Chomiki — wszystko o gatunkach, zachowaniu i hodowli

Chomiki — poznaj gatunki, zachowanie i praktyczne porady hodowlane: wybór, dieta, opieka i zdrowie. Kompletny przewodnik dla każdego miłośnika chomików.

Chomiki są gryzoniami należącymi do podrodziny Cricetinae. Podrodzina ta obejmuje około 25 gatunków w sześciu lub siedmiu rodzajach. Chomiki stały się popularnymi małymi zwierzętami domowymi. Są nieco podobne do myszy. Dzikie chomiki żyją na pustyni, ale ludzie na całym świecie trzymają udomowione chomiki jako zwierzęta domowe.

Wygląd i anatomia

Chomiki wyróżniają się charakterystycznymi, dużymi woreczkami policzkowymi oraz stosunkowo krótkim ogonem. Używają swoich długich torebek policzkowych (sięgających do ramion) do przenoszenia pokarmu z powrotem do swoich nor. Rozmiary i ubarwienie zależą od gatunku — od kilku centymetrów długości u najmniejszych karłowatych gatunków do ponad 18–20 cm u chomika syryjskiego. Masa ciała waha się od kilkunastu do kilkuset gramów. Sierść może być jednolita, pręgowana lub wielobarwna, a samce i samice często różnią się wielkością.

Zachowanie i tryb życia

W środowisku naturalnym chomiki są zwierzętami zmiennocieplnymi i w ciągu dnia przebywają pod ziemią. (Uwaga: określenie użyte w niektórych źródłach jest błędne — chomiki, podobnie jak inne ssaki, są zasadniczo stałocieplne.) W naturze prowadzą ziemny tryb życia, kopią skomplikowane systemy nor z magazynami zapasów.

Większość gatunków jest aktywna nocą lub o zmierzchu (są nocno‑krepuskularne), co oznacza, że w domu mogą być najbardziej ruchliwe wieczorem i nocą. Niektóre gatunki karłowate bywają bardziej tolerancyjne wobec towarzystwa swoich pobratymców, podczas gdy chomik syryjski jest z natury samotnikiem i najlepiej trzymać go pojedynczo.

Dieta

Żywią się głównie nasionami, owocami i roślinnością, sporadycznie jedząc owady grzebiące w ziemi. W warunkach domowych podstawę diety powinny stanowić dobrej jakości mieszanki granulowane (dla chomików), uzupełniane świeżymi warzywami (np. marchew, ogórek, brokuł) i niewielką ilością owoców. Unikać tłustych, bardzo słodkich i przetworzonych przekąsek. Zawsze zapewnić świeżą wodę w butelce z kulką.

Gatunki najczęściej trzymane jako zwierzęta domowe

• Chomik syryjski (Mesocricetus auratus) — największy i najpopularniejszy; zazwyczaj samotny; długość 12–20 cm; długość życia 2–3 lata.
• Chomik dżungarski / karłowaty (Phodopus sungorus) — mniejszy, czasem toleruje towarzystwo; charakterystyczny zimowy, jaśniejszy włos u niektórych odmian.
• Chomik Roborowskiego (Phodopus roborovskii) — najmniejszy, bardzo szybki i płochliwy; trudniejszy w hodowli ze względu na tempo poruszania się.
• Chomik Campbella (Phodopus campbelli) — karłowaty, może być bardziej agresywny wobec osobników spoza grupy.
• Chomik chiński (Cricetulus griseus) — ma dłuższe ciało i dłuższy ogon niż większość karłowatych.

Hodowla i opieka

• Wybierz odpowiednio dużą klatkę lub terrarium z dobrą wentylacją — dla chomika syryjskiego minimalna powierzchnia dna to około 60 x 40 cm, a im większa przestrzeń, tym lepiej.
• Używaj bezpiecznego podłoża (np. pelletowanego papieru, trocin drzew liściastych bez dodatku aromatów). Unikaj siana z pyłem oraz trocin z drzew iglastych w nadmiarze.
• Wyposażenie: kryjówka/nora, kołowrotek (solidny, bez szczebelków), tunele, półki, miseczka na pokarm, butelka z wodą.
• Zadbaj o drapak i przedmioty do ścierania zębów (kawałki drewna gryzoniowo‑bezpiecznego), ponieważ zęby chomika rosną przez całe życie.
• Regularne sprzątanie (czyszczenie miejsc gniazdowych co kilka dni, całkowita wymiana podłoża co 1–2 tygodnie) i kontrola sanitarnych warunków.
• Socjalizacja: delikatne oswajanie rękami, unikanie gwałtownych ruchów i głośnych dźwięków. Syryjczyka najlepiej trzymać pojedynczo; niektóre gatunki karłowate można trzymać parami lub w małych grupach, ale wymaga to ostrożności i obserwacji.

Zdrowie i najczęstsze problemy

• Typowe problemy: biegunka (tzw. "wet tail" u młodych), pasożyty zewnętrzne (wszy, roztocza), infekcje dróg oddechowych, przerost zębów, urazy wynikające z upadków lub ucieczek.
• Objawy choroby: apatia, brak apetytu, zmieniona sierść, śluz wokół oczu czy nosa, biegunka, trudności w oddychaniu. W przypadku niepokojących objawów należy szybko skonsultować się z weterynarzem specjalizującym się w małych ssakach.
• Szczepienia nie są powszechnie stosowane u chomików domowych; profilaktyka opiera się głównie na higienie i właściwym żywieniu.

Rozmnażanie

Okres ciąży u chomików jest krótki — u chomika syryjskiego trwa około 16–18 dni, u karłowatych 18–21 dni. Mioty mogą być duże (nawet 6–12 młodych lub więcej), dlatego rozmnażanie wymaga przygotowania i wiedzy: samicę należy odseparować przed porodem, zapewnić spokój i odpowiednie warunki, a młode obserwować pod kątem odżywiania i ewentualnych komplikacji. Nieodpowiedzialne rozmnażanie prowadzi do problemów zdrowotnych i trudności ze znalezieniem domów dla wszystkich młodych.

Czy chomik to dobre zwierzę domowe?

Chomiki są dobrym wyborem dla osób, które chcą małego, stosunkowo łatwego w utrzymaniu zwierzaka. Nadają się dla dzieci pod warunkiem, że nadzoruje je dorosły i uczy właściwej opieki. Należy pamiętać o krótkiej długości życia (zwykle 2–3 lata), nocnej aktywności oraz potrzebie regularnej, delikatnej obsługi.

Ciekawostki

• Woreczki policzkowe chomika potrafią pomieścić ilość pokarmu równa masie jego ciała.
• Chomiki potrafią magazynować żywność w norach na długie okresy — jest to zachowanie adaptacyjne do życia w środowiskach o zmiennej dostępności pokarmu.
• Chomik syryjski był jednym z pierwszych gryzoni udomowionych i hodowanych w celach laboratoryjnych oraz jako zwierzęta domowe.

Podsumowując: chomiki to interesujące, inteligentne i aktywne zwierzęta, które przy odpowiedniej opiece mogą dawać wiele radości. Przed zakupem lub adopcją warto zapoznać się ze specyfiką danego gatunku, jego wymaganiami i potrzebami, aby zapewnić mu jak najlepsze warunki życia.

Pytania i odpowiedzi

P: Do jakiej podrodziny należą chomiki?

P: Ile gatunków chomików należy do tej podrodziny?

P: Jakie zwierzęta są powszechnie hodowane jako chomiki?

P: Gdzie żyją dzikie chomiki?

P: Jaki jest wzór aktywności chomików?

P: Czym żywią się chomiki na wolności?

P: Jakie cechy fizyczne wyróżniają chomiki?

Szukaj według litery