Zjawiska, które można zaobserwować w atmosferze są w Aurora

Pochodzenie i imię

Aurora była starożytnym rzymskim odpowiednikiem Eos. Eos w mitologii greckiej była boginią świtu, tradycyjnie uważaną za córkę tytanów (w tradycji greckiej Hyperiona i Tei) i siostrę boga słońca oraz bogini księżyca. Samo słowo Aurora wywodzi się z łacińskiego i oznacza „świt”, „poranek” — dlatego imię bogini stało się także terminem opisującym poranne zjawiska świetlne w literaturze i kulturze.

Rola i atrybuty

Aurora odradza się każdego ranka: w mitach wstaje na wschodzie, przejeżdża niebem zapowiadając nadejście dnia i odsłania „łóżko” nocy. W ikonografii jest często przedstawiana jako młoda kobieta z różami, wozem lub skrzydłami, niosąca blask poranka. W mitach rzymskich i greckich jest bezpośrednio powiązana ze słońcem i księżycem — w opowieściach tradycyjnie ma brata utożsamianego ze słońcem oraz siostrę utożsamianą z księżycem.

Rodzina i potomstwo

Aurora (Eos) ma bogatą genealogię i liczne związki w mitologii. Do jej ważniejszych potomków i partnerów należą:

  • lovers: jedną z najbardziej znanych postaci związanych z Aurorą jest Tithonus — w niektórych wersjach mitu Aurora prosiła o jego nieśmiertelność;
  • z Tithonusem miała syna Memnona (w formie greckiej), a w innych opowieściach Aurora jest matką różnych postaci związanych z porannym niebem;
  • z Titanem Astraeusem jest jej przypisywane macierzyństwo nad Anemoi — czterema bogami wiatrów: Boreas (północ), Euros (wschód), Notos (południe) i Zephyr (zachód) — stąd też czasem mówi się o „czterech synach, po jednym dla każdego kierunku”.

Mit o Tithonusie

Jednym z najsłynniejszych mitów związanych z Aurorą jest historia Tithonusa. Aurora poprosiła Zeusa o obdarzenie Tithonusa nieśmiertelnością, jednak zapomniała poprosić o wieczną młodość. W rezultacie Tithonus stał się nieśmiertelny, ale nieuchronnie podlegał starzeniu — w niektórych wersjach mitu pozostał jako wiecznie starzejący się, wysuszony, bardzo stary mężczyzna.

Motyw Aurory w literaturze i sztuce

Aurora była częstym motywem w literaturze, poezji i sztukach plastycznych — symbolizowała odrodzenie, nadzieję i przemijanie. W literaturze angielskiej i polskich przekładach pojawiają się odniesienia do jej postaci jako metafory świtu i przemiany dnia i nocy.

W jednym z przekładów dramatu Szekspira "Romeo i Julia" pojawiają się obrazy związane z Aurorą:

Ale wszystko to tak szybko, jak wrzaskliwe słońce

Czy na najdalszym wschodzie powinien zacząć rysować

Ciemne zasłony z łóżka Aurory,

Z dala od światła kradnie do domu mojego ciężkiego syna...

W wierszu „Tithoneus” lorda Alfreda Tennysona Aurora jest opisana metaforycznie jako siła przywracająca światło i życie (poniższy fragment to polski przekład użyty w oryginalnym tekście):

Po raz kolejny stary, tajemniczy błyskowiec kradnie

Z twoich czystych brwi, a z twoich ramion czystych,

I serce bije z odnowionym sercem.

Twój policzek zaczyna się czerwienieć przez mrok,

Twoje słodkie oczy powoli rozjaśniają się blisko moich,

Oni jeszcze oślepiają gwiazdy, a dzika drużyna

Które kochają cię, tęskniąc za twoim jarzmem, powstają,

I otrząsnąć ciemność z ich rozluźnionych mężów,

I pokonać zmierzch w płatki ognia.

Odniesienia współczesne

Imię Aurory pojawia się także w astronomii i nauce: Asteroida 94 Aurora została nazwana na cześć bogini.

Podsumowanie

Aurora jako bogini świtu łączy w sobie elementy mitologii, poezji i symboliki związanej z odrodzeniem dnia. W mitach pełni rolę zwiastunki poranka, matki niektórych bóstw wiatru oraz kochanki o dramatycznych losach (jak w micie o Tithonusie). Jej postać przetrwała w kulturze zachodniej jako uniwersalny archetyp pojawiający się w sztuce, literaturze i nazwach astronomicznych.