Bitwa pod Black Jack odbyła się 2 czerwca 1856 roku w pobliżu Baldwin City w Terytorium Kansas. Siły antyniewolnicze dowodzone przez Johna Browna, znanego działacza i abolicjonistę (abolicjonistę), starły się z oddziałem działającym po stronie zwolenników niewolnictwa, dowodzonym przez Henry'ego C. Pate'a. Konflikt ten jest jednym z epizodów tzw. "krwawiącego Kansas" i bywa interpretowany jako jedna z pierwszych zbrojnych potyczek zapowiadających amerykańską wojnę secesyjną w latach 1861–1865.
Tło konfliktu
Po uchwaleniu ustawy Kansas-Nebraska (1854) Terytorium Kansas stało się polem ostrych sporów między zwolennikami a przeciwnikami rozszerzania niewolnictwa. Napływ kolonistów o odmiennych poglądach oraz prowokacje z obu stron doprowadziły do serii napadów, zamieszek i aktów przemocy znanych zbiorczo jako "Bleeding Kansas" (Krwawe Kansas). John Brown, radykalny przeciwnik niewolnictwa, angażował się w działania zbrojne przeciwko siłom pro-niewolniczym w obronie osad wolnych od niewolnictwa.
Przebieg potyczki
Rankiem 2 czerwca siły Browna zbliżyły się do obozu Pate'a i po wymianie ognia doszło do walki, która trwała kilka godzin. Pomimo nierównych sił i napiętej sytuacji, oddział Browna zmusił Pate'a do kapitulacji; część jego ludzi została ujęta. Starcie nie miało charakteru wielkiej bitwy pod względem liczby uczestników, jednak jego polityczne i symboliczne znaczenie było znaczne — potyczka pokazała, że konflikt w Kansas może przerodzić się w regularne działania zbrojne.
Skutki i znaczenie
Bitwa pod Black Jack wzmogła napięcia w regionie i przyczyniła się do eskalacji przemocy, która rozgrzała debatę narodową na temat przyszłości niewolnictwa w Stanach Zjednoczonych. Dla Johna Browna starcie to zwiększyło jego rozgłos jako bezkompromisowego przeciwnika niewolnictwa, co później znalazło swój dalszy wyraz m.in. w działaniach pod Harpers Ferry. Historycy często wskazują Black Jack jako jedną z pierwszych uzbrojonych potyczek poprzedzających secesję.
Ochrona miejsca
Pole bitwy znajduje się w pobliżu obecnego Baldwin City i jest miejscem pamięci lokalnej historii. W 2012 roku National Park Service uznał pole bitwy za National Historic Landmark, co podkreśliło jego znaczenie dla historii Stanów Zjednoczonych i pomogło w działaniach mających na celu zachowanie tego terenu oraz upowszechnianie wiedzy o wydarzeniach z okresu "krwawego Kansas".
Uwagi: Bitwa pod Black Jack, mimo niewielkich rozmiarów, ma istotne znaczenie symboliczne — była jednym z wielu lokalnych konfliktów, które ostatecznie doprowadziły do ogólnokrajowego zbrojnego starcia w latach 1861–1865.