Uniwersytet w Zagrzebiu (po chorwacku: Sveučilište u Zagrebu, wymawiane [sʋeǔt͡ʃiliːʃte u zǎːgrebu]; po łacinie: Universitas Studiorum Zagrabiensis) jest największym chorwackim uniwersytetem i najstarszą działającą nieprzerwanie uczelnią w obszarze obejmującym Europę Środkową na południe od Wiednia i całą południowo-wschodnią Europę. Uczelnia pełni kluczową rolę w kształceniu akademickim, badaniach naukowych i kulturze Chorwacji.

Historia

Historia uniwersytetu rozpoczęła się 23 września 1669 roku, kiedy to święty cesarz rzymski Leopold I wydał dekret o utworzeniu Akademii Jezuickiej Królewskiego Wolnego Miasta Zagrzebia. Dekret ten został przyjęty przez Radę Królestwa Chorwackiego 3 listopada 1671 roku. Akademia była prowadzona przez jezuitów przez ponad wiek, aż do momentu rozwiązania zakonu przez papieża Klemensa XIV w 1773 roku. W 1776 roku cesarzowa Maria Teresa wydała dekret o założeniu Królewskiej Akademii Nauk, która zastąpiła poprzednią Akademię Jezuicką.

Biskup Josip Juraj Strossmayer zaproponował chorwackiemu parlamentowi założenie uniwersytetu w 1861 roku. Cesarz Franciszek Józef podpisał dekret o założeniu uniwersytetu w Zagrzebiu w 1869 roku. Akt założycielski został uchwalony przez parlament w 1874 roku, a następnie ratyfikowany przez cesarza 5 stycznia 1874 roku. W dniu 19 października 1874 r. Uniwersytet Królewski Franciszka Józefa I został oficjalnie otwarty. Od tego czasu uczelnia rozwijała swoją strukturę i zakres działalności, stopniowo przekształcając się w nowoczesny uniwersytet badawczo-dydaktyczny.

Struktura uczelni i oferta kształcenia

Uniwersytet składa się z 29 wydziałów, 3 akademii sztuk performatywnych i pięknych oraz 1 ośrodka uniwersyteckiego. Oferuje pełen zakres programów kształcenia: studia licencjackie, magisterskie i doktoranckie w różnych dziedzinach nauki, technologii, humanistyki, sztuki i nauk społecznych. Zajęcia prowadzone są głównie w języku chorwackim, ale uczelnia udostępnia także programy i kursy w języku angielskim oraz uczestniczy w wymianach międzynarodowych.

  • Do najważniejszych wydziałów należą m.in.: Wydział Medyczny, Wydział Prawa, Wydział Ekonomii, Wydział Nauk Przyrodniczych i Matematyki, Wydział Inżynierii Elektrycznej i Informatyki, Wydział Mechaniczny i Budownictwa, Wydział Architektury, Wydział Rolniczy oraz Wydział Filologii i Nauk Humanistycznych.
  • Akademie: Akademia Muzyczna, Akademia Sztuk Pięknych oraz Akademia Sztuki Dramatycznej — kształcą w obszarze sztuk scenicznych, plastycznych i muzycznych.

Kampus, biblioteki i badania

Uczelnia nie ma jednego zwartego kampusu — jej budynki i instytuty są rozrzucone po całym Zagrzebiu, w tym wiele zabytkowych gmachów w centrum miasta oraz nowoczesnych obiektów. Uniwersytet współpracuje z bibliotekami, muzeami i instytutami badawczymi; ważną rolę pełni tu m.in. Biblioteka Uniwersytecka i inne specjalistyczne biblioteki wydziałowe. Do infrastruktury naukowo-dydaktycznej należą także laboratoria, ogrody botaniczne i centra badawcze.

Uniwersytet aktywnie uczestniczy w projektach badawczych finansowanych zarówno ze środków krajowych, jak i programów międzynarodowych (np. Horyzont 2020 i jego następcy). Prowadzi interdyscyplinarne badania w obszarach medycyny, inżynierii, nauk przyrodniczych, humanistyki i nauk społecznych.

Studenci, życie akademickie i współpraca międzynarodowa

Uczelnia kształci ponad 70 000 studentów na wszystkich poziomach kształcenia, co czyni ją największą instytucją akademicką w kraju. Zarządzana jest przez rektora i senat uniwersytecki. Studenci mają dostęp do szerokiej oferty zajęć pozauczelnianych, organizacji studenckich, programów wymiany (m.in. Erasmus) oraz praktyk zawodowych we współpracy z lokalnym i międzynarodowym sektorem.

Ranga i znaczenie

Uniwersytet w Zagrzebiu odgrywa kluczową rolę w rozwoju naukowym i kulturalnym Chorwacji. Rankingi międzynarodowe różnią się metodologią i oceną, dlatego pozycje mogą się zmieniać zależnie od roku i zestawienia; w 2018 roku uczelnia była klasyfikowana na 463. miejscu na liście 1000 uniwersytetów świata sporządzonej przez Center for University World Rankings. Niezależnie od tego, Uniwersytet w Zagrzebiu pozostaje najważniejszą instytucją szkolnictwa wyższego w kraju, znaczącą dla regionu i aktywną w międzynarodowej współpracy akademickiej.

Uczelnia ma bogatą historię i tradycję kształcenia kadr naukowych, artystów i specjalistów, a jej absolwenci i pracownicy przyczynili się do rozwoju życia naukowego, kultury i administracji w Chorwacji i poza jej granicami.