Ornithomimus był lekko zbudowanym, szybko biegającym północnoamerykańskim pierzastym dinozaurem. Żył w późnej kredzie, przede wszystkim na terenach dzisiejszej zachodniej części Ameryki Północnej, gdzie jego szczątki odnajdywano w osadach rzecznych i przybrzeżnych.

Wygląd i budowa

Ornithomimus miał trzy palce u każdej stopy, długie ręce i szyję, ale małą głowę. Miał też pazury na każdej ręce i stopie. Nie miał zębów i słabe szczęki, co może oznaczać, że był wszystkożerny lub roślinożerny wykorzystującym dziobowatą gębę do zbierania pokarmu. Ciało było smukłe, z wydłużonymi tylnymi kończynami przystosowanymi do szybkiego biegu, a długi ogon pełnił funkcję przeciwwagi.

Ornithomimus edmonticus był największym gatunkiem, osiągając około 12 stóp (3,5 metra) długości, 7 stóp (2,10 metra) wysokości i ważył około 100–150 kg. Chodził na dwóch nogach i wyglądał nieco jak struś, z wyjątkiem długiego ogona i proporcji ciała typowych dla dinozaurów.

Pióra i dowody kopalne

W ostatnich dekadach odkryto dobrze zachowane okazy ornithomimidów, w tym materiał przypisywany Ornithomimus, które wykazują obecność piór. Zachowane struktury obejmują włókniste „filamenty” oraz dłuższe pióra na ramionach — u niektórych okazów tworzyły one coś w rodzaju skrzydełka. To potwierdza, że przedstawiciele tej grupy byli pierzastymi dinozaurami; pióra mogły służyć izolacji termicznej, okazjonalnemu zasłanianiu potomstwa lub do komunikacji.

Dieta i tryb życia

Brak zębów i obecność dzioba sugerują, że Ornithomimus mógł mieć zróżnicowaną dietę. Słabe szczęki wskazują, że nie ścierał twardej zdobyczy jak duże mięsożerne teropody; prawdopodobne jest wszystkożerność — spożywał rośliny, owoce, owady i drobne kręgowce. U niektórych spokrewnionych gatunków stwierdzono gastrolity (kamienie żołądkowe), co ułatwia trawienie roślinnego pokarmu i potwierdza możliwość znaczącego udziału roślin w diecie.

Ruchliwość i prędkość

Długie, smukłe kończyny i lekka sylwetka świadczą o przystosowaniu do szybkiego biegu (tzw. budowa cursorialna). Dokładne szacunki prędkości są trudne, ale wielu paleontologów uważa, że ornithomimidy mogły osiągać duże prędkości biegowe, umożliwiające szybkie przemieszczanie się na otwartych terenach i ucieczkę przed drapieżnikami.

Występowanie i środowisko

Skamieniałości przypisywane Ornithomimus pochodzą głównie z osadów kredowych Ameryki Północnej. Zamieszkiwał zróżnicowane środowiska — równinne tereny zalewowe, brzegi rzek i obszary leśne, gdzie mógł korzystać z bogactwa pokarmu i otwartych przestrzeni do szybkiego poruszania się.

Taksonomia i problemy z nazewnictwem

Pojawiły się problemy z nazewnictwem i klasyfikacją. Niektóre okazy są umieszczane w innych rodzajach, jak Dromiceiomimus i Struthiomimus. Różnice między rodzajami i gatunkami bywają subtelne i zależą od oceny cech szkieletu, proporcji kości oraz materiału kopalnego dostępnego dla badaczy. W miarę odkrywania nowych okazów i analiz kladystycznych klasyfikacja ornithomimidów nadal ulega korektom.

Zachowanie i rozród

Chociaż bezpośrednie dowody dotyczące gniazdowania Ornithomimus są skąpe, u spokrewnionych ornithomimidów odkryto ślady gniazd i jaj, co sugeruje, że mogły one troszczyć się o potomstwo. Filogeneza i morfologia wskazują na prawdopodobne zachowania stadne lub luźne grupowanie, co ułatwiałoby wykrywanie niebezpieczeństw i poszukiwanie pokarmu.

Podsumowanie

  • Ornithomimus — lekko zbudowany, bipedalny dinozaur o budowie przypominającej strusia, z pierzeniami.
  • Trzy palce u stopy, długie nogi i szyja, mała głowa bez zębów.
  • Dieta prawdopodobnie wszystkożerna lub roślinożerna z okazowym pobieraniem pokarmu zwierzęcego.
  • Problemy taksonomiczne — część okazów bywa przypisywana do Dromiceiomimus lub Struthiomimus.

Badania nad Ornithomimus nadal trwają — nowe odkrycia skamieniałości i analizy anatomii oraz piór dostarczają coraz więcej informacji o jego biologii i ekologii, poprawiając wyobrażenie o tym zwinnym, pierzastym dinozaurze.