.
Władza ustawodawcza
Władzą ustawodawczą jest parlament krajowy, zwany Hamburgische Bürgerschaft. Parlament ten składa się zazwyczaj z około 121 członków, wybieranych w ordynacji proporcjonalnej na kadencję trwającą pięć lat. To parlament wybiera pierwszego burmistrza, uchwala prawa obowiązujące w kraju związkowym oraz kontroluje działalność Senatu. W praktyce rządy Hamburga często tworzone są jako koalicje partyjne, a funkcjonowanie parlamentu regulują przepisy konstytucji krajowej i ustawy wyborcze.
Władza sądownicza
Gałąź sądownicza obejmuje system sądów krajowych różnych instancji — od sądów rejonowych i okręgowych po sąd najwyższej instancji dla kraju związkowego — które rozpatrują sprawy karne, cywilne, administracyjne i inne. Sądownictwo działa niezależnie od władz ustawodawczej i wykonawczej, zapewniając stosowanie prawa oraz ochronę praw obywateli.
Siedziba rządu
Siedzibą rządu jest Hamburg Rathaus — historyczny gmach ratusza położony przy Rathausmarkt, w którym mieści się zarówno biuro pierwszego burmistrza, jak i sale obrad parlamentu oraz kancelarie Senatu. Rathaus jest jednym z symboli samorządu i życia politycznego Hamburga.
Podsumowując, struktura władz Hamburga łączy cechy administracji miejskiej i kompetencje kraju związkowego, co sprawia, że władze lokalne mają rozbudowany zakres obowiązków, a system polityczno-administracyjny składa się z wzajemnie powiązanych organów wykonawczych, ustawodawczych i sądowniczych.
