Ariodante — opera G.F. Haendel (1735): premiera w Covent Garden

Premiera i przyjęcie

Opera została wystawiona po raz pierwszy w Covent Garden Theatre w Londynie 8 stycznia 1735 roku. Otworzyła ona pierwszy sezon Haendla w Covent Garden. Odniosła wielki sukces — w sezonie premierowym wystawiono ją 11 razy. Publiczność i krytyka doceniły zarówno świeże pomysły dramatyczne, jak i bogactwo melodii oraz efektowne partie baletowe.

Treść i postaci

Główny wątek opery skupia się na miłości i intrygach: tytułowy bohater kocha księżniczkę Ginevrę, którą knują pokusy i oszczerstwa rzucane przez rywala. Intryga prowadzi do fałszywego oskarżenia o niewierność, dramatycznego upadku i pozornego zniknięcia Ariodante'a, a następnie – do ujawnienia prawdy i pogodzenia pary. Fabuła łączy elementy rycerskie, pastoralne i tragiczne, kończąc się klasycznym dla opery seria szczęśliwym finałem.

Muzyka i styl

W muzyce Ariodante Handel łączy liryczne, ekspresyjne arie z intensywnymi scenami zespołowymi i żywą muzyką taneczną. Partytura obfituje w bogate partie solowe, finezyjne recytatywy i mistrzowskie użycie orkiestry do podkreślenia nastroju i akcji. Instrumentacja odpowiada zwyczajom barokowym: smyczki, instrumenty dęte i continuo tworzą pełne spektrum barw, a baletowe fragmenty zostały napisane z myślą o choreografii Marie Sallé.

Losy po premierze i odrodzenie

Po początkowym powodzeniu opera z czasem została zapomniana. Partytura została opublikowana na początku lat 60. XX wieku, co ułatwiło badania i rekonstrukcje dzieła. W latach 70. XX wieku nastąpiło pierwsze nowoczesne wznowienie, a od tamtej pory Ariodante stopniowo powraca do stałego repertuaru dzięki rosnącemu zainteresowaniu wykonawstwem historycznym i odrestaurowanym inscenizacjom.

Znaczenie i wykonania współczesne

Dzisiaj Ariodante uznawana jest za jedno z najciekawszych i najdojrzalszych dokonań Haendla w gatunku opery seria, cenioną za głębię psychologiczną postaci i urodę melodii. Wykonania współczesne często korzystają z praktyk wykonawczych z epoki (autentyczne instrumentarium, ornamentyka, tempi), choć nie brakuje też nowatorskich inscenizacji, które próbują wydobyć z dramatu uniwersalne treści dla dzisiejszej widowni.

Ze względu na rosnące zainteresowanie muzyką barokową, Ariodante bywa dziś grana zarówno przez zespoły specjalizujące się w wykonawstwie historycznym, jak i przez większe teatry operowe, oferując publiczności połączenie intensywnego dramatu i znakomitej muzyki wokalnej.