Helmut Heinrich Waldemar Schmidt (23 grudnia 1918 – 10 listopada 2015) był niemieckim politykiem i jednym z najbardziej rozpoznawalnych przywódców niemieckiej sceny powojennej. W latach 1974–1982 pełnił funkcję kanclerza Republiki Federalnej Niemiec, kierując rządem koalicyjnym SPD–FDP.

Wczesne życie i służba wojskowa

Helmut Schmidt urodził się w Hamburgu w 1918 roku. Po ukończeniu szkoły w 1937 roku zdał Abitur i trafił najpierw do służby roboczej (Reichsarbeitsdienst), a następnie został powołany do Wehrmachtu. Podczas II wojny światowej służył jako oficer i pod koniec konfliktu był pierwszym porucznikiem. W 1945 roku dostał się do niewoli i został jeńcem wojennym.

Edukacja i początki kariery

Po zwolnieniu ze szkoly jeńców powrócił do Hamburga i rozpoczął studia z zakresu ekonomii (makroekonomii), które ukończył w 1949 roku. Po studiach podjął pracę w administracji miejskiej Hamburga, a równocześnie angażował się w działalność publicystyczną — z czasem stał się rozpoznawalnym komentatorem życia politycznego i autorem licznych analiz.

Kariera polityczna

Schmidt wstąpił do Socjaldemokratycznej Partii Niemiec w 1949 roku. W 1953 roku został po raz pierwszy posłem do Bundestagu. W latach 1961–1965 pełnił funkcję senatora w rządzie krajowym w Hamburgu, zyskując doświadczenie w administracji regionalnej i w polityce wewnętrznej.

Na szczeblu federalnym zajmował kluczowe stanowiska: w latach 1969–1972 był ministrem obrony RFN, a w latach 1972–1974 ministrem finansów. Jako minister finansów zdobył reputację pragmatycznego fachowca, stawiającego na stabilność gospodarczą i politykę fiskalną uwzględniającą realia kryzysów lat 70.

Kanclerz Republiki Federalnej Niemiec

Po tym jak Willy Brandt zrezygnował z funkcji kanclerskiej, Helmut Schmidt został wybrany na nowego kanclerza. Jako szef rządu kierował polityką w trudnym okresie gospodarczym po kryzysie naftowym z 1973 roku oraz w obliczu rosnącego zagrożenia terroryzmem (m.in. działania Frakcji Czerwonej Armii i tzw. „niemiecki jesień” 1977). Schmidt łączył zdecydowane działania w zakresie bezpieczeństwa z poszanowaniem państwa prawa i demokracji.

W polityce zagranicznej kontynuował Ostpolitik i utrzymywał bliskie relacje z sojusznikami w NATO. W trakcie jego rządów podejmowano też istotne decyzje dotyczące współpracy europejskiej i bezpieczeństwa europejskiego. W 1982 roku koalicja rządowa uległa rozłamowi, a Schmidt przegrał konstruktywne wotum nieufności; nowym kanclerzem został Helmut Kohl.

Późniejsze lata i działalność publiczna

Po opuszczeniu urzędu kanclerza Schmidt pozostał aktywnym komentatorem życia publicznego, autorem książek i felietonów oraz cenionym „starszym państwowcem”. Był znany z zamiłowania do cygar i intensywnego rytmu pracy. W lipcu 2013 roku głośno było o tym, że Schmidt kupił 38 000 papierosów w obawie przed ich zakazem w Europie — anegdota podkreślająca jego przywiązanie do nawyków i dystans wobec biurokratycznych ograniczeń.

Śmierć

Helmut Schmidt zmarł w Hamburgu 10 listopada 2015 roku. Przyczyną były powikłania pooperacyjne związane z leczeniem zakrzepu krwi w lewej nodze. Miał 96 lat. Pozostał pamiętany jako polityk o pragmatycznym i rzeczowym stylu rządzenia oraz jako wpływowa postać życia publicznego Republiki Federalnej Niemiec.