The Who — brytyjski zespół rockowy: historia, największe hity i osiągnięcia

The Who to English rock band, założony w 1964 roku. Główny, najbardziej rozpoznawalny skład w latach 1964–1978 tworzyli: gitarzysta Pete Townshend, wokalista Roger Daltrey, basista John Entwistle i perkusista Keith Moon. Zespół szybko zasłynął z wysokoenergetycznych, głośnych i teatralnych koncertów — między innymi z charakterystycznej „wiatrakowej” techniki grania Townshenda, używania efektów, mocnego brzmienia oraz spektakularnych zachowań na scenie (np. rozbijanie gitar). The Who sprzedali około 100 milionów płyt na całym świecie i bywają uważani przez wielu krytyków i fanów za jeden z najlepszych zespołów koncertowych w historii rocka.

Historia i wzrost popularności

Zespół wywodzi się z londyńskich formacji z początku lat 60. (między innymi The Detours i krótko High Numbers). The Who zyskali szeroką sławę w United Kingdom dzięki serii singli, które trafiły do czołówek list przebojów, takich jak: "I Can't Explain", "The Kids Are Alright", "My Generation". Przełom nastąpił również na arenie międzynarodowej — pamiętne występy na festiwalu Monterey Pop (1967) i Woodstock (1969) przyczyniły się do ich rozpoznawalności w USA.

Najważniejsze albumy i innowacje

The Who byli pionierami w łączeniu rocka z formami teatralnymi i koncepcyjnymi. Do najważniejszych albumów zespołu należą:

• "My Generation" (1965) — debiutancki album, który zawierał m.in. tytułowy singiel i wprowadzał ostre gitarowe brzmienie oraz bunt młodego pokolenia;
• "A Quick One" (1966) i "The Who Sell Out" (1967) — płyty ukazujące rosnącą dojrzałość kompozycyjną i pomysłowość studyjną;
• "Tommy" (1969) — rock opera, która przyniosła zespołowi międzynarodowe uznanie i była pierwszym z serii dziesiątek topowych albumów w USA;
• "Who's Next" (1971) — płyta zawierająca klasyki pokroju "Baba O'Riley" i "Won't Get Fooled Again", uznawana za jedno z najważniejszych wydawnictw rockowych;
• "Quadrophenia" (1973) — kolejna rock opera, głęboko związana z kulturą mod i tematyką tożsamości młodzieżowej.

W twórczości The Who ważne były eksperymenty brzmieniowe (np. wczesne wykorzystanie syntezatorów), rozbudowane formy utworów oraz narracyjna koncepcja płyt koncepcyjnych, które miały duży wpływ na rozwój rocka progresywnego i teatralnego podejścia do albumu.

Największe hity

Do najbardziej rozpoznawalnych i najczęściej granych na koncertach utworów należą m.in.:

• "I Can't Explain"
• "My Generation"
• "The Kids Are Alright"
• "Pinball Wizard"
• "Baba O'Riley"
• "Won't Get Fooled Again"
• "Behind Blue Eyes"
• "Who Are You"
• "Love Reign O'er Me"

Skład, zmiany i tragiczne straty

Keith Moon zmarł w 1978 roku. Po jego śmierci perkusję w The Who przejął Kenney Jones (były Small Faces); z tą sekcją zespół nagrał jeszcze dwa studyjne albumy przed zawieszeniem działalności w 1983 roku. W latach późniejszych The Who kilkakrotnie się reformowali — grali specjalne koncerty (m.in. Live Aid) i trasy jubileuszowe, m.in. z okazji 25-lecia działalności oraz trasy poświęcone albumowi "Quadrophenia" w 1996 i 1997 roku. W 2002 roku prace nad nowym materiałem zostały wstrzymane po śmierci Johna Entwistle'a w wieku 57 lat. Mimo strat Pete Townshend i Roger Daltrey kontynuowali występy jako The Who.

Okres po roku 2000 i późniejsze wydawnictwa

W 2006 roku zespół wydał studyjny album "Endless Wire", pierwszy dłuższy materiał The Who od wielu lat. W 2019 ukazał się kolejny studyjny album pt. "WHO", a Townshend i Daltrey kontynuowali aktywność koncertową, występując z dodatkowymi muzykami wspierającymi skład. The Who regularnie pojawiali się na wielkich festiwalach i trzech setach koncertowych, podkreślając swoją pozycję jako jednej z najważniejszych grup rockowych XX i XXI wieku.

Wpływ i osiągnięcia

The Who wpłynęli na rozwój wielu gatunków — od hard rocka, przez punk, po rock alternatywny — dzięki energii scenicznej, nowatorskim pomysłom kompozycyjnym i teatralności występów. Zespół sprzedał około 100 milionów płyt i zdobył szerokie uznanie krytyków oraz fanów na całym świecie. The Who, którzy zostali wprowadzeni do Rock and Roll Hall of Fame w 1990 roku, otrzymali także liczne inne wyróżnienia i są regularnie wymieniani w rankingach najlepszych zespołów rockowych wszech czasów.