Grupy etniczne w USA — przewodnik po największych społecznościach
Przewodnik po grupach etnicznych w USA — poznaj największe społeczności, ich historię, pochodzenie i wpływ na kulturę Ameryki. Statystyki i ciekawostki.
W Stanach Zjednoczonych mieszka bardzo zróżnicowane społeczeństwo. Większość Amerykanów ma przodków, którzy przybyli z innych części świata — często z wielu miejsc jednocześnie — a część rodzin mieszka tu od czasów kolonialnych i utożsamia się po prostu jako „amerykańska”. Różnorodność ta przejawia się zarówno w pochodzeniu, jak i językach, religiach czy zwyczajach.
Rasa a pochodzenie etniczne
Warto rozróżnić pojęcia rasy i pochodzenia etnicznego. W badaniach i spisach powszechnych w USA często wyróżnia się kategorie rasowe (np. biali, czarni lub Afroamerykanie, Azjaci, rdzenni mieszkańcy Ameryki), natomiast pochodzenie etniczne (ancestry) to określenie związane z krajem lub kulturą przodków (np. niemieckie, irlandzkie, meksykańskie). Dodatkowo „Hispanic/Latino” jest kategorią etniczną, a nie rasową — osoby identyfikujące się jako Latynosi mogą mieć różne rasy.
Główne kategorie rasowe w USA
- Biali — największa kategoria rasowa w USA; obejmuje osoby pochodzenia europejskiego oraz z części Bliskiego Wschodu i Północnej Afryki.
- Czarni lub Afroamerykanie — obejmują osoby, których przodkowie pochodzili z Afryki. Wielu Afrykanów i ich potomków przywieziono do Ameryki jako niewolników; społeczność ta ma istotny wpływ na historię i kulturę kraju.
- Azjaci — osoby pochodzenia azjatyckiego (w tym z Chin, Japonii, Indii, Filipin i innych krajów Azji), tworzą szybko rosnącą grupę migrantów i ich potomków.
- Rdzenni Amerykanie (Indianie Amerykańscy) — grupy autochtoniczne, żyjące na kontynencie od tysięcy lat; mają własne języki, kultury i suwerenne wspólnoty plemienne.
- Inne i wielorasowe — wzrasta odsetek osób identyfikujących się jako wielorasowe lub należące do mniejszych grup rasowych (np. mieszkańcy Pacyfiku).
Latynosi / Hispanic — osobna kategoria etniczna
Hiszpańscy Amerykanie (często określani jako Latynosi lub Hispanic/Latino) to duża i zróżnicowana grupa etniczna obejmująca osoby pochodzenia meksykańskiego, portorykańskiego, kubańskiego, środkowo- i południowoamerykańskiego. Latynosi mogą należeć do dowolnej rasy — białej, czarnej, rdzennej czy mieszanej.
Największe grupy etniczne według przodków (ancestry)
Dane dotyczące „największych grup etnicznych” często odnoszą się do samodzielnego zgłaszania przodków w badaniach ankietowych. Wśród najczęściej podawanych pochodzeń są:
- Amerykanie pochodzenia niemieckiego — wielu Amerykanów identyfikuje się jako mających przodków z Niemiec (w jednym z badań liczba ta wynosiła około 42,8 mln). Osoby tej grupy są licznie reprezentowane zwłaszcza na Środkowym Zachodzie, Zachodzie oraz w Pensylwanii.
- Amerykanie pochodzenia irlandzkiego — druga co do wielkości grupa przodków, z wieloma rodzinami utożsamiającymi się z irlandzkim dziedzictwem (ok. 30,5 mln według niektórych ankiet).
- Amerykanie pochodzenia afrykańskiego / Afroamerykanie (ancestry) — w zestawieniach dotyczących przodków pojawia się również duża liczba osób identyfikujących swoje pochodzenie jako afrykańskie (w przytoczonych danych ok. 24,9 mln). Trzeba podkreślić, że liczba osób identyfikujących się rasowo jako czarni/Afroamerykanie (bez względu na konkretną „ancestry”) jest znacznie większa.
Te liczby pochodzą z samodzielnych deklaracji w badaniach i mogą różnić się od danych dotyczących rasy czy samych obywatelstw. Wiele osób deklaruje też kilka pochodzeń jednocześnie.
Rozmieszczenie regionalne i językowe
Rozkład grup etnicznych w USA jest nierównomierny: na przykład największe skupiska Afroamerykanów znajdują się w stanach południowych, Latynosi są szczególnie liczni na południu i na zachodzie (np. w Kalifornii, Teksasie), a społeczności azjatyckie koncentrują się w miastach i stanach przybrzeżnych. Językiem dominującym jest angielski, ale w wielu społecznościach powszechne są języki przodków — np. hiszpański, mandaryński, hindi czy tagalog.
Inne ważne uwagi
- Pojęcia i kategorie używane w statystykach (rasowe, etniczne, ancestry) zmieniają się w czasie i zależą od metodologii badań.
- Coraz więcej Amerykanów identyfikuje się jako mieszane etnicznie lub wielorasowe — to trend odzwierciedlający długotrwałe mieszanie się populacji.
- Historia imigracji, przymusowego sprowadzania ludzi w okresie niewolnictwa oraz polityki względem rdzennych mieszkańców są kluczowe dla zrozumienia dzisiejszej struktury społecznej i kulturowej USA.
Jeśli chcesz, mogę rozwinąć opis dowolnej z wymienionych grup (np. historie migracji, języki, religie, rozmieszczenie stanowe) lub podać nowsze liczby i źródła statystyczne.
Najczęściej spotykane przodkowie w każdym stanie USA, według spisu powszechnego w 2010 roku. Niemiecki Afrykańsko-Amerykański Meksykański Włoski Angielski Irlandzki Japoński Portorykańczyk
Ta mapa pokazuje najczęstsze grupy etniczne w każdym hrabstwie Stanów Zjednoczonych.
Najlepsi przodkowie w Stanach Zjednoczonych
Pytania i odpowiedzi
P: Jaka jest najczęstsza rasa w Stanach Zjednoczonych?
O: Najczęściej spotykaną rasą w Stanach Zjednoczonych jest biała. Zazwyczaj odnosi się do ludzi z Europy lub Bliskiego Wschodu (takich jak Niemcy, Anglicy i Włosi).
P: Do czego odnosi się określenie "czarny lub afroamerykanin"?
O: Określenie "czarny" lub "afroamerykański" odnosi się do ludzi pochodzących z większości obszarów Afryki.
P: Co oznacza określenie "Azjata"?
O: Azjaci to ludzie pochodzący z krajów azjatyckich (takich jak Chiny, Japonia, Azja Południowa czy Filipiny).
P: Kim są rdzenni Amerykanie?
O: Określenie "rdzenni Amerykanie" lub "amerykańscy Indianie" odnosi się do osób należących do grup rdzennych Amerykanów, którzy od tysięcy lat zamieszkują tereny kontrolowane obecnie przez USA. Są to jedyni ludzie, którzy nie przybyli do Stanów Zjednoczonych w trakcie lub po tym, jak Europa poznała obie Ameryki.
P: Jak w tym systemie klasyfikacji mieszczą się Latynosi?
O: Latynosi, tacy jak Meksykanie, są często zaliczani do tej kategorii. Latynosi mogą być również każdą z innych ras wymienionych powyżej. Latynos jest grupą etniczną, a nie rasą.
P: Co oznacza określenie "inny"?
O: Termin "inne" odnosi się do osób, które są niewymienioną grupą etniczną, jak na przykład Serbowie. Rasa nie musi być jednak tożsama z pochodzeniem etnicznym.
P: Jakie są przykłady trzech największych grup etnicznych w Ameryce? O: Ponieważ wielu Azjatów i Latynosów jest klasyfikowanych inaczej, większość z wymienionych grup to biali; przykładami są Niemcy, Anglicy i Włosi.
Przeszukaj encyklopedię