Silla — królestwo starożytnej Korei (57 p.n.e.–935 r.)
Silla (57 p.n.e.–935) — najdłużej istniejące koreańskie królestwo: powstanie, wpływ buddyzmu, zjednoczenie półwyspu, upadek i dziedzictwo kulturowe Gyeongju.
Silla była jednym z królestw starożytnej Korei. Istniała od 57 r. p.n.e. do 935 r. n.e. i jest znana jako najdłużej utrzymujące się państwo w historii Półwyspu Koreańskiego. Nazwa Silla tradycyjnie tłumaczona bywa jako „odnawianie cnót króla każdego dnia” — podkreślała więc sakralny i moralny wymiar władzy królewskiej.
Powstanie i wczesny rozwój
Silla została założona przez króla Park Hyeokgeose w 57 r. p.n.e., wokół Gyeongju w południowo‑wschodniej części półwyspu koreańskiego. Początkowo, mimo wcześniejszego założenia niż sąsiednie królestwa Goguryeo i Baekje, Silla rozwijała się wolniej i przez długi czas pozostawała względnie słabsza politycznie i militarnie niż te państwa. Stopniowo jednak królestwo budowało instytucje władzy, tworząc strukturę monarchiczną, administrację lokalną i system zależności elitarnych.
Buddyzm i umocnienie władzy
W VI wieku Silla przyjęła buddyzm, co miało duże znaczenie dla konsolidacji państwa. Religia ta wspierała legitymizację władzy królewskiej, sprzyjała rozwojowi piśmiennictwa, sztuki sakralnej i kultury materialnej. Dzięki buddyjskim świątyniom i klasztorom królestwo zyskało centra edukacji i administracji kulturowej.
Zjednoczenie Półwyspu i relacje z Chinami
W VII wieku Silla odegrała kluczową rolę w procesie zjednoczenia dużej części Półwyspu Koreańskiego. Przy wsparciu dynastii Tang z Chin Silla pokonała najpierw Baekje (660 r.), a następnie Goguryeo (668 r.), co doprowadziło do okresu zwanego „Zjednoczoną Sillą” (Unified Silla). Dzięki zdobyciu dorzecza rzeki Han Silla przejęła kontrolę nad obszarem o dużym znaczeniu gospodarczym i strategicznym.
Państwo, społeczeństwo i kultura
- Organizacja społeczna: Silla wyróżniała się rygorystycznym systemem hierarchicznym, znanym jako system „kości” (golpum), który regulował dostęp do urzędów, małżeństw i przywilejów arystokracji.
- Elity i monarchia: Władza królewska była coraz silniejsza po VI wieku, lecz wpływy potężnych rodów arystokratycznych (szlachta dworska) pozostawały znaczące.
- Kultura i sztuka: W okresie Silli rozwijała się ceramika, rzemiosło metalurgiczne, architektura sakralna i piśmiennictwo. W późniejszym okresie, za Zjednoczonej Silli, powstały słynne zabytki buddyjskie, takie jak świątynie i kamienne posągi (np. dzieła z Gyeongju i okolice), które do dziś są ważnym elementem koreańskiego dziedzictwa.
- Handel i kontakty zagraniczne: Silla prowadziła wymianę handlową i dyplomatyczną z Chinami, Japonią i innymi regionami, co wpływało na rozwój gospodarczego i kulturowego życia królestwa.
Upadek Silli i okres późniejszy
W ostatnim okresie istnienia Silli władza królewska i arystokracja ulegały dekadencji — rosnąca ekstrawagancja i konflikt interesów elit prowokowały niezadowolenie ludności i buntów. W IX–X wieku pojawiły się lokalne powstania i nowe ośrodki władzy. Późniejszy okres trzech królestw (tzw. późne trzy królestwa) rozpoczął się, gdy Gyeon Hwon założył państwo zwanе później Baekje (odnowione Baekje), a Gung Ye stworzył państwo Taebong (które zastąpiło starożytne Goguryeo). Silla nie była w stanie zatrzymać wzrostu tych sił i ostatecznie została zabsorbowana przez mocarstwo, które powstało w wyniku zjednoczenia – Goryeo – w 935 roku, co zakończyło istnienie Silli jako niezależnego królestwa.
Dziedzictwo
Dziedzictwo Silli jest widoczne w archeologii, architekturze i kulturze Korei. Stolica Silli, Gyeongju, zachowała rozległe stanowiska archeologiczne, grobowce królewskie i pozostałości świątynne, które dokumentują wysoki poziom kultury materialnej i duchowej tego okresu. Wpływy zjednoczonej Silli odczuwalne są w rozwoju buddyzmu koreańskiego, sztuce oraz w strukturze państwowej, która przygotowała grunt pod późniejsze dynastie Korei.
Sytuacja w północno-wschodniej Azji w okresie Tianhan
Pytania i odpowiedzi
P: Kiedy Silla istniała w historii Korei?
O: Silla istniała od 57 r. p.n.e. do 935 r.
P: Kto założył Silla w 57 r. p.n.e.?
O: Król Park Hyeokgeose założył Silla w 57 r. p.n.e.
P: W jaki sposób Silla wzmocniła swoją władzę królewską w VI wieku?
O: Silla wzmocniła swoją władzę królewską poprzez przyjęcie buddyzmu w VI wieku.
P: Jaki ważny obszar w historii Korei Silla zdobyła około VII wieku?
O: Silla zdobyła obszar rzeki Han, który był najważniejszym obszarem w historii Korei, około VII wieku.
P: W jaki sposób Silla podbiła Baekje i Goguryeo?
Silla podbiła Baekje w 660 r. i Goguryeo w 668 r., a jej sojusznikiem była chińska dynastia Tang.
P: Dlaczego Silla upadła?
O: Silla upadła, ponieważ król i szlachta oddawali się ekstrawagancjom, co sprowokowało lud do buntu.
P: Kiedy Silla poddała się Goryeo?
Silla poddała się Goryeo w 935 roku.
Przeszukaj encyklopedię