Kimono (着物) to tradycyjne ubrania w stylu japońskim. "Kimono" oznaczało pierwotnie "coś, co nosisz". Około sto lat temu większość ludzi w Japonii nosiła kimono każdego dnia. Teraz ludzie noszą inne ubrania w Japonii przez większość czasu. Jednak nadal noszą kimono na specjalne okazje, takie jak formalne ceremonie, ale także dla zabawy i mody.
Kimono to szata w kształcie litery "T". Normalne kimono sięga do kostek i ma długie rękawy. Rękawy niektórych kimon damskich również sięgają do kostek, ale większość rękawów kimona sięga do bioder.
Historia
Kimono ma wielowiekową historię. Jego forma i sposób noszenia kształtowały się od okresu Heian (794–1185), ale wiele cech współczesnego kimona ustaliło się w okresie Edo (1603–1868). W XIX wieku, po otwarciu Japonii i wpływach zachodnich (epoka Meiji), codzienne użycie kimona zaczęło maleć na rzecz ubioru zachodniego. Mimo to kimono utrzymało się jako strój ceremonialny i symbol tradycji oraz estetyki japońskiej.
Budowa i główne części kimona
Kimono składa się z kilku elementów i akcesoriów. Najważniejsze z nich to:
- Kimono – główna część ubioru, długa szata w kształcie litery "T".
- Nagajuban (juban) – biała lub kolorowa podszewka noszona pod kimono, chroni je przed zabrudzeniem.
- Obi – szeroki pas przewiązywany wokół talii; jego wiązanie i rodzaj określają stopień formalności.
- Obiage, obijime – dodatkowe akcesoria do ozdobnego ułożenia obi (chustka i sznurek).
- Tabi – białe skarpety z oddzielnym palcem, noszone z tradycyjnym obuwiem.
- Zori, geta – tradycyjne sandały noszone do kimona; zori są elegantsze, geta bardziej codzienne.
- Haori – krótka kurtka noszona do kimona, często przez mężczyzn i jako dodatkowy element damskiego stroju.
Rodzaje kimona
Istnieje wiele rodzajów kimona, rozróżnianych według stopnia formalności, wzoru, pory roku i statusu noszącej osoby. Najważniejsze typy to:
- Furisode – kimono z długimi, zwisającymi rękawami, noszone przez niezamężne młode kobiety przy okazji ważnych uroczystości (np. Coming of Age).
- Tomesode – formalne kimono dla zamężnych kobiet, najczęściej z wzorem poniżej biodra; kurotomesode (czarne) jest najbardziej oficjalne.
- Homongi – półformalne kimono z wzorami przechodzącymi przez szwy; odpowiednie na wizyty i przyjęcia.
- Iromuji – jednokolorowe kimono, używane przy mniej formalnych okazjach, ale eleganckie.
- Komon – codzienne kimono z drobnym, powtarzalnym wzorem.
- Yukata – lekkie, bawełniane kimono noszone latem, na festiwalach i w domu (np. kąpielowe).
- Uchikake – bogato zdobione, ciężkie kimono ślubne nakładane na inne kimono podczas ceremonii.
- Montsuki – formalne kimono męskie z herbem rodzinnym (monsuki), często noszone z hakama.
Materiały i wzory
Tradycyjnie kimona wykonywano z jedwabiu, który daje elegancki połysk i pięknie układa się w fałdach. Używa się też bawełny (szczególnie w yukata), wełny oraz współczesnych materiałów syntetycznych, które są łatwiejsze w pielęgnacji. Wzory mają znaczenie sezonowe i symboliczne: kwiaty, liście, ptaki czy motywy geometryczne często odwołują się do pór roku i życzeń pomyślności.
Okazje i etykieta
Kimono nosi się na różne okazje: ceremonie ślubne, pogrzeby, herbatę, festiwale, oficjalne przyjęcia czy uroczystości rodzinne. Ważna zasada przy ubieraniu kimona to zakładanie lewej strony na prawą; odwrotne ułożenie (prawa na lewą) jest zarezerwowane dla ubierania zmarłych. Obi wiąże się z tyłu; jego forma i dekoracja wskazują na formalność stroju.
Pielęgnacja i przechowywanie
Kimono, zwłaszcza jedwabne, wymaga ostrożnej pielęgnacji: czyszczenie specjalistyczne lub delikatne pranie, prasowanie i przechowywanie w odpowiednich pokrowcach (tatōshi). Warto suszyć na płasko i unikać długotrwałego wystawienia na słońce, które wybiela kolory. Współczesne tkaniny syntetyczne są łatwiejsze w utrzymaniu i często używane do codziennego noszenia.
Współczesne znaczenie i moda
Dziś kimono jest symbolem japońskiej tradycji, kultury i estetyki. Poza ceremoniami wiele osób nosi je z myślą o modzie — łączy się elementy tradycyjne z nowoczesnymi dodatkami, eksperymentuje z tkaninami i długościami rękawów. Warsztaty zakładania kimona (kitsuke) oraz szkoły kimon zachowują umiejętności i zasady noszenia stroju, przekazując je kolejnym pokoleniom.
Podsumowanie: Kimono to nie tylko ubranie — to złożony system symboli, technik szycia i zwyczajów. Mimo że nie jest już ubiorem codziennym, pozostaje żywą częścią japońskiej kultury i inspiracją dla projektantów na całym świecie.




