John Ellis "Jeb" Bush (ur. 11 lutego 1953 r.) jest amerykańskim biznesmenem i politykiem. W latach 1999–2007 pełnił funkcję 43. gubernatora Florydy.

Wczesne życie i wykształcenie

Bush urodził się w rodzinie o długich tradycjach politycznych — jest drugim synem byłego prezydenta George'a H. W. Busha i byłej Pierwszej Damy Barbary Bush, a także młodszym bratem byłego prezydenta George'a W. Busha i wnukiem zmarłego Prescotta Busha, senatora Stanów Zjednoczonych z Connecticut. Pełne brzmienie jego imienia to John Ellis Bush, a przydomek „Jeb” pochodzi od inicjałów imion.

Po maturze rozpoczął działalność zawodową i biznesową na Florydzie — to wtedy związał się z branżą deweloperską i sektorem prywatnym. W połowie lat 80. zaangażował się także w administrację stanową: po udanym starcie ojca na wiceprezydenta w 1980 roku, przeniósł się na Florydę i rozpoczął karierę w branży deweloperskiej. W 1986 r. Bush został mianowany sekretarzem handlowym Florydy, stanowisko to piastował aż do swojej rezygnacji w 1988 r., aby pomóc ojcu w jego udanej kampanii na rzecz prezydencji.

Droga do urzędu gubernatora

W 1994 r. Bush po raz pierwszy kandydował na urząd gubernatora — przegrał wtedy o mniej niż dwa punkty procentowe z ówczesnym Lawtonem Chilesem. Startował ponownie w 1998 roku i odniósł zwycięstwo, pokonując porucznika gubernatora Buddy'ego MacKaya uzyskując około 55% głosów. W 2002 roku wystartował w reelekcji i wygrał z około 56% poparcia, stając się pierwszym dwuetapowym gubernatorem republikanów na Florydzie od czasów restrukturyzacji politycznej stanu.

Gubernator Florydy (1999–2007)

Podczas ośmioletniej kadencji Bush koncentrował się na kilku kluczowych obszarach polityki publicznej. Do najważniejszych działań i reform należały:

  • Reforma edukacji: wprowadzenie planu znanego jako „A+ Plan”, zwiększenie odpowiedzialności szkół poprzez ocenę wyników, promowanie charter schools oraz programów umożliwiających rodzicom wybór szkoły i stosowanie bonów edukacyjnych dla uczniów z najsłabszych placówek.
  • Ochrona środowiska: wsparcie programów ochrony przyrody, w tym znaczące inicjatywy na rzecz rewitalizacji i ochrony Everglades.
  • Reformy zdrowotne i administracyjne: przenoszenie części beneficjentów Medicaid do systemów zarządzanych przez prywatne firmy (tzw. managed care) oraz wysiłki na rzecz obniżenia kosztów opieki zdrowotnej.
  • Tort reform i prawo cywilne: ograniczenia w roszczeniach dotyczących niewłaściwych praktyk medycznych mające obniżyć liczbę kosztownych spraw sądowych i składek ubezpieczeniowych.

Jako gubernator Bush był również zaangażowany w procesy zarządzania kryzysowego (m.in. huragany), a jego administracja wprowadzała rozwiązania prorozwojowe przy jednoczesnym ograniczaniu wydatków. Jego polityka spotkała się z pochwałami zwolenników za nacisk na efektywność i reformy, ale także z krytyką — m.in. za nadmierne poleganie na testach w edukacji, programy prywatyzacyjne oraz kontrowersje związane z rolą Florydy w sprawie wyborczej 2000 roku.

Kandydatura 2016

Bush był kandydatem do republikańskiej nominacji w wyborach prezydenckich w 2016 roku. Ogłosił swoją kampanię w 2015 r. i przez część okresu prawyborów był uważany za jednego z faworytów, szczególnie ze względu na doświadczenie administracyjne i rozpoznawalność rodziny. Kampania okazała się jednak trudna — musiał zmierzyć się z silnymi przeciwnikami w prawyborach, rosnącą popularnością kandydatów o bardziej populistycznym przekazie oraz krytyką części swojej polityki, zwłaszcza w kwestiach imigracyjnych i edukacyjnych. Ostatecznie zakończył start w 2016 r., po słabszych wynikach w prawyborach.

Po zakończeniu kadencji i działalność pozapolityczna

Po opuszczeniu urzędu gubernatora Bush zaangażował się w działalność pozarządową i edukacyjną. Jest współzałożycielem i liderem organizacji zajmujących się reformą edukacji, promujących ocenę szkół, innowacje i wybór edukacyjny w systemie publicznym. Jego działalność obejmowała także udział w think tankach i inicjatywach publicznych skupionych na polityce stanowej i krajowej.

Życie prywatne

Jeb Bush jest żonaty z Columbą Bush (z domu Garnica), z którą ma troje dzieci — wśród nich George P. Bush, który również zaangażował się w politykę i pełnił funkcję urzędniczą w Teksasie. Rodzina Bushów odgrywała i nadal odgrywa znaczącą rolę w amerykańskim życiu publicznym i politycznym.

Ocena i dziedzictwo

Bush jest postrzegany jako polityk o podejściu technokratycznym — kładł nacisk na mierzalne rezultaty polityk publicznych, szczególnie w edukacji. Jego zwolennicy podkreślają trwałe zmiany w systemie szkolnictwa stanowego, działania na rzecz ochrony środowiska i stabilność gospodarczą Florydy. Krytycy wskazują na nadmierne upraszczanie oceny szkół przez testy standaryzowane, kontrowersje związane z prywatyzacją usług publicznych oraz rolę Florydy w narodowych sporach politycznych.

Jeb Bush pozostaje postacią istotną dla historii polityki Florydy i współczesnej amerykańskiej sceny republikańskiej — zarówno ze względu na rodzinne dziedzictwo, jak i własne osiągnięcia i porażki polityczne.