Rosję można podzielić na część europejską i azjatycką. Za linię podziału powszechnie uważa się Ural i Morze Kaspijskie. Część europejska jest odprowadzana do Oceanu Arktycznego, Morza Bałtyckiego, Morza Czarnego i Morza Kaspijskiego. Część azjatycka jest odprowadzana do Oceanu Arktycznego i Oceanu Spokojnego.

Godne uwagi rzeki Rosji w Europie to Wołga, Don, Kama, Oka i północna Dźwina. Wołga jest najdłuższą rzeką Europy i kluczowym szlakiem żeglugowym oraz źródłem wody dla dużych obszarów Rosji; Don odpływa do Morza Azowskiego i odgrywa rolę w łączności między centralną Rosją a południem. Kama i Oka to największe dorzecza Wołgi (Kama — jej główny dopływ), a północna Dźwina prowadzi wody do Morza Białego, będąc ważnym ciągiem komunikacyjnym północno-zachodniej części kraju.

W Azji ważnymi rzekami są Ob, Irtysz, Jenisej, Angara, Lena, Amur, Jana, Indygirka i Kołyma. Systemy rzek syberyjskich to jedne z największych systemów rzecznych świata: Ob (z dopływem Irtysz) i Jenisej odprowadzają wodę do Oceanu Arktycznego, Lena uchodzi do Morza Łaptiewów, natomiast Amur — biegnący na dalekim wschodzie — jest istotny dla stosunków transgranicznych z Chinami i ma zlewisko w kierunku Oceanu Spokojnego.

Na poniższej liście rzeki są pogrupowane według mórz lub oceanów, do których wpływają.

Główne zlewiska i przykładowe rzeki

  • Morze Kaspijskie — dominujące zlewisko europejsko-azjatyckie w południowej części Rosji: główna rzeka to Wołga (obszerne dorzecze i delta), do Kaspiu wpływa także rzeka Ural oraz mniejsze rzeki kaukaskie, jak Terek.
  • Morze Czarne i Morze Azowskie — zlewiska południowej Europy Rosyjskiej; ważne rzeki to Don (uchodzi do Morza Azowskiego) oraz rzeki północnego Kaukazu, jak Kuban i Terek (Kuban do Azowa, Terek do Morza Kaspijskiego).
  • Morze Bałtyckie — główną rzeką wpływającą do Zatoki Fińskiej jest Neva (łącząca jeziora Ładoga z Bałtykiem), istotne są też mniejsze systemy zachodniej części europejskiej Rosji.
  • Ocean Arktyczny — obejmuje szerokie dorzecza północnej Rosji: w Europie północnej rzeki takie jak północna Dźwina, Pechora i Mezen; w Azji olbrzymie rzeki syberyjskie: Ob (z Irtyszem), Jenisej, Lena, a także Jana, Indygirka i Kołyma na dalekiej północy Wschodniej Syberii. Te rzeki tworzą rozległe delt i rozlewisk, ważne dla klimatu i ekosystemów arktycznych.
  • Ocean Spokojny (Pacyfik) — na dalekim wschodzie Rosji do Pacyfiku/ Morza Ochockiego i Morza Japońskiego spływają m.in. Amur (na granicy z Chinami) oraz mniejsze rzeki północno-wschodnie biegnące do mórz oblewających Syberię Wschodnią.

Rola rzek w gospodarce i środowisku

  • Rzeki Rosji mają kluczowe znaczenie dla żeglugi śródlądowej — szczególnie Wołga, ale też systemy Syberii w sezonie bez oblodzenia.
  • Budowa zapór i elektrowni wodnych (np. na Jeniseju, Angarze, Wołdze) dostarcza energii, ale wpływa na ekosystemy i migracje ryb.
  • Rzeki stanowią ważne źródło wody dla rolnictwa, przemysłu i miast; delty i obszary zalewowe są też siedliskiem bogatej fauny i flory.
  • Zmiany klimatyczne i topnienie wiecznej zmarzliny coraz bardziej wpływają na przepływy rzeczne, ich sezonowość i transport rzeczno-morski na północy.

Przykładowa lista rzek według zlewisk (wybór)

  • Do Morza Kaspijskiego: Wołga, Ural, Terek
  • Do Morza Czarnego / Azowskiego: Don, Kuban
  • Do Morza Bałtyckiego: Neva, rzeki obszaru rosyjskiego wybrzeża Bałtyku
  • Do Oceanu Arktycznego: północna Dźwina, Pechora, Mezen, Ob (z Irtyszem), Jenisej, Lena, Jana, Indygirka, Kołyma
  • Do Oceanu Spokojnego: Amur oraz rzeki dalekowschodnie

Rzeki — lista alfabetyczna (wybór najważniejszych)

  • Wołga
  • Don
  • Kama
  • Oka
  • Północna Dźwina
  • Neva
  • Ural (rzeka)
  • Ob
  • Irtysz
  • Jenisej
  • Angara,
  • Lena
  • Amur,
  • Jana
  • Indygirka
  • Kołyma

W artykule zamieszczono podstawowy przegląd największych rzek Rosji i ich podziału na zlewiska. Lista nie jest wyczerpująca — Rosja ma tysiące mniejszych rzek i strumieni, które lokalnie odgrywają dużą rolę dla gospodarki i przyrody.