Europa to wielki księżyc planety Jowisz. Jest on nieco mniejszy od Księżyca Ziemi i jest szóstym co do wielkości księżycem w układzie słonecznym. Orbita Europy znajduje się średnio około 670 900 km od Jowisza, a okres orbitalny wynosi około 3,55 dnia.

Budowa i wnętrze

Średnica Europy wynosi około 3122 kilometrów (często zaokrąglana do ~3000 km). Masa i gęstość wskazują, że księżyc ma zróżnicowaną budowę: prawdopodobnie składa się z cienkiej skorupy lodowej pokrywającej głębszy, skalny płaszcz oraz (prawdopodobnie) metaliczne jądro. W tekście oryginalnym wspomniano, że może mieć żelazny rdzeń — to zgodne z modelem, w którym wewnętrzne warstwy są bardziej zjonizowane i gęstsze niż zewnętrzne.

Powierzchnia i lód

Powierzchnia Europy jest lodowata i bardzo gładka w porównaniu z wieloma innymi księżycami. Temperatura powierzchniowa bywa bardzo niska (rzędu kilkuset kelwinów poniżej zera), co powoduje, że lód jest trudny do topnienia bez dodatkowego źródła ciepła. Na jej powierzchni brakuje wielu kraterów, co sugeruje stosunkowo młodą powierzchnię geologiczną. Widoczne są jednak liczne pęknięcia i długie, ciemne pasma (tzw. lineae), uskoki i fragmenty tzw. "chaos terrain" — obszary z popękanym i przemieszanym lodem.

  • Lineae — długie, ciemne szczeliny i pręgi, często przecinające całą tarczę księżyca.
  • Chaos terrain — obszary zniszczonego, połamane lodu, sugerujące miejscowe topnienie i ponowne zamarzanie.
  • Niewiele kraterów — świadczy o aktywności geologicznej i względnej młodości powierzchni.

Ocean podpowierzchniowy i ogrzewanie

Ponieważ powierzchnia jest tak młoda i gładka, naukowcy uważają, że pod powierzchnią znajduje się ciekły ocean, tak zwany ocean podpowierzchniowy. Szacunki dotyczące grubości skorupy lodowej i głębokości oceanu różnią się — modele sugerują, że lód może mieć od kilkunastu do kilkudziesięciu kilometrów grubości, a sam ocean może mieć dziesiątki do kilkuset kilometrów głębokości.

Utrzymanie ciekłego oceanu tłumaczy się głównie mechanizmem ogrzewania pływowego. Innymi słowy, silne przyciąganie grawitacyjne Jowisza przez Europę sprawia, że jest on ciepły — zmiany sił pływowych wynikające z eliptycznej orbity i oddziaływań z innymi księżycami (np. rezonanse orbitalne z Io i Ganimedesem) powodują ugniatanie wnętrza i wydzielanie ciepła.

Atmosfera

Europa ma bardzo cienką atmosferę, składającą się głównie z tlenu, jednak jest ona niezwykle rozrzedzona — nie nadaje się do oddychania przez organizmy lądowe bez technologicznej pomocy. Tlen powstaje przede wszystkim w wyniku radiolizy lodu (rozkładu cząsteczek pod wpływem promieniowania), a nie w wyniku procesów biologicznych znanych z Ziemi.

Odkrycie i nazwa

Księżyc Europa został znaleziony przez Simona Mariusa w grudniu 1609 roku. Galileusz po raz pierwszy ujrzał księżyc w styczniu 1610 r. (nie wiedział, że Marius go znalazł). Szymon Marius był tym, który miał pomysł na nazwę "Europa".

Księżyc Europa został nazwany na cześć księżniczki z mitologii greckiej, która została pierwszą królową Krety. Jednak ludzie zazwyczaj nazywali Europę "Jowiszem II" aż do połowy XX wieku.

Znaczenie naukowe i przyszłe misje

Europa jest jednym z najważniejszych obiektów w poszukiwaniach życia poza Ziemią, ponieważ jej podpowierzchniowy ocean może stwarzać warunki sprzyjające chemii przedbiologicznej lub nawet biologicznej — jeżeli istnieje wymiana substancji między dnem oceanu a powierzchnią (np. przez kominiki hydrotermalne lub pęknięcia w lodzie). Badanie składu powierzchni, pola magnetycznego (świadczącego o obecności przewodzącego oceanu) i ewentualnych wyrzutów materii z wnętrza jest kluczowe.

W najbliższych latach planowane są misje badawcze poświęcone Europie, w tym m.in. misja NASA Europa Clipper (zorientowana na szczegółowe badania orbity i powierzchni) oraz europejska misja JUICE, która będzie badać lodowe księżyce Jowisza (głównie Ganimedesa, ale również wykona przeloty w pobliżu Europy). Wyniki tych misji mają rozwinąć naszą wiedzę o budowie, geologii i potencjalnej zdolności Europy do podtrzymywania życia.