Alexandrine Petronella Francina Tinne (17 października 1835 – 1 sierpnia 1869) była znaną holenderską podróżniczką i odkrywczynią, która wykorzystała swój majątek, by finansować badania i wyprawy po Afryce. Pochodziła z bardzo zamożnej rodziny handlowej; po śmierci ojca, gdy miała dziesięć lat, odziedziczyła znaczną fortunę i stała się jedną z najbogatszych osób w Holandii. Opisy współczesnych podkreślają, że była nie tylko urodziwa, lecz także wykształcona — znała kilka języków, umiała dobrze jeździć konno i była zdeterminowana w dążeniu do poznawania świata. Była też określana jako osoba odważna i stanowcza, co wyróżniało ją w epoce, gdy podróże dalekie i niebezpieczne były prawie wyłącznie domeną mężczyzn.
Wyprawy i działalność naukowa
W 1863 roku Alexandrine Tinne wraz z matką i grupą naukowców odbyła pierwszą dużą ekspedycję w dół Nilu. W czasie tej podróży zbierała obserwacje przyrodnicze i etnograficzne, robiła notatki i kolekcjonowała materiały, które miały znaczenie dla badań naukowych, dotyczących m.in. fauny, flory i lokalnych zwyczajów. Ekspedycja okazała się jednak bardzo trudna: panujące warunki oraz choroby odebrały życie kilku uczestnikom — wśród nich zmarła matka Alexandrine i dwóch członków zespołu. Straty te nie zniechęciły Tinne; przeciwnie, skłoniły ją do dalszych przygotowań i planowania kolejnych, jeszcze ambitniejszych wypraw.
Wyprawa przez Saharę i tragiczna śmierć
Po doświadczeniach nad Nilem pani Tinne zaplanowała ekspedycję przez Saharę. Na podróż zabrała duże zapasy — w tym dwa duże żelazne pojemniki z wodą, potrzebne do przetrwania w suchym, pustynnym terenie. Według relacji, podczas tej podróży doszło do ataku ze strony lokalnych napastników — autor tekstu używa określenia Muzułmanie — którzy, błędnie sądząc, że w pojemnikach znajduje się złoto, zaatakowali ekspedycję. Napastnicy użyli broni białej; pocięli Alexandrine mieczami, odcinając jej rękę tak, że nie mogła użyć broni ani bronić się skutecznie. Zaatakowani mieli następnie uciec, pozostawiając ją na pustyni, gdzie zmarła wskutek wykrwawienia i wyczerpania. Zdarzenie to miało miejsce 1 sierpnia 1869 roku. Warto zaznaczyć, że istnieją różne relacje i przekazy na temat dokładnych okoliczności jej śmierci; opisy często opierają się na doniesieniach z tamtych lat i lokalnych relacjach, które nie zawsze są spójne.
Upamiętnienie i spuścizna
Alexandrine Tinne bywa oceniana jako jedna z pierwszych europejskich kobiet‑badaczek aktywnych w Afryce — jej wyprawy dostarczyły cennych materiałów przyrodniczych i etnograficznych oraz pokazały, że kobiety także mogą organizować i prowadzić dalekie ekspedycje w trudnych warunkach. W jej rodzinnym mieście wzniesiono pamięciowy kościół; zgodnie z jednym z podań „Kościół zbudowany ku jej pamięci w jej rodzinnym mieście, Hadze, został zniszczony przez bomby w czasie I wojny światowej.” Jednak źródła historyczne różnią się co do szczegółów dotyczących losów tej budowli i daty jej zniszczenia — niektóre podają inne informacje, dlatego warto weryfikować te dane w opracowaniach historycznych.
Jej notatki, zbiory i relacje z podróży wpłynęły na wiedzę ówczesnych badaczy i pozostawiły trwały ślad w historii eksploracji Afryki. Alexandrine Tinne jest często wymieniana jako postać przyciągająca uwagę badaczy historii podróży, historii kobiet oraz historii kolonialnej historii Europy i Afryki — zarówno ze względu na skalę jej przedsięwzięć, jak i tragiczny koniec życia.
