Geoffrey Roy Rush (ur. 6 lipca 1951 r.) jest australijskim aktorem, laureatem prestiżowych nagród filmowych i telewizyjnych. Zdobył Nagrodę Akademii (Oscara) i Emmy, a także wiele innych wyróżnień. Był pierwszym australijskim aktorem, który zdobył Oscara za rolę aktorską.

Kariera i najważniejsze role

Rush rozpoczął karierę na scenie teatralnej, szybko zdobywając uznanie za wszechstronność i intensywność kreacji. Jego międzynarodowy przełom nastąpił dzięki roli Davida Helfgotta w filmie Shine (1996), za którą otrzymał Oscara dla najlepszego aktora. W kolejnych latach wykonywał zarówno role dramatyczne, jak i komediowe, pojawiając się w filmach, serialach i produkcjach dubbingowych.

Do najbardziej znanych ról filmowych Rush należą m.in.:

  • Shine — przełomowa, nagrodzona rola pianisty Davida Helfgotta;
  • Piraci z Karaibów: Klątwa czarnej perły, Piraci z Karaibów: Na końcu świata, Piraci z Karaibów: On Stranger Tides — jako kapitan Hector Barbossa;
  • Zakochany Szekspir — kreacja wspierająca w melodramacie o Shakespeare'u;
  • Quills — rola markiza de Sade;
  • Finding Nemo — udział jako aktor głosowy (postać Nigel);
  • The King's Speech — rola Logue'a u boku Colina Firtha.

Oprócz filmów Rush przez wiele lat działał na scenie — występował w produkcjach dramatycznych i klasycznych, współpracując z czołowymi australijskimi i międzynarodowymi zespołami teatralnymi.

Nagrody i wyróżnienia

Geoffrey Rush jest uhonorowany licznymi nagrodami. W skrócie:

  • laureat Oscara (z czterech nominacji);
  • trzykrotny laureat nagród British Academy Film Awards (BAFTA);
  • dwukrotny zdobywca Złotego Globu;
  • czterokrotny laureat nagrody Screen Actors Guild (SAG).

Pełnił też funkcję prezesa Australian Academy of Cinema and Television Arts (AACTA) i w 2012 roku został uhonorowany tytułem Australijczyka Roku (Australian of the Year).

Życie prywatne i edukacja

Rush urodził się 6 lipca 1951 roku w Toowoomba, w stanie Queensland, i wychowywał się w Brisbane. Ukończył Everton Park State High School, a następnie studiował na University of Queensland. W 1975 roku wyjechał do Paryża, gdzie przez dwa lata kształcił się w L'École Internationale de Théâtre Jacques Lecoq — studiował pantomimę, ruch sceniczny i teatr. Po powrocie do Australii kontynuował karierę sceniczną w Queensland Theatre Company (QTC).

W 1979 roku przez kilka miesięcy dzielił mieszkanie z aktorem Mel'em Gibson'em, gdy obaj występowali w inscenizacji Waiting for Godot. Od 1988 roku jest żonaty z aktorką Jane Menelaus; mają córkę Angelikę (ur. 1992) i syna Jamesa (ur. 1995). Geoffrey Rush mieszka w Camberwell w stanie Victoria.

Sprawy publiczne

W późniejszych latach życia publicznego jego nazwisko pojawiało się również w kontekście kontrowersji. W 2017 roku w mediach ukazały się oskarżenia dotyczące jego zachowania wobec współpracownic; w odpowiedzi Rush wniósł sprawę o zniesławienie przeciwko jednemu z wydawców. W 2019 roku sąd orzekł na jego korzyść, uznając, że gazeta go zniesławiła i przyznał mu odszkodowanie.

Geoffrey Rush pozostaje aktywny zawodowo — występuje w filmach, dubbingu, telewizji i na scenie, ceniony za różnorodność ról i wkład w rozwój australijskiego kina i teatru.