Żaby pietruszkowe (Pelodytidae) — opis, występowanie i cechy

Żaby pietruszkowe (Pelodytidae) — opis, występowanie i cechy: poznaj małe, gładkoskóre Pelodytes, ich zasięg w południowo-zachodniej Europie i na Kaukazie oraz unikatowe cechy i gatunki.

Żaby pietruszkowe lub Pelodytidae, to rodzina z rzędu Anura. Rodzina ta ma tylko jeden rodzaj, Pelodytes. Żaby te żyją w południowo-zachodniej Europie i na Kaukazie.

Żaby pietruszkowe są typowo wyglądającymi żabami. Są one blisko spokrewnione z ropuchami szparkowymi i Megophyridae. Żaby pietruszkowe są małymi, gładkoskórymi żabami. Osiągają długość 5 centymetrów (2.0 in). Są one jedną z niewielu rodzin żab, które mają więcej znanych wymarłych gatunków i rodzajów (dwa lub trzy) niż żyjących gatunków.

Wygląd i cechy morfologiczne

Żaby pietruszkowe są niewielkie — dorosłe osobniki zwykle osiągają kilka centymetrów długości. Mają gładką skórę, stosunkowo smukłe ciało i długie tylne kończyny przystosowane do skoków. Ubarwienie na grzbiecie waha się od zielonkawego przez oliwkowy do brązowego, często z drobnymi ciemniejszymi plamkami lub cętkami, które przypominają listki pietruszki — stąd polska nazwa. Spód ciała jest jaśniejszy.

Występowanie i siedliska

Przedstawiciele rodziny Pelodytidae występują przede wszystkim w południowo-zachodniej Europie oraz na pograniczu Europy i Azji na Kaukazie. Najczęściej spotyka się je w regionach o klimacie umiarkowanym i śródziemnomorskim. Preferują tereny otwarte i półotwarte — zarośla, łąki, pola uprawne oraz brzegi zbiorników wodnych. Ważnym elementem ich środowiska są czasowe lub stałe zbiorniki wodne (stawy, kałuże, okresowe oczka wodne), które służą do rozrodu.

Biologia i rozmnażanie

Żaby pietruszkowe są zwykle aktywne nocą i o zmierzchu, chociaż można je też spotkać w ciągu dnia podczas wilgotnej pogody. W okresie rozrodu samce wydają charakterystyczne odgłosy, przyciągając samice do miejsc lęgowych. Rozmnażanie odbywa się w wodzie — samice składają skrzek, z którego wykluwają się kijanki. Okres rozwoju larw zależy od warunków środowiskowych; w zbiornikach czasowych rozwój może przebiegać szybko, aby uniknąć wyschnięcia.

Systematyka

Rodzina Pelodytidae obejmuje jeden współczesny rodzaj Pelodytes. W taksonomii anurów Pelodytidae bywa blisko powiązana z kilkoma innymi grupami żab, co potwierdzają badania filogenetyczne. W zapisie kopalnym opisano także kilka wymarłych taksonów przypisywanych do tej rodziny, co sprawia, że lista znanych skamieniałości jest bogatsza niż liczba gatunków żyjących obecnie.

Status ochronny i zagrożenia

Stopień zagrożenia poszczególnych gatunków żab pietruszkowych różni się w zależności od zasięgu i lokalnych warunków. Główne zagrożenia to utrata i fragmentacja siedlisk wskutek intensyfikacji rolnictwa, zabudowy i osuszania terenów podmokłych, zanieczyszczenia wód oraz wprowadzanie obcych gatunków drapieżnych (np. ryb). Zmiany klimatu i coraz częstsze susze także negatywnie wpływają na populacje, szczególnie tam, gdzie gatunki zależą od czasowych zbiorników wodnych. Ochrona powinna obejmować zachowanie i odtwarzanie naturalnych siedlisk rozrodczych oraz monitorowanie populacji.

Dodatkowe informacje

• Polska nazwa „żaby pietruszkowe” nawiązuje do plamistych wzorów na grzbiecie, przypominających liście pietruszki.
• Pomimo skromnych rozmiarów, są ważnym elementem ekosystemów — regulują populacje owadów i stanowią pokarm dla ptaków, gadów i ssaków.
• Badania nad filogenezą i paleontologią tej grupy nadal trwają, co może doprowadzić do uściślenia liczby gatunków i poznania lepiej historii ewolucyjnej rodziny.

Szukaj według litery