William D. Hamilton — biolog ewolucyjny, twórca teorii doboru krewniaczego
William D. Hamilton — przełomowy biolog ewolucyjny, twórca teorii doboru krewniaczego; wyjaśnił genetyczne podstawy altruizmu i wpłynął na rozwój socjobiologii.
William Donald Hamilton FRS (1 sierpnia 1936 - 7 marca 2000) był angielskim biologiem ewolucyjnym, którego Richard Dawkins chwalił jako jednego z największych teoretyków ewolucji XX wieku.
Hamilton stał się sławny dzięki swojej pracy teoretycznej na temat doboru krewniaczego i altruizmu. Wyjaśnił jego genetyczne podstawy, co stanowiło kluczową część skoncentrowanego na genach poglądu na ewolucję. Czyniąc to, stał się jednym z prekursorów socjobiologii, spopularyzowanej przez E.O. Wilsona. Hamilton miał z pewnością duży wpływ na Dawkinsa. Opublikował również ważne prace na temat proporcji płci i ewolucji płci. Od 1984 r. do śmierci w 2000 r. był profesorem Royal Society Research Professor na Uniwersytecie Oksfordzkim. Zmarł na malarię, na którą zachorował w Demokratycznej RepubliceKonga.
Główne idee i wkład naukowy
Najważniejszym wkładem Hamiltona jest sformalizowanie idei doboru krewniaczego i pojęcia inclusive fitness (dobrobyt inkluzywny). Zaproponował matematyczne kryterium, znane dziś jako reguła Hamiltona, które w uproszczeniu brzmi: pomoc wobec krewnego zwiększy częstotliwość genu odpowiedzialnego za tę pomoc, gdy korzyść dla odbiorcy (B), pomnożona przez współczynnik pokrewieństwa (r), przewyższa koszt poniesiony przez dawcę (C) — zapisywane jako rB > C. Ta reguła pozwoliła wytłumaczyć, dlaczego altruistyczne zachowania występują częściej wobec bliskich krewnych i dlaczego u organizmów społecznych (np. owadów społecznych) rozwinęły się skomplikowane strategie współpracy.
Wybrane prace
- Przełomowe artykuły z 1964 r. — „The genetical evolution of social behaviour” (części I i II) — w których sformułował podstawy doboru krewniaczego i inclusive fitness.
- Prace nad proporcjami płci, m.in. teksty z drugiej połowy lat 60. — poruszające kwestie ewolucyjnych przyczyn rozkładów płci i konfliktów interesów między rodzicami a potomstwem.
- Wiele innych artykułów i esejów rozwijających teorię zachowań społecznych, rozpoznawania krewnych i konsekwencji genetycznych strategii reprodukcyjnych.
Zastosowania i przykłady
Teorie Hamiltona miały szerokie zastosowanie w wyjaśnianiu zjawisk takich jak:
- altruizm wśród owadów społecznych (pszczół, os, mrówek), gdzie wysoki współczynnik pokrewieństwa sprzyja rezygnacji z rozmnażania przez część kolonii;
- rodzinne zachowania opiekuńcze i pomoc rodzeństwa w zdobywaniu pożywienia lub obronie;
- ewolucyjne mechanizmy rozpoznawania krewnych oraz strategie rozmnażania i sporządzania linii pokrewieństwa.
Wpływ i recepcja
Prace Hamiltona znacząco wpłynęły na rozwój socjobiologii i ewolucyjnej teorii zachowań, kładąc teoretyczne podłoże pod późniejsze popularyzacje idei „samolubnego genu” i badań nad genetycznymi podstawami zachowań społecznych. Jego idee są obecnie fundamentem wielu badań z zakresu biologii ewolucyjnej, etologii i ekologii społecznej. Krytyka i dalsze rozwinięcia dotyczyły m.in. dokładnego pomiaru r i B/C w naturze oraz integracji doboru krewniaczego z innymi mechanizmami (np. doborem grupowym czy kulturą).
Osobowość i życie poza nauką
Hamilton był znany jako myśliciel głęboko zaangażowany w teorię, o szerokich zainteresowaniach poza czysto matematycznymi modelami: interesował się także obserwacjami terenowymi i biologią behawioralną. Jego styl pracy cechowała kombinacja precyzyjnej dedukcji teoretycznej i dbałości o empiryczne sprawdzenie hipotez.
Dziedzictwo
William D. Hamilton pozostawił po sobie trwałe dziedzictwo w postaci pojęć i narzędzi analitycznych, które nadal są wykorzystywane i rozwijane. Jego koncepcje stały się integralną częścią współczesnej biologii ewolucyjnej, a reguła Hamiltona jest powszechnie nauczana jako podstawowe narzędzie do analizy ewolucyjnych przyczyn altruizmu i współpracy.
Równanie Hamiltona
Równanie Hamiltona opisuje, czy gen dla zachowania altruistycznego będzie się rozprzestrzeniał w populacji, czy nie. Gen będzie się rozprzestrzeniał, jeśli rxb jest większe od c:
r b > c {displaystyle rb>c } 
gdzie:
- c
jest kosztem reprodukcji dla altruisty, - b
jest korzyścią reprodukcyjną dla odbiorcy zachowania altruistycznego, oraz - r
to prawdopodobieństwo, powyżej średniej dla populacji, że osobniki mają wspólny altruistyczny gen - "stopień pokrewieństwa".
Pytania i odpowiedzi
P: Kim był William Donald Hamilton?
A: William Donald Hamilton był angielskim biologiem ewolucyjnym, który jest uważany za jednego z największych teoretyków ewolucji XX wieku.
P: Co powiedział o nim Richard Dawkins?
A: Richard Dawkins wychwalał Hamiltona jako jednego z największych teoretyków ewolucji XX wieku.
P: Jaką pracę wykonał?
O: Hamilton stał się sławny dzięki swojej pracy teoretycznej na temat doboru krewniaczego i altruizmu, które, jak wyjaśnił, mają podłoże genetyczne. Opublikował również ważne prace na temat proporcji płci i ewolucji płci.
P: Jak wpłynął na E.O. Wilsona?
O: Jego prace odegrały kluczową rolę w kształtowaniu skoncentrowanego na genach poglądu Wilsona na ewolucję, a więc miały na niego duży wpływ.
P: Gdzie nauczał od 1984 do 2000 roku?
O: Od 1984 r. do śmierci w 2000 r. Hamilton był profesorem Royal Society Research na Uniwersytecie w Oksfordzie.
P: Jak umarł? A: Zmarł na malarię, na którą zachorował w Demokratycznej Republice Konga.
Przeszukaj encyklopedię