Eragon to książka napisana przez Christophera Paoliniego. Została wydana w sierpniu 2003 roku. Eragon jest pierwszą książką w Cyklu Dziedziczenia. Druga książka w Cyklu Dziedziczenia, zwana Eldest, została opublikowana w połowie 2005 roku. Trzecia z czterech książek, Brisingr, została wydana w 2008 roku. Eragon został przerobiony na film i wszedł do kin w grudniu 2006 roku. Został wydany na DVD w marcu 2007 roku.
Fabuła (zarys)
Akcja Eragona rozpoczyna się, gdy młody pasterz o imieniu Eragon znajduje tajemniczy niebieski kamień. Kamień okazuje się być jajem smoka — wykluwa się z niego smoczyca Saphira. Odkrycie pociąga za sobą serię wydarzeń, które zmuszają Eragona do opuszczenia rodzinnego domu i wyruszenia w podróż pełną niebezpieczeństw. Towarzyszą mu m.in. stary podróżnik i opiekun, Brygad, oraz przedstawiciele ruchu oporu zwanego Vardenami. W tle toczy się walka z tyranicznym królem Galbatorixem, a historia łączy elementy przygody, magii i procesu dorastania.
Główne postacie
- Eragon — główny bohater, młody chłopak, który zostaje Smokowym Jeźdźcem.
- Saphira — smoczyca, której więź z Eragonem jest centralnym motywem serii.
- Brom — mentor Eragona, skrywający ważne tajemnice związane ze Smokowymi Jeźdźcami.
- Arya, Murtagh i inni — postacie uzupełniające, reprezentujące różne rasy i frakcje świata przedstawionego (elfy, krasnoludy, Vardeny, słudzy Galbatorixa).
Wydanie i historia publikacji
Christopher Paolini napisał Eragona jako nastolatek. Początkowo książka została wydana niezależnie przez autora i jego rodzinę (wydawnictwo domowe), a następnie zainteresowała nią się większa oficyna wydawnicza, która wznowiła powieść w 2003 roku. Dzięki intensywnej promocji oraz zainteresowaniu czytelników tytuł szybko zdobył popularność, trafiając na listy bestsellerów i zapoczątkowując międzynarodową karierę autora.
Odbiór, sprzedaż i tłumaczenia
Eragon spotkał się z mieszanym przyjęciem krytyków — wielu chwaliło wyobraźnię świata i wartką akcję, szczególnie dla czytelników młodzieżowych, natomiast inni wskazywali na wpływy literatury fantasy wcześniejszych autorów i pewną niedojrzałość językową w pierwszych wydaniach. Pomimo to seria odniosła ogromny sukces komercyjny: sprzedała się w milionach egzemplarzy i została przetłumaczona na wiele języków.
Ekranizacja
Powieść została zaadaptowana na film fabularny, który miał premierę w kinach w grudniu 2006 roku. Ekranizacja otrzymała mieszane i przeważnie krytyczne recenzje, a także wywołała dyskusje wśród fanów dotyczące zmian dokonanych względem książki. Film ukazał historię skróconą i zmodyfikowaną, co spotkało się z zastrzeżeniami części widowni i krytyków.
Motywy, język i inspiracje
W twórczości Paoliniego widoczne są klasyczne motywy fantasy: walka dobra ze złem, motyw młodego bohatera wchodzącego w dorosłość, sojusze między rasami (ludzie, elfy, krasnoludy, smoki) oraz szeroko rozbudowany system magii. Autor przyznał się do inspiracji wieloma wcześniejszymi dziełami fantasy i science fiction, co było przedmiotem zarówno pochwał (hołdowanie klasykom), jak i krytyki (zarzuty o naśladownictwo).
Krytyka i kontrowersje
W dyskusjach po premierze często pojawiały się głosy krytyczne dotyczące podobieństw fabuły i motywów do wcześniejszych dzieł fantasy oraz do filmów s-f. Krytycy literaccy zwracali także uwagę na warsztat pisarski młodego autora w jego wczesnych utworach. Z kolei czytelnicy młodzieżowi i część recenzentów chwalili książkę za przystępność, tempo akcji i umiejętność tworzenia angażującego świata.
Znaczenie
Bez względu na mieszane oceny krytyków, Eragon stał się ważnym zjawiskiem popkulturowym początku XXI wieku w gatunku młodzieżowego fantasy. Zapoczątkował cykl, który przyciągnął dużą rzeszę czytelników, przyczynił się do wzrostu zainteresowania literaturą fantasy wśród młodzieży i wpłynął na dyskusje o roli młodych autorów w literaturze popularnej.