Współrzędne: 40°42′42″N 74°00′44″W / 40.711641°N 74.012253°W / 40.711641; -74.012253

Strona World Trade Center odnosi się do 16 akrów (65 000 m2) powierzchni ziemi na Dolnym Manhattanie w Nowym Jorku, gdzie mieściły się zarówno oryginalne jak i nowe World Trade Centers. Pierwotnie teren ten znajdował się pod wodą. Pierwszy kompleks budynków World Trade Center stał na tym terenie do czasu, gdy został zniszczony w trakcie ataków 11 września. Nowy kompleks World Trade Center jest w większości kompletny i został zbudowany na miejscu. Większa część terenu jest własnością Port Authority of New York and New Jersey. Teren jest nadzorowany przez Studio Daniel Libeskind, Silverstein Properties i Lower Manhattan Development Corporation.

Położenie i charakterystyka terenu

Obszar World Trade Center zajmuje około 16 akrów w północno-zachodniej części Dolnego Manhattanu, na styku dzielnic Financial District i Battery Park City. Historycznie było to wybrzeże i tereny nabrzeżne, które w kolejnych stuleciach zostały rozbudowane przez nasypy i zabudowę portową. Dziś teren łączy w sobie funkcje biurowe, handlowe, transportowe oraz pamiątkowe — jest jednocześnie miejscem pracy, ruchem turystycznym i przestrzenią publiczną.

Krótka historia

  • Początki i budowa: Pierwotne kompleksy World Trade Center, w tym słynne Bliźniacze Wieże zaprojektowane przez Minoru Yamasaki'ego, powstały w latach 60. i 70. XX wieku jako symbol handlu międzynarodowego i nowojorskiej potęgi gospodarczej.
  • 11 września 2001: Kompleks został zniszczony podczas zamachów terrorystycznych 11 września 2001 roku, co doprowadziło do ogromnych strat ludzkich i materialnych oraz rozpoczęło długotrwały proces odbudowy i rewitalizacji terenu.
  • Odbudowa: Po atakach utworzono wiele instytucji i inicjatyw odpowiadających za planowanie, finansowanie i nadzór nad odbudową, w tym Lower Manhattan Development Corporation. W 2002 roku wybrano plan odbudowy autorstwa Studio Daniel Libeskind, który stał się podstawą dalszych prac projektowych i realizacyjnych.

Nowy kompleks – główne elementy

Po latach prac w miejscu zrekonstruowanego World Trade Center powstał zespół obiektów łączący biura, handel, transport i miejsca pamięci. Najważniejsze elementy to:

  • One World Trade Center (znane także jako Freedom Tower) — najwyższy budynek kompleksu, symboliczna wysokość 1 776 stóp (541 m). Zaprojektowany przez zespół Skidmore, Owings & Merrill (David Childs) i oddany do użytku w pierwszej połowie dekady 2010–2014.
  • 4 World Trade Center — biurowiec ukończony i otwarty w latach 2010–2013.
  • 3 World Trade Center — biurowiec zrealizowany przez Silverstein Properties i oddany do użytku pod koniec dekady 2010 (ukończony i otwarty ok. 2018).
  • 2 World Trade Center — parcela, na której w planach przewidziano drugi wieżowiec; jego budowa była w różnych fazach projektowych i negocjacyjnych, dlatego status i wygląd projektu wielokrotnie się zmieniały.
  • 7 World Trade Center — budynek położony na północ od głównego placu; oryginalny budynek z lat 80. został zniszczony 11 września, nowy 7 WTC został odbudowany i otwarty w 2006 roku.
  • 9/11 Memorial & Museum — dwa betonowe baseny z fontannami w miejscach, gdzie stały wieże, a także muzeum upamiętniające ofiary ataków oraz historię zdarzeń; baseny i plac pamięci otwarto w 2011 roku, muzeum w 2014 roku.
  • World Trade Center Transportation Hub (Oculus) — spektakularna stacja i centrum komunikacyjne zaprojektowane przez Santiago Calatravę, łączące kolej PATH z siecią metra i centrum handlowym; oficjalne otwarcie głównej konstrukcji miało miejsce w 2016 roku.
  • Westfield World Trade Center — centrum handlowe i pasaż handlowy zlokalizowany w obrębie kompleksu, oferujący sklepy, restauracje i usługi.
  • Liberty Park i St. Nicholas National Shrine — zieleń i mała architektura pamięci, w tym odbudowany Grecki Kościół Świętego Mikołaja w Liberty Park, który został ponownie poświęcony i udostępniony publiczności.

Własność, zarządzanie i deweloperzy

Większość terenu jest własnością Port Authority of New York and New Jersey. Po 2001 roku kluczową rolę w projektowaniu i nadzorze pełniły organizacje takie jak Lower Manhattan Development Corporation oraz wybrani projektanci, w tym Studio Daniel Libeskind. Równocześnie firmą odpowiedzialną za komercyjną część odbudowy (zwłaszcza wynajem powierzchni biurowych i budowę niektórych wież) jest Silverstein Properties, która od 2001 roku posiadała długoterminową dzierżawę części terenu. Proces odbudowy był złożony, obejmował negocjacje między właścicielem gruntu, deweloperami, miastem oraz rodzinami ofiar.

Dostępność, transport i znaczenie publiczne

World Trade Center jest jednym z najważniejszych węzłów komunikacyjnych Dolnego Manhattanu. W jego bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się stacje metra, stacja PATH łącząca Nowy Jork z New Jersey oraz połączenia autobusowe. Obszar przyciąga ogromną liczbę turystów i odwiedzających — zarówno ze względu na 9/11 Memorial & Museum, jak i ze względu na panoramę miasta oraz ofertę handlową i kulturalną.

Wyzwania i kontrowersje

Odbudowa World Trade Center była przedmiotem debat i kontrowersji dotyczących m.in. projektu architektonicznego, kosztów, terminów budowy, bezpieczeństwa oraz równowagi między funkcjami komercyjnymi a pamięcią. Decyzje projektowe i wykonawcze wielokrotnie się zmieniały, co wydłużało prace i podnosiło koszty. Jednocześnie finalny efekt to połączenie upamiętnienia wydarzeń i nowoczesnej zabudowy miejskiej.

Stan obecny i perspektywy

Do pierwszej połowy lat 2020. większość kluczowych elementów kompleksu została zrealizowana — w tym One World Trade Center, 3 WTC, 4 WTC, 7 WTC, Memorial, muzeum oraz Transportation Hub. Niektóre parcele, plany wież i przestrzenie publiczne pozostają w fazie rozwoju lub są przedmiotem dalszych inwestycji. Kompleks nadal pełni ważną rolę w krajobrazie Dolnego Manhattanu jako miejsce pracy, pamięci oraz centrum turystyczno-kulturalne.

Znaczenie: World Trade Center to miejsce o wyjątkowym znaczeniu symbolicznym, gospodarczym i urbanistycznym — łączące pamięć o tragedii z próbą stworzenia bezpiecznej, funkcjonalnej i atrakcyjnej przestrzeni miejskiej dla przyszłych pokoleń.