Wielka księżna rosyjska Anna Pawłowna (ros: Petersburg, 18 stycznia 1795 - Haga, 1 marca 1865) była królową Niderlandów jako żona króla Wilhelma II. Była matką Wilhelma III Niderlandzkiego i babką Wilhelminy Niderlandzkiej. Dzięki małżeństwu i pochodzeniu łączyła rosyjskie i niderlandzkie dwory królewskie, a jej życie odzwierciedlało silne więzi dynastyczne Europy XIX wieku.
Pochodziła z dynastii Romanowów; jej ojcem był cesarz Paweł I (Paweł I z Holstein‑Gottorp‑Romanow), a matką Maria Fiodorowna (z domu Zofia Dorota Wirtemberska). W 1816 roku zawarła małżeństwo z księciem Williamem (późniejszym królem Wilhelmem II), dzięki czemu przeniosła się do Niderlandów i została ważną postacią życia dworskiego i towarzyskiego. Wraz z mężem miała potomstwo, które kontynuowało linię panującą w Holandii.
Jej ojciec objął tron rosyjski w 1796 roku i panował do 1801 roku. Paweł I zmarł w wieku 46 lat; Anna żyła znacznie dłużej — do 70. Przez całe życie pełniła rolę łącznika między kulturą rosyjską a niderlandzką, pielęgnując tradycje i kontakty rodzinne po obu stronach granic.
Anna Pawłowna była również aktywna społecznie i kulturalnie: patronowała sztuce, utrzymywała salon dworski, wspierała działalność charytatywną oraz inicjatywy lokalne. W Holandii przetrwała pamięć o jej osobie m.in. w nazwach miejscowych (np. miejscowość Anna Paulowna w prowincji Noord‑Holland nosi jej imię) oraz w zapiskach historycznych opisujących życie dworu w XIX wieku.
Zmarła w Hadze 1 marca 1865 roku. Jej życie i działalność pozostawiły trwały ślad w historii Niderlandów i w pamięci następnych pokoleń europejskich rodów panujących.