Telefon komórkowy
Przenośny telefon działający w sieci komórkowej. Artykuł wyjaśnia zasadę działania, rozwój, podstawowe elementy i znaczenie smartfonów.
Telefon komórkowy to przenośne urządzenie łączności radiowej, które umożliwia rozmowy, wysyłanie wiadomości i korzystanie z usług sieciowych bez stałego połączenia kablowego. W przeciwieństwie do telefonu stacjonarnego działa dzięki współpracy z siecią komórkową, czyli systemem wielu nadajników i stacji bazowych, które obsługują wybrany obszar.
Podstawowa zasada działania polega na tym, że aparat łączy się z najbliższą stacją bazową, a ta przekazuje sygnał dalej do sieci operatora. Gdy użytkownik przemieszcza się podczas rozmowy, połączenie może zostać płynnie przekazane do innej stacji. Proces ten, nazywany przełączeniem lub handover, zwykle odbywa się niezauważalnie. Dzięki temu telefon komórkowy może być używany niemal wszędzie tam, gdzie dociera zasięg sieci.
Galeria obrazów
10 Obrazy
Budowa i najważniejsze cechy
Współczesny telefon komórkowy składa się z wielu elementów elektronicznych, ale dla użytkownika najważniejsze są: ekran, moduł radiowy, bateria, mikrofon, głośnik oraz oprogramowanie. W starszych modelach dominowały proste klawiatury i funkcje głosowe. W nowszych urządzeniach spotyka się także czytniki kart SIM lub eSIM, moduły GPS, aparaty fotograficzne, Wi‑Fi, Bluetooth i szybkie transmisje danych.
- łączność głosowa – rozmowy przez sieć operatora;
- SMS i MMS – krótkie wiadomości tekstowe i multimedialne;
- dane mobilne – dostęp do internetu poza siecią domową;
- funkcje dodatkowe – aparat, nawigacja, płatności, aplikacje.
Rozwój telefonu komórkowego
Pierwsze przenośne telefony komórkowe pojawiły się w drugiej połowie XX wieku i były duże, ciężkie oraz bardzo kosztowne. Z czasem sieci analogowe ustąpiły cyfrowym standardom, takim jak GSM, a później UMTS, LTE i 5G. Miniaturyzacja podzespołów oraz rozwój baterii sprawiły, że urządzenia stały się lżejsze, tańsze i bardziej dostępne. W efekcie telefon komórkowy przestał być narzędziem elitarnym, a stał się jednym z najpowszechniejszych urządzeń codziennego użytku.
W XXI wieku szczególnie ważny stał się smartfon, czyli telefon komórkowy łączący funkcje komunikatora, aparatu, odtwarzacza multimediów i miniaturowego komputera. Wiele osób korzysta dziś głównie ze smartfonów, choć prostsze aparaty nadal mają zastosowanie tam, gdzie liczy się niska cena, długi czas pracy na baterii lub ograniczenie liczby funkcji.
Zastosowanie i znaczenie społeczne
Telefon komórkowy zmienił sposób pracy, organizacji codziennych obowiązków i kontaktów międzyludzkich. Ułatwił szybkie uzgadnianie spotkań, korzystanie z map, bankowości mobilnej oraz dostępu do informacji w terenie. Jest też ważnym narzędziem bezpieczeństwa: pozwala wezwać pomoc, skontaktować się z rodziną i korzystać z usług alarmowych.
Rozwój telefonii mobilnej wpłynął również na przestrzeń publiczną. W miastach tradycyjne budki telefoniczne niemal zniknęły, ponieważ większość użytkowników ma własne urządzenie przy sobie. Nadal jednak znaczenie mają obszary o słabym zasięgu, a także miejsca, w których wykorzystuje się telefony specjalistyczne lub firmowe. Warto odróżnić telefon komórkowy od telefonu stacjonarnego, który działa w oparciu o stałe łącze, oraz od systemów satelitarnych, przeznaczonych do innych warunków pracy.
O historycznym rozwoju i technicznym tle tego urządzenia warto pamiętać także wtedy, gdy porównuje się dawne modele z dzisiejszymi smartfonami. Choć ich wygląd i możliwości bardzo się zmieniły, podstawowy cel pozostał ten sam: zapewnić wygodną łączność w gęsto zaludnionych obszarach i poza nimi. Współczesna telefonia mobilna opiera się na coraz bardziej złożonych usługach, ale jej fundamentem nadal jest prosty pomysł połączenia użytkownika z siecią za pomocą ruchomego, przenośnego aparatu.
W szerokim znaczeniu telefon komórkowy stał się dziś także platformą do pracy i rozrywki. Za jego pomocą można korzystać z komunikatorów, poczty elektronicznej, serwisów wideo i aplikacji społecznościowych. To sprawia, że urządzenie to jest nie tylko środkiem rozmowy, ale też ważnym narzędziem komunikacji cyfrowej i jednym z najważniejszych wynalazków współczesnej ery informacyjnej w XXI wieku.
W praktyce warto pamiętać o różnicy między klasycznym aparatem komórkowym a urządzeniami, które czasem nazywa się potocznie telefonami. Telefon stacjonarny jest sprzętem przewodowym i nie korzysta z ruchomej sieci komórkowej, natomiast telefon komórkowy umożliwia łączność w ruchu, o ile znajduje się w zasięgu operatora i ma zasilanie. To właśnie mobilność odróżnia go od starszych form telefonii i decyduje o jego znaczeniu we współczesnym świecie.
Historia
Telefony komórkowe w latach 50. do 70. były duże i ciężkie, a większość z nich była wbudowana w samochody. Pod koniec XX wieku udoskonalono technologię, aby ludzie mogli łatwo przenosić swoje telefony.
Chociaż dr Martin Cooper z Motoroli wykonał pierwsze połączenie za pomocą telefonu komórkowego w 1973 roku (przy użyciu słuchawki ważącej 2 kilogramy), nie korzystał on z tego typu sieci komórkowej, z której korzystamy dzisiaj.
Pierwsze sieci telefonii komórkowej powstały w 1979 roku w Japonii. Obecnie prawie wszystkie obszary miejskie, a także wiele obszarów wiejskich, są objęte siecią telefonii komórkowej.
Technologia
Telefon komórkowy łączy w sobie technologie, głównie telefon, radio i komputer. Większość z nich posiada również aparat cyfrowy w środku.
Telefony komórkowe działają jak radia dwukierunkowe. Wysyłają mikrofale elektromagnetyczne ze stacji bazowej do stacji bazowej. Fale są wysyłane przez anteny. To się nazywa komunikacja bezprzewodowa.
Wczesne telefony komórkowe wykorzystywały sieci analogowe. Pod koniec XX wieku stały się one rzadkością. Nowoczesne telefony korzystały z sieci cyfrowych.
Pierwsze sieci cyfrowe znane są również jako technologie drugiej generacji, czyli 2G. Najczęściej używaną siecią cyfrową jest GSM (Globalny System Komunikacji Mobilnej). Jest on wykorzystywany głównie w Europie i Azji, natomiast sieci CDMA (Code-Division Multiple Access) są wykorzystywane głównie w Ameryce Północnej. Różnica tkwi w protokole komunikacyjnym. Inne kraje, takie jak Japonia, mają inne protokoły 2G. Wciąż używanych jest kilka sieci 2G. 3G są bardziej powszechne, a wiele miejsc ma 4G.
Fale radiowe, z których korzystają sieci telefonii komórkowej, są podzielone na różne częstotliwości. Częstotliwość jest mierzona w Hz. Niskie częstotliwości mogą wysyłać sygnał dalej. Wyższe częstotliwości zapewniają lepsze połączenia, a komunikacja głosowa jest na ogół wyraźniejsza. Cztery główne częstotliwości są używane na całym świecie: 850, 900, 1800 i 1900 MHz. W Europie wykorzystuje się 900 i 1800 MHz, a w Ameryce Północnej 850 i 1900 MHz.
Dzisiaj są telefony komórkowe, które pracują na dwóch, trzech lub czterech częstotliwościach. Najbardziej zaawansowane telefony pracują na wszystkich częstotliwościach. Nazywają się one telefonami "światowymi" i mogą być używane wszędzie.
Kształty
Są różne rodzaje telefonów. Telefon z klapką otwiera się i jest najlepszy do dzwonienia. Telefon z paskiem ma kształt cukierków, a klawisze i ekran są na jednej twarzy. Telefon łupkowy to telefon, który nie ma prawie żadnych przycisków i korzysta z ekranu dotykowego. Większość smartfonów to łupki. Telefon suwakowy przesuwa się po szynach. Może wysuwać klawisze numeryczne lub mini klawiaturę, ale niektóre robią jedno i drugie. Obrotowy obraca się na osi.
Jak działają telefony komórkowe
Gdy telefon komórkowy jest włączony, jego odbiornik radiowy znajduje pobliską stację bazową sieci telefonii komórkowej, a jego nadajnik wysyła prośbę o usługę. Komputery w stacji bazowej sprawdzają, czy telefon jest dopuszczony do korzystania z sieci. Stacja bazowa obejmuje obszar zwany komórką. Telefon może poruszać się pomiędzy różnymi komórkami, ale jednocześnie będzie się komunikował tylko z jedną komórką. Dlatego też komunikacja komórkowa jest czasami nazywana komunikacją komórkową.
Po podłączeniu do stacji, telefon komórkowy może wykonywać połączenia. Ponieważ sieć wie, że telefon jest podłączony do danej komórki, może również przekierowywać połączenia do telefonu komórkowego. Czasami połączenie radiowe z komórką zostaje utracone, na przykład podczas zjazdu pod ziemię. Oznacza to, że telefon nie może nawiązywać ani odbierać połączeń do momentu ponownego nawiązania połączenia.
Sieci i płatności
Sieć jest firmą świadczącą usługi telefoniczne. W większości obszarów będzie istniała więcej niż jedna sieć komórkowa. Klienci wybierają sieci na podstawie tego, jak dobrze działają poszczególne sieci w ich okolicy, lub na podstawie ceny.
Istnieją dwa główne sposoby płacenia za połączenia z telefonów komórkowych:
- Umowa
Jeśli płacisz na podstawie umowy, będziesz co miesiąc płacił pieniądze z sieci, abyś mógł wykonywać połączenia. Zazwyczaj możesz rozmawiać przez dłuższy czas za miesięczną opłatą, ale jeśli nie korzystasz z telefonu często, nadal płacisz te same pieniądze.
- Płaćcie tak, jak używacie
Jeśli płacisz tak, jak używasz, zapłacisz za stałą kwotę kredytu na czas rozmowy, który następnie wykorzystasz przy telefonowaniu do ludzi. Po wykorzystaniu kredytu musisz kupić trochę więcej, aby móc korzystać z telefonu. Może to być tańsze, jeśli nie korzystasz zbyt często z telefonu.
Telefony komórkowe wykorzystują różne standardy techniczne. Telefony GSM do pracy potrzebują oddzielnego mikroprocesora, nazywanego Modułem Identyfikacji Abonenta lub kartą SIM. Karta SIM posiada informacje takie jak numer telefonu i konto płatnicze, które są potrzebne do wykonywania lub odbierania połączeń. Karta SIM może być dostarczona przez tę samą firmę co telefon, lub inną. Czasami możesz zmienić sieć, używając karty SIM z innej sieci, ale niektóre firmy nie chcą, aby tak się stało i blokują telefon, abyś musiał korzystać z ich karty SIM.
Pozostałe mają w środku specjalne radio, które wykonuje połączenia telefoniczne tylko wtedy, gdy telefon jest włączony. Kiedy ktoś kupuje kontrakt, sieć daje mu kod, który jeśli wprowadzi go do telefonu, telefon będzie wtedy nawiązywał połączenia. Przełączenie na inny kod sieci na tym typie telefonu jest zazwyczaj niemożliwe. Większość z tych telefonów CDMA jest używana w Stanach Zjednoczonych i krajach sąsiednich.
Smartfony
Strona główna: Smartphone
Większość nowych telefonów komórkowych z XXI wieku to smartfony. Te telefony to w zasadzie małe komputery. Poza telefonowaniem, mogą być używane do poczty elektronicznej, przeglądania Internetu, grania w muzykę i gry oraz wielu innych funkcji, które mogą być wykonywane przez komputery.
Większość smartfonów posiada wspólny mobilny system operacyjny. Pozwala to programistom na tworzenie aplikacji mobilnych, które działają na wielu różnych telefonach bez konieczności zmiany kodu. Przykładami smartfonów są iPhone firmy Apple (która używa oprogramowania z systemem iOS) oraz seria Galaxy firmy Samsung, jeden z wielu telefonów, które korzystają z platformy Android firmy Google.
Obudowa mobilna
Popularnymi akcesoriami są futerały, które są przeznaczone do przymocowania, podparcia lub utrzymania smartfonu w inny sposób. Niektóre z nich mają wbudowaną klawiaturę. Wymiary obudowy są oparte na calach wyświetlacza (np. 5-calowy wyświetlacz). Istnieją różne typy:
- Woreczki i rękawy
- Chomiki
- Skorupki
- Skóry
- Zderzaki
- Futerały na flipsy i portfele
- Futerał skórzany
- Ochraniacze ekranu i folie ochronne
W XXI wieku popularny stał się nowy typ telefonu komórkowego, zwany smartfonem. Więcej osób używa smartfonów niż starego rodzaju telefonów komórkowych, które nazywane są osłonami telefonów funkcyjnych.
Kabury są powszechnie stosowane samodzielnie do urządzeń, które zawierają gumowaną wyściółkę, i/lub są wykonane z tworzywa sztucznego i bez odsłoniętych sztywnych narożników. Wytrzymałe walizki są przeznaczone do ochrony przed kroplami i zadrapaniami.
Powiązane strony
- 4G
- 5G
Pytania i odpowiedzi
P: Co to jest telefon komórkowy?
O: Telefon komórkowy to mały przenośny radiotelefon, który może być używany do komunikacji na duże odległości bez użycia kabli.
P: Jak działa telefon komórkowy?
O: Telefon komórkowy działa poprzez komunikację z pobliską stacją bazową, zwaną również "wieżą komórkową", która łączy go z główną siecią telefoniczną. Jeśli podczas przemieszczania się telefon komórkowy znajdzie się zbyt daleko od komórki, z którą jest połączony, komórka ta wysyła wiadomość do innej komórki, aby ta przejęła połączenie. Proces ten nazywany jest "hand off".
P: Jak z czasem zmieniał się koszt posiadania telefonu komórkowego?
O: W miarę jak telefony komórkowe stawały się coraz bardziej popularne, zaczęły kosztować mniej i więcej osób mogło sobie na nie pozwolić. Plany miesięczne stały się dostępne już za 30 lub 40 USD miesięcznie. Telefony komórkowe stały się tak tanie, że w większości zastąpiły automaty telefoniczne i budki telefoniczne, z wyjątkiem obszarów miejskich, gdzie mieszka wiele osób.
P: Jakie rodzaje telefonów są popularne w XXI wieku?
O: W XXI wieku bardzo popularne stały się smartfony i więcej osób z nich korzysta niż ze starszych typów telefonów komórkowych, które nazywane są feature phone.
P: Co się dzieje w trakcie przekazywania?
O: Podczas przekazywania, gdy telefon komórkowy zbytnio oddala się od aktualnego połączenia komórkowego, komórka ta wysyła wiadomość do innej pobliskiej komórki, aby przejęła połączenie, dzięki czemu może być ono kontynuowane bez zakłóceń dla użytkownika.
P: Czym różnią się smartfony od telefonów komórkowych?
O: Smartfony są znacznie bardziej zaawansowane niż telefony komórkowe i zazwyczaj oferują takie funkcje, jak dostęp do Internetu, możliwość wysyłania poczty elektronicznej, aparaty cyfrowe i systemy nawigacji GPS, podczas gdy telefony komórkowe oferują zazwyczaj tylko podstawowe funkcje dzwonienia.
Powiązane artykuły
Autor
AlegsaOnline.com Telefon komórkowy Leandro Alegsa
URL: https://pl.alegsaonline.com/art/65673
Źródła
- commons.wikimedia.org : Mobile phones
- thebalitimes.com : "Of Cigarettes and Cellphones"
- artgiri.com : "6.1B Smartphone Users Globally By 2020, Overtaking Basic Fixed Phone Subscriptions"