Regierungsbezirk (rejencja) — definicja niemieckiego regionu administracyjnego

Regierungsbezirk — wyjaśnienie niemieckiego regionu administracyjnego: podział na powiaty, rola Bezirksregierung i Regierungspräsidenta oraz aktualna struktura 22 rejencji.

Regierungsbezirk to region rządowy w Niemczech w niektórych krajach związkowych (Bundesländer). Nazwa pochodzi z języka niemieckiego i bywa tłumaczona na polski jako „rejencja”, „okręg rządowy” lub „region administracyjny”.

Regierungsbezirke dzielą się na powiaty (Kreise) — czyli Landkreise — oraz na powiaty miejskie: miasta, które same w sobie stanowią powiat (kreisfreie Städte). Regierungsbezirk jest zarządzany przez Bezirksregierung i kierowany przez Regierungspräsident (przewodniczącego władz rejencji).

Zakres kompetencji

Funkcje Regierungsbezirk mają charakter pośredni między krajem związkowym a powiatami/miastami. Do typowych zadań należą:

• planowanie regionalne i zagospodarowanie przestrzenne,
• nadzór nad powiatami i gminami (kontrola legalności działań, ochrona finansów publicznych),
• koordynacja polityki transportowej, ochrony środowiska i gospodarki przestrzennej,
• często nadzór nad oświatą (np. szkoły ponadpodstawowe),
• wydawanie niektórych zezwoleń i koncesji o znaczeniu regionalnym,
• wsparcie dla rozwoju gospodarczego i polityki regionalnej.

Struktura i kierownictwo

Władze rejencji (Bezirksregierung) działają jako służba cywilna i składają się z wydziałów odpowiedzialnych za poszczególne obszary polityki (np. budownictwo, transport, rolnictwo, edukacja). Na czele stoi Regierungspräsident, a organy te działają na podstawie prawa danego Bundeslandu, dlatego szczegółowe kompetencje i organizacja mogą się różnić między krajami związkowymi.

Historia i zmiany w organizacji

Instytucja rejencji ma długą tradycję w niemieckim systemie administracyjnym, wywodząc się przede wszystkim z porządków administracyjnych XIX wieku (m.in. w Prusach). W drugiej połowie XX i na początku XXI wieku część krajów związkowych zlikwidowała lub przekształciła rejencje, przekazując ich zadania organom centralnym kraju związkowego lub nowym jednostkom administracyjnym. W efekcie zakres występowania Regierungsbezirke ulegał zmianom.

Obecna organizacja (stany, które stosują podział na rejencje)

Nie wszystkie Bundesländer posiadają podział na Regierungsbezirke; niektóre kraje wykonują podział bezpośrednio na powiaty oraz gminy. Obecnie (stan na lata XXI wieku) rejencje występują przede wszystkim w następujących krajach związkowych:

• Bawaria (Bayern) — 7 rejencji: Oberbayern, Niederbayern, Oberpfalz, Oberfranken, Mittelfranken, Unterfranken, Schwaben;
• Badenia-Wirtembergia (Baden-Württemberg) — 4 rejencje: Freiburg, Karlsruhe, Stuttgart, Tübingen;
• Hesja (Hessen) — 3 rejencje: Darmstadt, Gießen, Kassel;
• Północna Nadrenia-Westfalia (Nordrhein-Westfalen) — 5 rejencji: Düsseldorf, Köln (Kolonia), Arnsberg, Münster, Detmold.

Liczba ludności i powierzchnia rejencji znacząco się różnią — wielkość mieszkańców może wahać się od około 1 miliona do kilku milionów. Przykładowo, rejencja Düsseldorf bywała wymieniana jako jedna z największych pod względem ludności (ponad 5 mln), a rejencja Gießen jako jedna z mniejszych (około 1 mln).

Zróżnicowanie między krajami związkowymi

Warto podkreślić, że:

• kompetencje i nazewnictwo mogą się różnić w zależności od kraju związkowego (np. w niektórych miejscach stosuje się inne określenia lub przekształcenia organizacyjne),
• w części landów zadania rejencji zostały scentralizowane lub przekazane innym organom, dlatego podział na rejencje nie jest w Niemczech jednorodny ani stały.

Podsumowanie: Regierungsbezirk to regionalna jednostka administracyjna występująca w niektórych niemieckich krajach związkowych, pełniąca rolę pośrednika między rządem kraju związkowego a powiatami/gminami. Jej organizacja, kompetencje i zasięg zależą od przepisów konkretnego Bundeslandu.

Pytania i odpowiedzi

P: Co to jest Regierungsbezirk?

P: Jakie są dwa rodzaje okręgów występujących w Regierungsbezirke?

P: Kto sprawuje władzę w Regierungsbezirk?

P: Czy wszystkie kraje związkowe mają Regierungsbezirke?

P: Ile krajów związkowych jest obecnie podzielonych na Regierungsbezirke?

P: Jaki jest zakres populacji poszczególnych Regierungsbezirke?

P: Kto jest przewodniczącym Regierungsbezirk?

Szukaj według litery