Muzeum Ashmolean w Oksfordzie — pierwsze na świecie muzeum uniwersyteckie

Historia

Jego pierwszy budynek został zbudowany w latach 1678–1683, aby pomieścić gabinet osobliwości, który Elias Ashmole podarował Uniwersytetowi Oksfordzkiemu w 1677 roku. Kolekcja Ashmole'a opierała się na przedmiotach, które otrzymał od podróżników i kolekcjonerów Johna Tradescanta starszego i jego syna o tym samym imieniu — stąd początkowe zbiory miały charakter gabinetu osobliwości (cabinet of curiosities). Muzeum zostało oficjalnie otwarte 24 maja 1683 roku, a jego pierwszym opiekunem został przyrodnik Robert Plot.

Obecny budynek przy Beaumont Street pochodzi z połowy XIX wieku (lata 40. XIX w.). Natomiast oryginalny budynek muzealny przy Broad Street, w którym mieściło się pierwsze muzeum Ashmolean, pełni dziś funkcję Oxford Museum of the History of Science. Ten historyczny gmach jest ważny także dlatego, że był jednym z pierwszych na świecie specjalnie zaprojektowanych i zbudowanych jako muzeum.

Zbiory i znaczenie naukowe

Ashmolean posiada bardzo rozbudowany i zróżnicowany zespół zbiorów obejmujący m.in.:

• antyki (kolekcje z obszaru starożytnego Egiptu, Nubii, Grecji i Rzymu),
• zbiory sztuki orientalnej i azjatyckiej (m.in. ceramika, tkaniny, rzemiosło artystyczne),
• bogate zbiory numizmatyczne i archeologiczne,
• dokumenty, rysunki i grafiki oraz dzieła sztuki zachodniej,
• kolekcje etnograficzne i przedmioty związane z historią nauki.

Wśród tych zbiorów znajdują się zarówno artefakty codziennego użytku, jak i przedmioty o dużej wartości historycznej i artystycznej — od mumii i starożytnych inskrypcji po rzadkie rysunki i medaliony. Kolekcje służą badaniom naukowym, dydaktyce oraz szerokiemu programowi wystaw czasowych i edukacyjnych.

Przebudowa 2006–2009 i późniejsze galerie

Wnętrze Ashmolean zostało w ostatnich latach gruntownie zmodernizowane. W latach 2006–2009 muzeum przeszło rozbudowę i remont zaprojektowany przez współczesnych architektów, a prace kosztowały około 61 mln funtów (około 98,2 mln dolarów). Przebudowa zaowocowała powiększeniem przestrzeni wystawienniczej — powstało pięć kondygnacji zamiast trzech — oraz dodatkowymi pracowniami konserwatorskimi i nowoczesnym centrum edukacyjnym. Nowe rozwiązania architektoniczne uwypukliły zarówno historyczne elementy budynku, jak i umożliwiły prezentację szerszego zakresu zbiorów.

W listopadzie 2011 roku muzeum otworzyło odnowione galerie poświęcone Egiptowi i Nubii, prezentujące m.in. zabytki funerarne, rzeźby i przedmioty codziennego użytku, a także interpretacje kulturowe i naukowe tych cywilizacji.

Rola edukacyjna i działalność publiczna

Ashmolean pełni aktywną funkcję edukacyjną: organizuje wystawy czasowe, wykłady, warsztaty dla szkół i rodzin oraz programy dla studentów Uniwersytetu Oksfordzkiego. Muzeum współpracuje również z innymi instytucjami badawczymi i bierze udział w projektach konserwatorskich i wystawach międzynarodowych. Dzięki takiej działalności łączy funkcję tradycyjnego muzeum z rolą ośrodka naukowego.

Informacje praktyczne

• Wejście do stałych wystaw w większości brytyjskich muzeów uniwersyteckich, w tym Ashmolean, jest zazwyczaj bezpłatne; za niektóre wystawy czasowe może być pobierana opłata.
• Muzeum oferuje sklep, kawiarnię oraz usługi edukacyjne i dostęp dla osób z niepełnosprawnościami; przed planowaną wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia i zasady zwiedzania na oficjalnej stronie muzeum.

Ashmolean pozostaje jednym z najważniejszych muzeów w Wielkiej Brytanii — zarówno ze względu na swoje historyczne znaczenie jako pierwszego muzeum uniwersyteckiego na świecie, jak i z powodu bogactwa i różnorodności swoich zbiorów oraz aktywnej działalności naukowej i edukacyjnej.