John Winston Howard (ur. 26 lipca 1939) to australijski polityk z Partii Liberalnej, który był 25. premierem Australii od 11 marca 1996 do 3 grudnia 2007. Był drugim po Robercie Menziesie najdłużej urzędującym premierem Australii. Zasiadał w parlamencie w latach 1974–2007, reprezentując okręg Bennelong (Nowa Południowa Walia). Zanim rozpoczął karierę polityczną, pracował jako prawnik.

Wczesna kariera i rola w rządzie Frasera

W latach 1977–1983 Howard pełnił funkcję skarbnika (Treasurera) w rządzie Malcolma Frasera. Po przegranych przez liberałów wyborach w latach 80. i okresie w opozycji, dwukrotnie obejmował przywództwo partii: w latach 1985–1989 oraz ponownie od 1995 roku, co doprowadziło go do objęcia urzędu premiera w 1996 roku.

Okres urzędowania (1996–2007)

Rządy Howarda trwały cztery kadencje — zwyciężał w wyborach federalnych w 1996, 1998, 2001 i 2004 roku. Jego gabinet współpracował m.in. z długoletnim ministrem finansów Peterem Costello oraz wicepremierami takimi jak Tim Fischer i John Anderson. Rząd Howarda był znany z następujących kierunków polityki:

  • Gospodarka: stabilność makroekonomiczna, obniżenie długu publicznego i wprowadzenie istotnych reform podatkowych — jedną z najbardziej rozpoznawalnych była wprowadzona w 2000 roku ogólnokrajowa podatek GST (goods and services tax).
  • Polityka społeczna i porządek publiczny: po masakrze w Port Arthur w 1996 r. rząd doprowadził do przyjęcia surowych przepisów dotyczących broni palnej (National Firearms Agreement).
  • Imigracja i uchodźcy: Howard prowadził twardą politykę wobec nielegalnej migracji morskiej — znane są incydenty takie jak sprawa statku Tampa (2001) oraz tzw. "Pacific Solution" z przetrzymywaniem wnioskodawców o azyl na wyspach poza Australią.
  • Polityka zagraniczna: silne zacieśnianie stosunków z USA; rząd Howarda zaangażował się militarne w konflikty w Afganistanie i Irakie po 2001 roku.
  • Rynek pracy i prawa pracownicze: w drugiej połowie kadencji rząd wprowadził kontrowersyjne reformy rynku pracy, znane powszechnie jako WorkChoices, które spotkały się z silną krytyką i protestami.
  • Polityka obyczajowa: rząd sprzeciwiał się legalizacji małżeństw osób tej samej płci; w 2004 roku przyjęto ustawę definiującą małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny.

Porażka w 2007 i zakończenie kariery parlamentarnej

24 listopada 2007 roku John Howard przegrał wybory federalne z przywódcą Labor Party, Kevinem Ruddem, a w swoim własnym okręgu został pokonany przez Maxine McKew. Tym samym opuścił parlament 3 grudnia 2007 roku — stał się drugim premierem, który stracił mandat poselski od czasu Stanleya Bruce'a w 1929 roku.

Ocena i spuścizna

Ocena rządów Howarda jest rozdzielona: z jednej strony jego zwolennicy wskazują na silne wyniki gospodarcze, stabilność makroekonomiczną i skuteczne działania w sferze bezpieczeństwa; z drugiej — krytycy podkreślają kontrowersyjne reformy rynku pracy, politykę migracyjną oraz polaryzujące stanowiska w sprawach społecznych. Pozostaje jedną z kluczowych postaci australijskiej polityki drugiej połowy XX i początku XXI wieku.

Po odejściu z polityki

Po przejściu na polityczną emeryturę Howard występował okazjonalnie jako komentator i uczestnik debat publicznych oraz utrzymuje status ważnego byłego premiera, do którego odwołują się zarówno zwolennicy, jak i przeciwnicy jego polityki.