Przegląd
„Advance Australia Fair” jest uznawany za hymn narodowy Australii. Utwór powstał jako pieśń patriotyczna, skomponowana i opatrzona tekstem przez Petera Doddsa McCormicka — kompozytora i nauczyciela pochodzenia szkockiego (Peter Dodds McCormick). Po raz pierwszy wykonano go pod koniec XIX wieku; od tamtej pory był śpiewany przy różnych okazjach państwowych, aż wreszcie został formalnie uznany za hymn narodowy w drugiej połowie XX wieku.
Historia i rozwój
Utwór powstał w latach 70. XIX wieku i po raz pierwszy zabrzmiał publicznie w 1878 roku. W kolejnych dekadach „Advance Australia Fair” funkcjonował jako popularna pieśń patriotyczna — wykonywano ją przy okazji świąt, uroczystości lokalnych i transmisji radiowych, choć oficjalnym hymnem pozostawał wówczas nadal brytyjski „God Save the Queen”. Gdy w 1901 roku powstała federacja australijska, pieśń była jednym z repertuarów masowych występów, w tym dużych chórów i koncertów (federacja, występy chóralne). W drugiej połowie XX wieku rozpoczęły się dyskusje nad wyborem hymnów bardziej odzwierciedlających tożsamość kraju.
Plebiscyt, wybór i oficjalne przyjęcie
W 1977 roku przeprowadzono ogólnokrajowe głosowanie dotyczące hymnu. Wzięły w nim udział cztery propozycje: Advance Australia Fair, dotychczasowy God Save the Queen, popularna ballada Waltzing Matilda oraz mniej znana „Song of Australia”. W głosowaniu „Advance Australia Fair” otrzymał największe poparcie i stał się faworytem społecznym; ostateczna decyzja o formalnym wprowadzeniu tego utworu jako hymnu zapadła kilka lat później, w oficjalnych dokumentach państwowych. Piosenka wpływała też na repertuar i ceremoniał nadawany przez instytucje medialne (nadajniki i audycje).
Tekst, struktura i wykonania
Kompozycja łączy prostą, hymnologiczną melodię z tekstem o charakterze patriotycznym i opisowym. McCormick napisał zarówno słowa, jak i muzykę, tworząc pieśń przystępną zarówno dla chórów, jak i orkiestr. Wykonania obejmują wersje instrumentalne i wokalne: hymn odgrywany jest zazwyczaj w tonacji i tempie dostosowanym do oficjalnych ceremonii. W praktyce istnieją drobne warianty aranżacyjne w zależności od okazji — od oficjalnych odsłonięć bander po wydarzenia sportowe.
Zastosowania, znaczenie i sporne kwestie
Hymn odgrywa dziś rolę symbolu narodowego: jest odtwarzany podczas uroczystości państwowych, otwarć sesji parlamentarnych, ceremonii wojskowych, a także przed meczami reprezentacji narodowych. W szkołach hymn bywa śpiewany przy okazji ważnych świąt i rocznic. Jednocześnie tekst i symbolika pieśni były przedmiotem debat — dyskutowano m.in. o inkluzywności słów i o tym, jak hymn odnosi się do rdzennych mieszkańców Australii. Również znaczenie i popularność utworu przełożyły się na wpływ na inne utwory patriotyczne oraz ceremonie, czasem powołując do życia lokalne adaptacje i aranżacje (inne instytucje i marsze).
Ważne rozróżnienia i ciekawostki
- Autor utworu, Peter Dodds McCormick, jest osobą, która w tradycji australijskiej przypisywana jest zarówno autorstwu melodii, jak i słów.
- Przed oficjalnym przyjęciem „Advance Australia Fair” wielokrotnie rywalizował o status hymnu z pieśnią Waltzing Matilda oraz z brytyjskim hymnem God Save the Queen.
- Pieśń była odtwarzana i zapowiadana w audycjach głównych nadawców oraz używana podczas masowych uroczystości (radio i telewizja).
Ze względu na swoje znaczenie „Advance Australia Fair” pozostaje jednym z kluczowych symboli narodowych. Jego historia łączy elementy kulturowe, polityczne i społeczne oraz ilustruje sposób, w jaki naród wybiera i negocjuje symbole reprezentujące wspólnotę.
