Grete Waitz (1 października 1953 - 19 kwietnia 2011) była norweską maratonką i byłą rekordzistką świata. W latach 1978-1988 wygrała dziewięć maratonów nowojorskich, więcej niż jakakolwiek inna biegaczka w historii. Zdobyła srebrny medal na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Los Angeles (Kalifornia) w 1984 roku. Zdobyła złoty medal na Mistrzostwach Świata w Lekkiej Atletyce w Helsinkach w 1983 roku.
Waitz wygrała również maraton londyński w 1983 i 1986 roku. Zwycięstwo w 1986 r. było jej najlepszym czasem osobistym (2:24:54). W 1988 r. wygrała maraton w Sztokholmie z czasem 2:28:24. (Od 2011 roku jest to rekord trasy w Sztokholmie dla kobiet).
W 2000 roku Waitz została przyjęta do Narodowej Galerii Sławy Biegów Dystansowych Stanów Zjednoczonych. Zmarła na raka w 2011 roku.
Krótka biografia i początki w bieganiu
Grete Waitz urodziła się 1 października 1953 roku w Oslo. Jako nastolatka zaczęła uprawiać lekkoatletykę i szybko wyróżniła się na krajowych biegach średnio- i długodystansowych oraz w biegach przełajowych. Sukcesy na trasie i w przełajach zaprowadziły ją stopniowo do startów w biegach ulicznych i na dystansie maratońskim, gdzie osiągnęła międzynarodową sławę.
Kariera i najważniejsze osiągnięcia
Waitz była jedną z czołowych postaci żeńskiego maratonu w latach 70. i 80. XX wieku. Swoją pierwszą wygraną w Maratonie Nowojorskim w 1978 roku przypieczętowała serią kolejnych triumfów, ostatecznie wygrywając to prestiżowe zawody dziewięć razy — rekord, który do dziś podkreśla jej dominację w tym okresie. Była również mistrzynią świata (Helsinki 1983) i wicemistrzynią olimpijską (Los Angeles 1984).
Jej życiowy rekord 2:24:54 osiągnięty podczas Maratonu Londyńskiego w 1986 roku należał do jednych z najlepszych rezultatów tamtej epoki i pokazuje jej wyjątkowe możliwości biegowe. Starty w Londynie, Nowym Jorku i Sztokholmie oraz ustanawianie rekordów trasy przyczyniły się do popularyzacji maratonów kobiet i podniesienia poziomu rywalizacji w biegach długodystansowych.
Styl, trening i wpływ na biegaczy
Waitz była znana z wytrzymałości, konsekwencji w treningach i taktycznego podejścia do wyścigów. Jej sukcesy przyczyniły się do większego zainteresowania biegami długodystansowymi wśród kobiet na całym świecie oraz do rozwoju profesjonalnego treningu w tej dyscyplinie. Była wzorem dla kolejnych pokoleń biegaczek, inspirując wiele zawodniczek do podejmowania startów na długich dystansach.
Po zakończeniu kariery i dziedzictwo
Po zakończeniu czynnej kariery sportowej Grete Waitz pozostała aktywna w środowisku sportowym — promowała bieganie jako formę zdrowego trybu życia oraz udzielała się jako osoba publiczna związana z atletyką. Jej liczne sukcesy zostały uhonorowane wieloma wyróżnieniami, w tym przyjęciem do Narodowej Galerii Sławy Biegów Dystansowych Stanów Zjednoczonych w 2000 roku.
Jej śmierć 19 kwietnia 2011 roku była szeroko odczuwana w środowisku lekkoatletycznym i wśród miłośników biegania na całym świecie. Grete Waitz pozostaje uważana za jedną z najważniejszych postaci w historii kobiecego maratonu — jej osiągnięcia i postawa sportowa nadal inspirują biegaczy i biegaczki.