George Floyd był afroamerykańskim mężczyzną z Houston w Teksasie. Został zabity 25 maja 2020 roku po tym, jak został poddany duszeniu przez policjanta z Minneapolis, Dereka Chauvina. Klęczał on na szyi Floyda przez prawie dziewięć minut, podczas gdy inni funkcjonariusze stali w pobliżu. Miało to miejsce w społeczności Powderhorn w Minneapolis w stanie Minnesota.
Przebieg zdarzenia
Do interwencji doszło po zgłoszeniu w sklepie dotyczącym rzekomego użycia fałszywego banknotu o nominale 20 dolarów. Funkcjonariusze siłą obezwładnili Floyda, przyciskając go do chodnika. W nagraniach zarejestrowanych przez przechodniów – w tym szeroko rozpowszechnionego filmu nakręconego przez Darnellę Frazier – słychać, jak Floyd wielokrotnie powtarza „I can’t breathe” („Nie mogę oddychać”). Nagrania te szybko rozprzestrzeniły się w mediach społecznościowych i stały się kluczowym dowodem publicznym w sprawie.
Śledztwa i oskarżenia
Zdarzenie zostało zarejestrowane na wielu telefonach komórkowych. Czterech funkcjonariuszy biorących udział w zdarzeniu zostało zwolnionych następnego dnia.
Federalne Biuro Śledcze ogłosiło federalne śledztwo w sprawie praw obywatelskich w związku z tym incydentem. Równolegle prowadzone były śledztwa stanowe.
Pod koniec maja 2020 roku, po wielu dniach protestów, Hennepin County w Minnesocie postawiło zarzuty wobec Dereka Chauvina. Początkowo oskarżono go o morderstwo trzeciego stopnia i nieumyślne spowodowanie śmierci (manslaughter); 3 czerwca 2020 roku zarzuty zostały zmienione i rozszerzone o morderstwo drugiego stopnia (drugiego stopnia zabójstwo nieumyślne). Trzej pozostali oficerowie – J. Alexander Kueng, Thomas Lane i Tou Thao – zostali oskarżeni 3 czerwca o pomocnictwo w morderstwie drugiego stopnia i o przestępstwa związane z nieumyślnym spowodowaniem śmierci, co oznacza, że są oskarżeni o pomoc Chauvinowi w zabiciu Floyda.
Procesy, wyroki i ugody
Proces Dereka Chauvina odbył się wiosną 2021 roku. 20 kwietnia 2021 roku został uznany winnym zarzutów obejmujących morderstwo drugiego stopnia, morderstwo trzeciego stopnia oraz nieumyślne spowodowanie śmierci. W czerwcu 2021 roku został skazany na 22,5 roku pozbawienia wolności.
W związku ze śmiercią Floyda rodzina wniosła także pozew cywilny przeciwko miastu Minneapolis. W marcu 2021 roku władze miasta zawarły z rodziną Floyda ugodę na kwotę 27 milionów dolarów.
Obok sprawy stanowej toczyło się również odrębne śledztwo federalne dotyczące możliwego naruszenia praw obywatelskich. Postępowania karne i cywilne przeciwko pozostałym zaangażowanym funkcjonariuszom były prowadzone niezależnie i dotyczyły m.in. pomocy i współudziału w śmierci Floyda oraz naruszeń procedur policyjnych.
Protesty, reakcje społeczne i skutki
Śmierć George'a Floyda wywołała falę protestów w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie, w ramach których tysiące osób manifestowało przeciwko brutalności policji i systemowemu rasizmowi. Demonstracje odbywały się pokojowo, ale w niektórych miejscach przerodziły się w starcia z policją i akty wandalizmu.
Incydent i masowe protesty przyczyniły się do ponownego ożywienia ruchu Black Lives Matter, intensyfikacji dyskusji o reformie służb policyjnych oraz do wprowadzenia lokalnych i stanowych zmian w polityce policyjnej — m.in. zaostrzenia restrykcji wobec chwytów duszących, wzmocnienia procedur dotyczących obowiązku interwencji wobec agresywnych działań kolegów oraz przeglądu szkoleń funkcjonariuszy. Ruch ten doprowadził także do debat na temat „defund the police” (przeznaczania środków na usługi społeczne zamiast zwiększania budżetu policji) i do demontażu niektórych symboli upamiętniających postaci związane z przeszłością kolonialną i rasistowską.
Pamięć i dziedzictwo
George Floyd stał się symbolem walki przeciwko brutalności policji i rasizmowi instytucjonalnemu. Jego śmierć wpłynęła na zmiany polityczne, prawne i społeczne oraz na liczne inicjatywy edukacyjne i pamięciowe. Wiele organizacji i inicjatyw kontynuuje działania na rzecz reform wymiaru sprawiedliwości, a sam przypadek Floyda pozostaje punktem odniesienia w dyskusjach o prawach człowieka i równości rasowej.

