San Sebastián (Donostia) — nadmorskie miasto w Kraju Basków, Hiszpania
San Sebastián (Donostia) — urokliwe nadmorskie miasto Kraju Basków: złote plaże, pintxos, festiwale filmowe i bogata baskijska kultura tuż przy granicy z Francją.
San Sebastián (hiszp: [san seβasˈtjan]; francuski: Saint-Sébastien, baskijskie: Donostia (baskijski: [doˈnos̺tia])) to nadmorskie miasto i gmina w Kraju Basków, w Hiszpanii. Leży na wybrzeżu Zatoki Biskajskiej, 20 km (12 mil) od granicy z Francją. Jest stolicą prowincji Gipuzkoa. Liczba mieszkańców gminy wynosi 186 409 (2012). Miejscowi nazywają siebie donostiarra (liczba pojedyncza), zarówno w języku hiszpańskim, jak i baskijskim.
Położenie i przyroda
San Sebastián leży w północno‑wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego, nad rozległą, półksiężycową Zatoką La Concha. Miasto otaczają wzgórza: Monte Urgull nad historycznym centrum, Monte Igueldo po zachodniej stronie zatoki oraz Monte Igeldo i Monte Ulia. Na wybrzeżu znajdują się trzy główne plaże: La Concha (najbardziej znana, w kształcie muszli), Ondarreta oraz Zurriola (popularna wśród surferów). Przez miasto przepływa rzeka Urumea, która dzieli centrum i tworzy malownicze bulwary.
Historia w skrócie
Korzenie miasta sięgają średniowiecza, lecz największy rozwój nastąpił w XIX wieku, gdy San Sebastián stało się modnym kurortem nadmorskim dla arystokracji i elit hiszpańskich, co zaowocowało licznymi budynkami w stylu Belle Époque. Miasto było także świadkiem ważnych wydarzeń politycznych i konfliktów w historii Kraju Basków. Po II wojnie światowej rozwój turystyki i kultury przekształcił je w jedno z najważniejszych centrów regionu.
Kultura i festiwale
San Sebastián jest znane z bogatego życia kulturalnego. Najważniejsze wydarzenia to:
- Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián (Donostia Zinemaldia) — odbywa się we wrześniu i przyciąga gwiazdy kina z całego świata.
- Tamborrada — barwne święto miasta obchodzone co roku 20 stycznia, z paradami i bębnami trwającymi całą dobę.
- Aste Nagusia (Semana Grande) — letnie obchody z koncertami i pokazami fajerwerków.
- Jazzaldia — międzynarodowy festiwal jazzu odbywający się latem.
W mieście działają też teatry (np. Teatro Victoria Eugenia), muzea (Museo San Telmo, Aquarium) oraz centra kulturalne i konferencyjne (m.in. Kursaal projektu Rafaela Moneo).
Kuchnia i gastronomia
San Sebastián uchodzi za stolicę kulinarną Kraju Basków i jedno z najważniejszych miast gastronomicznych świata. Znajduje się tu wiele restauracji nagrodzonych przewodnikami kulinarnymi, w tym restauracje z gwiazdkami Michelin. Charakterystyczną formą lokalnej kuchni są pintxos — małe przekąski serwowane w barach, zwłaszcza w historycznej dzielnicy Parte Vieja. W mieście działa też Basque Culinary Center, szkoła i instytucja badawcza poświęcona sztuce kulinarnej.
Atrakcje turystyczne
- Paseo de la Concha — słynny nadmorski deptak z balustradą i widokiem na zatokę.
- Peine del Viento (Grzebień Wiatru) — rzeźba Eduardo Chillidy umieszczona na zachodnim cyplu przy morskich skałach.
- Monte Igueldo — oferuje punkt widokowy i zabytkową kolejkę linowo‑torową (funicular).
- Monte Urgull — z ruinami fortecy i pomnikiem Chrystusa na szczycie; z jego stoków rozciągają się panoramy na miasto i zatokę.
- Akwarium — z tunelami podwodnymi i ekspozycjami morskiej fauny.
- Palacio de Miramar — zabytkowa rezydencja z ogrodami, dawniej letnia rezydencja królewska.
Transport i komunikacja
San Sebastián jest dobrze skomunikowane: posiada niewielkie lotnisko (EAS), połączenia drogowe do pozostałej części Hiszpanii i Francji oraz regularne połączenia kolejowe i autobusowe. W obrębie miasta działa sprawna sieć transportu publicznego, co ułatwia zwiedzanie i dojazdy do okolicznych miejscowości.
Gospodarka i edukacja
Gospodarka miasta opiera się przede wszystkim na turystyce, usługach, handlu oraz branżach kreatywnych i badawczo‑edukacyjnych. San Sebastián jest także ośrodkiem konferencyjnym i kulturalnym. W mieście funkcjonują instytucje edukacyjne i badawcze, w tym wspomniany Basque Culinary Center.
Język i tożsamość
W San Sebastián współistnieją języki hiszpański i baskijski (Euskara), oba mają w regionie silne znaczenie kulturowe i administracyjne. Nazwa Donostia pochodzi od św. Sebastiana (patrona miasta), a mieszkańcy często używają określenia donostiarra jako wyrazu lokalnej tożsamości.
Uwagi demograficzne
Podana powyżej liczba mieszkańców (186 409) dotyczy stanu z 2012 roku. San Sebastián pozostaje ważnym ośrodkiem miejskim regionu i centrum aglomeracji, w której żyje większa liczba osób niż w samej gminie.
Pytania i odpowiedzi
P: Co to jest San Sebastián?
O: San Sebastián to nadmorskie miasto i gmina w Kraju Basków w Hiszpanii.
P: Jakie języki są używane w San Sebastián?
O: Języki używane w San Sebastián to hiszpański, francuski i baskijski.
P: Gdzie znajduje się San Sebastián?
O: San Sebastián znajduje się na wybrzeżu Zatoki Biskajskiej, 20 km (12 mil) od granicy z Francją.
P: Jaka jest populacja San Sebastián?
O: W 2012 roku populacja San Sebastián wynosiła 186 409 mieszkańców.
P: Jaka jest stolica Gipuzkoa?
O: San Sebastián jest stolicą Gipuzkoa.
P: Jak nazywają się mieszkańcy San Sebastián?
O: Mieszkańcy San Sebastián nazywają siebie donostiarra (liczba pojedyncza) zarówno w języku hiszpańskim, jak i baskijskim.
P: Jaka jest baskijska nazwa San Sebastián?
O: Baskijska nazwa San Sebastián to Donostia.
Przeszukaj encyklopedię